Gıda fiyatlarının son 4 yıldaki artışını yemek tarifleriyle inceleyin

yemekler
Okuma süresi: 2 dk

Türkiye'de gıda fiyatları son 4 yılda eşi benzeri görülmemiş oranda arttı. Peki bu artış mutfağa nasıl yansıyor?

Yemek tarifleriyle inceledik.

  • Beğendili Kebap

    Bileşen2021202220232024
    500 gr kuzu eti ₺32,2 ₺45,6 ₺48 ₺200
    1 adet soğan ₺0,2 ₺0,2 ₺1,7 ₺1,6
    2 adet patlıcan ₺2,6 ₺7 ₺7,9 ₺10
    1 bardak süt ₺1,18 ₺1,94 ₺3,1 ₺6
    50 gr un ₺0,26 ₺0,44 ₺0,5 ₺1,15
    50 gr kaşar ₺2,24 ₺2,66 ₺6,8 ₺13,5
    100 gr tereyağı ₺1,59 ₺3,66 ₺14,6 ₺24,4
    2 bardak su - - - -
    Toplam ₺40,27 ₺61,5 ₺82,6 ₺256,65
  • Tavuk Güveci

    Bileşen2021202220232024
    1 bütün tavuk ₺22,48 ₺43,5 ₺44,9 ₺120
    2 soğan ₺0,4 ₺0,4 ₺3,4 ₺3,2
    4 domates ₺2,38 ₺4,14 ₺8,6 ₺17,6
    4 patates ₺2,28 ₺5,1 ₺5,8 ₺16
    1 demet maydanoz ₺0,2 ₺0,33 ₺4,9 ₺14,9
    1 tk kırmızı pul biber - - - -
    3 yk tereyağı ₺2,96 ₺4,19 ₺4,6 ₺10,96
    1 çb zeytinyağı ₺3,7 ₺5,3 ₺8 ₺23,4
    Tuz - - - -
    Toplam ₺34,4 ₺62,96 ₺80,2 ₺206,06
  • Menemen

    Bileşen2021202220232024
    4 adet yumurta ₺3,6 ₺5,8 ₺8,7 ₺17,2
    3 adet soğan ₺0,6 ₺0,6 ₺5,1 ₺4,8
    4 adet domates ₺2,38 ₺4,14 ₺8,6 ₺17,6
    250 gr sivri biber ₺1,92 ₺3,97 ₺5 ₺12,5
    4 çorba kaşığı sıvı yağ ₺1,48 ₺2,12 ₺3,2 ₺9,36
    Tuz - - - -
    Toplam ₺9,98 ₺16,63 ₺30,6 ₺61,46
  • Hamsili Pilav

    Bileşen2021202220232024
    600 gr pirinç ₺7,68 ₺8,89 ₺19,5 ₺15
    1 kg hamsi ₺25 ₺30 ₺80 ₺140
    300 gr soğan ₺0,6 ₺0,6 ₺5,1 ₺4,8
    50 gr un ₺0,26 ₺0,44 ₺0,5 ₺1,15
    1/2 maydanoz ₺0,1 ₺0,17 ₺2,5 ₺7,9
    200 gr kuş üzümü ₺4,97 ₺6,53 ₺14,7 ₺94,5
    1 çk toz şeker - - - -
    250 gr yağ ₺16,49 ₺23,32 ₺36,5 ₺60,88
    Tuz - - - -
    Toplam ₺55,1 ₺69,95 ₺158,8 ₺324,23
  • İzmir Köfte

    Bileşen2021202220232024
    500 gr kıyma ₺26,2 ₺40,1 ₺44,5 ₺162,5
    4 adet domates ₺2,38 ₺4,14 ₺8,6 ₺17,6
    5 adet patates ₺2,85 ₺6,37 ₺5,8 ₺20
    3 dilim bayat ekmek içi ₺2,37 ₺3,78 ₺4,3 ₺4,5
    1 adet soğan ₺0,4 ₺0,4 ₺1,7 ₺0,79
    1/2 demet maydanoz ₺0,1 ₺0,17 ₺2,5 ₺7,9
    Sıvı yağ (kızartmak için) - - - -
    Karabiber - - - -
    Kimyon - - - -
    Toplam ₺34,3 ₺54,96 ₺67,4 ₺213,29

Türkiye’de 2013-2018 arası 2 katına çıkan gıda fiyat endeksi, sonraki 5 yılda 7 katına çıktı.

Dünyada ise Rusya’nın 24 Şubat 2022'de Ukrayna’yı işgale başlamasıyla birlikte bir yılda yüzde 30’a yakın artan gıda fiyatları sonraki süreçte eski seviyelerine döndü.

2023'te dünyada gıda fiyatları gerilerken Türkiye'de rekor kırdı. . .

Türkiye’de gıda fiyatlarındaki artışın en büyük nedeni, Türk Lirası’nın değer kaybıydı.

Zira Türkiye'de gıda üretimi için gereken unsurların büyük bir kısmının fiyatı küresel olarak, dolarla belirleniyor.

Çiftçinin üretim için ihtiyaç duyduğu mazot, yem, elektrik ve gübre gibi pek çok girdinin fiyatı dolar üzerinden.

Böyle olunca Türk Lirası'nın son yıllardaki hızlı değer kaybı, yani doların TL karşısında değer kazanması Türkiye'de gıda fiyatlarının daha hızlı artmasına yol açtı.

Bir dönem hal ve depo baskınları gibi yöntemlerle gıda enflasyonuna karşı mücadele eden hükümet ilerleyen dönemlerde de süpermarketlere fiyat artışı yapmamaları için baskı yaptı, çeşitli cezalar kesti.

Türkiye'deki gıda enflasyonu Kasım 2022'de yüzde 102 ile rekor kırdıktan sonra bir miktar gerilese de bu, gıda fiyatlarının gerileyeceği anlamına gelmiyor; sadece fiyatlardaki artış hızının yavaşladığına işaret ediyor.

2020'den günümüze yıllık gıda enflasyonu. . .

Fiyatlar ve tarifler nasıl tespit edildi?

Yukarıdaki interaktif grafikte kullanılan yemekler, kırmızı et, beyaz et, balık, bakliyat ve farklı sebze türlerini içerecek şekilde seçildi.

Yemeklerin hazırlanmasında Kültür ve Turizm Bakanlığı'na ait Kültür Portalı'nın "Geleneksel Mutfak" bölümündeki tarifler ve miktarlar esas alındı.

Maliyet hesaplamasında tuz, karabiber ve su gibi her mutfakta bulunan, neredeyse hemen her yemekte kullanılan ve maliyetleri çok düşük olan malzemeler eklenmedi.

Fiyatlar içinse Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) enflasyon sepetinde kilogram bazında verdiği ücretler kullanıldı. Fakat TÜİK bu fiyatları Nisan 2022'den sonra yayımlamayı bıraktı.

Bu yüzden Ocak 2023 maliyetleri için et fiyatları Et ve Süt Kurumu'nun internet sitesinden, geri kalan malzemelerin fiyatları ise Şok marketlerinin internet sitesinde yer alan fiyatlardan hesaplandı.

Ocak 2024’te ise Et ve Süt Kurumu internet sitesinde fiyat yayımlamadı. Şok marketlerinin internet sitesinde de fiyatlar yurt dışından görüntülemez hale getirildi.

Bu nedenle Ocak 2024 fiyatları tamamen Migros’un internet sitesinden alındı.

2009'dan 2023'e kadarki gıda enflasyonunu ise geçen yıl hazırladığımız interaktif haberde inceleyebilirsiniz.