Gazze'deki hastanelerde toplu mezar bulunduğu iddiaları hakkında ne biliniyor?

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, Gazze’de İsrail saldırılarından sonra Nasır ve El Şifa Hastaneleri’ndeki yıkım ve bölgede toplu mezarlar bulunduğu haberlerinin kendisini dehşete düşürdüğünü söyledi.

Filistinli yetkililer geçtiğimiz günlerde Nasır Hastanesi’ndeki toplu mezarlarda 300’den fazla ceset çıkarıldığını duyurdu.

İsrail özel kuvvetlerinin operasyonunun ardından El Şifa hastanesinin bulunduğu bölgede de cesetler bulunduğu bildirildi.

Volker Türk ölümlerin bağımsız bir soruşturmayla incelenmesi için çağrı yaptı.

Bu kişilerin nasıl öldükleri ve ne zaman gömüldükleri belirsiz.

İsrail ordusu cesetleri kendilerinin gömdüğü iddiasının "temelsiz ve asılsız" olduğunu iddia etti.

Ancak ordu yetkilileri Şubat ayında İsrailli rehineleri arayan birliklerin daha önce Filistinliler tarafından Nasır Hastanesi yakınlarına gömülen cesetleri incelediğini ve inceleme bitince cesetleri aynı yere bıraktığını bildirdi.

Ordu tarafından yapılan yazılı açıklamada, "İnceleme dikkatli bir şekilde yapıldı ve yalnızca istihbaratın rehinelerin olabileceğine işaret ettiği yerlerde gerçekleştirildi" denildi.

Şimdiye kadar salıverilen 10 rehine, uzun bir süre Nasır Hastanesi’nde kaldıklarını söylemişti.

Öte yandan İsrail'in saldırısından önce hastane personeli çatışmalar nedeniyle mezarlıklara ulaşılamadığı için bazı cesetlerin hastane bahçesine gömüldüğünü belirtmişti.

İsrail'in Kasım'daki saldırısından önce El Şifa Hastanesi'nden de benzer bilgiler gelmişti.

İsrail ordusu, Hamas üyelerinin buralardan faaliyet gösterdikleri gerekçesiyle Gazze’deki bazı hastanelere saldırdı. Hamas ve tıbbi yetkililer ise bu iddiayı reddetti.

BM iddiaları doğrulamaya çalışıyor

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Bürosu Sözcüsü Ravina Shamdasani, çok sayıda cesedin bulunması nedeniyle insan hakları örgütünün alarma geçtiğini söyledi.

Shamdasani, Filistinli yetkililerin Nasır Hastanesi'nin bahçesine gömülen ve 42'sinin kimliği tespit edilen 283 cesetle ilgili verdiği bilgiyi doğrulamak için çalışıldığını belirtti ve şöyle konuştu:

"Kurbanların derine gömüldüğü ve üstlerinin enkazla kapatıldığı belirtiliyor. Ölenler arasında yaşlıların, kadınların, yaralıların bulunduğu, bazılarının da elleri arkadan bağlanmış halde ve çıplak gömüldükleri iddia ediliyor."

BBC'ye konuşan BM'nin Filistin topraklarındaki İnsan Hakları Bürosu Başkanı Ajith Sunghay ise elleri bağlı cesetlerin mezarlarda bulunduğuna dair "sağlam kanıtlar" olmadığını söyledi.

Sunghay, elleri bağlı cesetlerin bazı fotoğraflarını gördüğünü, ancak bu kanıtların BM tarafından istenen kanıt standardını karşılamadığını belirtti.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk ise, "Uluslararası insani hukuka göre hastaneler çok özel bir korumaya sahip. Sivillerin gözaltındakilerin ve çatışmaya katılmayanların kasten öldürülmesi de bir savaş suçu" dedi.

ABD Dışişleri Bakanlığı da iddiaların "son derece rahatsız edici" olduğunu söyledi.

'İşgal ordusu bir toplu mezar açtı'

Reuters haber ajansı Pazartesi günü acil yardım çalışanlarının Nasır Hastanesi'nin yıkıntıları arasında cesetleri topraktan çıkarmaya çalıştığını aktardı.

Reuters'a göre Gazze'de Hamas tarafından yönetilen Sivil Acil Durum Servisi Salı günü yaptığı açıklamada Nasır'daki toplu mezarda şu ana kadar toplam 310 ceset bulunduğunu ve iki mezarın daha tespit edildiğini ancak henüz kazılmadığını söyledi.

Filistin sağlık bakanlığı da bu rakamı tekrarladı.

Hamas’ın yönetimindeki Sivil Savunma Gücü'nün sözcüsü Pazartesi günü BBC Arapça'ya yaptığı açıklamada, bölgedeki Filistinliler'den savaş sırasında ölen ve hastanenin bahçesine gömülen "çok sayıda kişinin" İsrail’in saldırısı sırasında başka bir yere taşındığı haberlerinin geldiğini söyledi.

Mahmud Basal "Araştırmalarımızdan sonra, işgal (İsrail) ordusunun bir toplu mezar açtığını ve Nasır Hastanesi'ne gömülenleri çıkartıp, bir toplu mezara gömdüklerini öğrendik" dedi.

BBC Arapça’ya konuşan bir görgü tanığı da, İsrail'in geçtiğimiz günlerde saldırısını tamamladığı Han Yunus'tan İsrail askerleri tarafından alındığını iddia ettiği iki erkek akrabasının cesetlerini aradığını belirtti.

Hamas ayrıca, gömülenler arasında İsrail güçleri tarafından "soğukkanlılıkla infaz edilenlerin" de bulunduğunu iddia etti, ancak herhangi bir kanıt sunmadı.

El Şifa hakkındaki iddialar

İsrail askerleri Gazze kentindeki El Şifa Hastanesi'nden 1 Nisan’da çekilmişti ve iki hafta süren saldırıda "hastane civarındaki 200 teröristin öldürüldüğünü" söylemişti.

Beş gün sonra hastaneye erişen bir Dünya Sağlık Örgütü (WHO) heyeti hastanenin önemli kısmının yıkıldığını ya da büyük hasar aldığını açıklamış, malzemelerin çoğunun da kullanılamaz hale geldiğini açıklamıştı.

Heyet ayrıca, acil servisin hemen dışında "sayısız sığ mezar olduğunu" ve "çok sayıda cesedin kolları ve bacakları görünür halde, kısmen gömüldüklerini" söylemişti.

BM İnsan Hakları Bürosu El Şifa Hastanesi'nin bahçesindeki iki mezara 30 cesedin gömüldüğü haberleri aldıklarını belirtti.

İsrail ordusu ise yine hastalara zarar vermekten kaçınıldığını iddia etmişti. Ancak WHO, en az 20 hastanın İsrail ordusunun kuşatması sırasında öldüğünü bildirdi.