Merkez Bankası faizi %38'e indirdi: Ekonomistler nasıl yorumladı?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Merkez Bankası Para Politikası Kurulu yılın son faiz kararını bugün açıkladı ve %39,5 olan politika faizini 150 baz puan indirimle %38'e çekti.

Anadolu Ajansı Finans'ın düzenlediği beklenti anketine katılan ekonomistlerin beklentilerinin ortalaması, politika faizinin 150 baz puan indirilerek yüzde 38'e çekilmesi yönünde olmuştu.

JPMorgan, Goldman Sachs ve Morgan Stanley bankaları Aralık'ta 100 baz puanlık indirim öngörürken Deutsche Bank ve Barclays ise 150 baz puanlık bir indirim tahmin ediyordu.

Merkez Bankası'nın karar metninde Kasım ayındaki enflasyonun beklenenden düşük gelmesi ve üçüncü çeyrekte dönemli büyümenin öngörülenden yüksek gerçekleşmesi hatırlatıldı ve şu ifadelere yer verildi:

"Son çeyreğe ilişkin öncü göstergeler talep koşullarının dezenflasyon sürecine verdiği desteğin sürdüğüne işaret etmektedir.

"Enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları iyileşme işaretleri göstermekle birlikte dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam etmektedir."

Kararın ardından bazı bankalar mevduat faizlerini yüzde 1 ile 2 arasında değişen oranlarda düşürdü.

Karahan: En önemli öncelik fiyat istikrarı

Karardan bir gün sonra Ankara'daki Türkiye Sanayiciler ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD) toplantısında konuşan TCMB Başkanı Karahan, bu süreçte reel sektörle iletişime çok önem verdiklerini ve 2025'te 2 bin 500'den fazla şirketle görüştüklerini söyledi.

Rezervlerde meydana gelen 124 milyar dolarlık artışın ardından rezervlerin artık günlük takip edilmemeye başlandığına dikkat çeken Karahan, "Rezervlerde yeterlilik düzeyine ulaştık, en önemli önceliğimiz fiyat istikrarı" dedi ve ekledi:

"Sıkı para politikası duruşumuzu devam ettireceğiz. Dezenflasyon sürüyor ve sürecek.

"Yüksek enflasyon zaman zaman büyümeyle birlikte gelse de, aynı zamanda istikrarsızlık anlamına geliyor, öngörülebilirlik son derece düşüyor.

"Fiyat istikrarı öngörülebilirliğin tesisi, faizlerin kalıcı olarak düşmesi ve uzun vadeli yatırım yapılabilir hale gelmek demek."

Ekonomistler nasıl yorumladı?

Merkez Bankası eski başekonomisti ve Bilkent Üniversitesi'nde akademisyen olan Hakan Kara, karardan önce Merkez Bankası'nın 100 baz puan indirim yapması gerektiğini fakat döviz rezervlerindeki iyileşmeye güvenerek 150 baz puan indirim yapacağını düşündüğünü yazmıştı.

Kara, karardan sonraki paylaşımında "Merkez Bankası bugünkü kararı ile 'göründüğü gibi oldu'. Bir sonraki aşamada da 'olduğu gibi görünmesi', yani [enflasyon] hedefini 16'dan 22-26 aralığına çekmesinde fayda var" ifadelerini kullandı ve ekledi:

"Üreticinin ihtiyacı yapay şekilde indirilen faizler değil, öncelikle güven ve öngörülebilirliğin artırılarak yüklü faiz indirimi için uygun koşulların oluşturulmasıdır."

Karadeniz Teknik Üniversitesi'nden iktisat profesörü Yakup Küçükkale, 150 baz puanlık indirimin beklentilerle uygun olsa da enflasyon hedefleri için uygun olmadığını söyledi ve "TCMB enflasyon hedeflerini rafa kaldırmış. Bu saatten sonrası çıktıyı artırma, piyasaları canlandırma politikaları..." ifadelerini kullandı.

İktisatçı Mustafa Sönmez sosyal medya hesabından "Ortada %33 ile yılı bitirme ihtimali olan bir enflasyon belası varken 150 baz puan indirim, bazı kesimlerin basıncıyla olmuş gibi" paylaşımında bulundu.

Deniz Invest Strateji ve Araştırmadan Genel Müdür Yardımcısı Orkun Gödek, Merkez Bankası'nın karar metninde çelişkiler olduğunu söyleyerek "Yıl içerisinde [enflasyon] tahminlerdeki değişimi de gözettiğimizde ya büyümeyi arkada enflasyon tahmini için tam olarak oturtamıyoruz demektir ya da talep koşullarının okunmasında farklılık var" dedi.

Ekonomi yazarı Uğur Gürses, Merkez Bankası'nın indirimde daha cimri davranarak daha temkinli davranabileceğini fakat "muhtemelen 'yerimiz var' diye düşünerek" hareket ettiğini yazdı.

İstanbul Portföy Stratejisti Güzem Yılmaz Ertem, Merkez Bankası'nın 2025 performansını değerlendirdiği paylaşımda "Sene başında yıl sonu faiz beklentileri %30 civarında idi. Enflasyonda evdeki hesap çarşıya uymayınca yılı %38 faiz ile kapadık" ifadelerini kullandı.

Politika faizi nedir?

Politika faizi başta, mevduat faizleri ve kredi faizleri olmak üzere borçlanmanın maliyetine etki ederek günlük hayatı yönlendiriyor.

Enflasyon hedefine yaklaşıldığında, merkez bankaları faiz oranlarını sabit tutabiliyor veya düşürebiliyor.

Bunun amacı harcamaları ve ekonomik büyümeyi teşvik etmek.

Türkiye İstatistik Kurumuna (TÜİK) göre kasımda tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık yüzde 0,87, yıllık yüzde 31,07 arttı.

Bağımsız akademisyenlerden oluşan Enflasyon Araştırma Grubu'nun (ENAG) verilerine göre kasım ayında enflasyon aylık bazda yüzde 2,13 arttı. Yıllık enflasyon ise yüzde 56,82 olarak gerçekleşti.