Kremlin: 'Putin Ukrayna planını reddetti' demek doğru değil
Kaynak, Kristina Kormilitsyna / POOL / AFP / Getty Images
- Yazan, BBC News Türkçe
- Bildirdiği yer, Londra
- Okuma süresi: 5 dk
Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov, Rusya lideri Vladimir Putin'in Amerikalı temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner ile yaptığı görüşmede Washington'ın barış önerilerini reddettiğini söylemenin "doğru olmayacağını" belirtti.
Günlük basın toplantısında bir soruya yanıt veren sözcü "Dün ilk kez doğrudan bir fikir teatisi yapıldı. Bazı şeyler kabul edildi, bazı şeyler kabul edilemez diye işaretlendi. Bu normal bir çalışma süreci ve uzlaşma arayışı" diye konuştu.
Peskov, Kremlin'de beş saat süren müzakerelerle ilgili herhangi bir ayrıntı vermeyi reddetti ve şöyle devam etti:
"Bu müzakereler daha fazla sessizlik içinde yürütüldükçe daha üretken olduğuna dair bir anlayış var. Biz bu ilkeye bağlı kalacağız ve Amerikalı muhataplarımızın da buna uyacağını umuyoruz."
ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff, 2 Aralık'ta Ukrayna savaşını sona erdirmek üzere Moskova'da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştü.
Görüşmenin ardından Kremlin, Rusya ile ABD arasında Ukrayna barış planı üzerine yapılan görüşmelerin "yapıcı" olduğunu ancak "toprak konusunda uzlaşma sağlanamadığını" açıklamıştı.
Putin'in yardımcısı Yuri Uşakov, ABD ile görüşmeleri "faydalı" olarak değerlendirirken yapılacak "çok iş" olduğunu aktardı.
Rus medyasına konuşan Rus dış politika danışmanı, Ukrayna planı için henüz uzlaşılmış bir versiyon olmadığını söyledi. Bazı ABD önerilerinin Rusya için kabul edilebilir bazılarının ise kabul edilemez olduğunu belirtti.
Uşakov, Ukrayna'nın toprak tavizlerinin yanı sıra Rusya-ABD ekonomik işbirliğinin de görüşüldüğünü ifade etti.
Rusya'nın 28 maddelik plana ek olarak dört belge aldığını ve Rusya ile ABD'nin görüşmelerin daha fazla ayrıntısını açıklamama konusunda anlaştıklarını da sözlerine ekledi.
Görüşmenin ardından ABD veya Ukrayna'dan henüz herhangi bir açıklama gelmedi.
Putin taleplerin kabul edilemez olduğunu söylemişti
Bu görüşme öncesi Putin, Avrupa'nın taleplerinin Rusya için "kabul edilemez" olduğunu söylemişti.
Vladimir Putin, Rusya'nın Avrupa ile savaş istemediğini ancak "savaşmaya hazır" olduğunu da belirtti.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise "Savaşı bitirmeye hiç olmadığımız kadar yakınız" diye konuşmuştu.
İrlanda'ya ilk resmi ziyaretini yapan Zelenskiy, barış planında üzerinden geçilmesi gereken noktaların olduğunu ancak ABD'nin savaşı "öyle ya da böyle" bitirmek için ciddi adımlar attığını söylemişti.
Washington, Kasım ayında Kiev'e 28 maddelik bir plan sunmuştu.
Kaynak, Alexei Nikolsky / Sputnik / Kremlin /EPA / Shutterstock
Moskova'daki temas, Ukraynalı ve ABD'li yetkililer arasında Florida'da iki gün süren ve barış planının değerlendirildiği görüşmelerin ardından gerçekleşiyor.
Bu görüşmelere de Witkoff ve Kushner katılmıştı.
Rusya'nın taleplerine ağırlık vermekle eleştirilen Trump planında, Cenevre'de Avrupalı liderlerin de katıldığı toplantıda değişiklikler yapılmıştı.
Toprak konusu
Putin, 21 Kasım'da yaptığı açıklamada Ukrayna'nın Moskova'nın hak iddia ettiği topraklardan çekilmesi halinde silah bırakacaklarını söyledi.
Putin uzun süredir, Ukrayna'da Rusya'nın işgalle ele geçirdiği toprakların yasal olarak tanınması için bastırıyor.
Bunlar arasında Rusya'nın 2014'te yasadışı olarak ilhak ettiği Kırım yarımadası ve şu anda büyük bölümü işgal altında olan, Luhansk ve Donetsk'ten oluşan Donbas da yer alıyor.
Kiev, Donbas'ın halen elinde tuttuğu kısımlarını Rusya'ya bırakmayı reddediyor.
Putin, Kırım ve Donbas'ın yasal olarak olmasa da fiilen Rusya'nın kontrolü altında olduğunun kabul edilmesi ihtimali sorulduğunda "Amerikalı mevkidaşlarımızla yaptığımız görüşmelerin konusu bu" demişti.
Kaynak, Ukrinform/NurPhoto / Getty Images
Avrupalı liderler temkinli
Avrupalı liderler neredeyse dört yıldır süren savaşın ardından bir barış anlaşmasına varılacağından şüpheli görünüyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ateşkes için "Rusya'da bir irade görmediğini" belirtirken, İngiltere "gidilmesi gereken uzun ve zorlu bir yol" olduğunu vurguladı.
Kaynak, REUTERS/Maksym Kishk
Avrupalı siyasetçiler, Trump yönetimini, Avrupa'nın güvenlik endişelerini yok saymakla da suçluyor.
Beyaz Saray ise Cenevre sürecinde, barış planının oluşturulmasında Kremlin yanlısı davranılmadığında ısrar etti.
Cenevre'deki görüşmelerin başlangıcında, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump'ın savunduğu 28 maddelik planın bazı unsurlarının Moskova'nın uzun süredir dile getirdiği taleplerle uyumlu gibi görünmesi nedeniyle, taslağın Kremlin tarafından yazıldığı iddialarını reddetmek zorunda kalmıştı.
Planda neler var?
Kaynak, EPA
Basına yansıyan haberlere göre planın son hali şöyle:
- Ukrayna ordusu 800 bin personelle sınırlandırılacak. İlk teklifte bu 600 bindi.
- Ukrayna NATO ülkelerinin tamamı onay verirse üye olabilecek. Şu anda tüm ülkeler bunu desteklemiyor. Planın ilk halinde Kiev için NATO üyeliği bir seçenek olmaktan çıkarılacaktı.
- NATO Ukrayna'da "kalıcı" asker bulundurmayacak. İlk taslakta Ukrayna'da hiçbir NATO askeri bulunamayacağı yer alıyordu.
- ABD, Rusya'nın saldırı ihtimaline karşı NATO'nun 5. maddesine benzer bir güvenceyi Ukrayna'ya verebilecek. Bu, Ukrayna'ya yapılan saldırıların tüm NATO'ya yapılmış kabul edileceği anlamına geliyor. İlk taslakta böyle bir güvence yoktu.
- Ukrayna kaybettiği toprakları askeri yollarla almamayı vadedecek. Bunun yerine müzakerelerle geri almayı deneyecek. İlk taslakta Kırım, Luhansk ve Donetsk bölgelerinin "defakto Rus toprağı" olarak kabul edilmesi yer alıyordu.
Kaynak, Getty Images
Ukrayna topraklarının yaklaşık beşte birini kontrol eden ve ilerlemeye devam eden Rus güçleri, kış yaklaşırken Ukrayna'nın enerji altyapısına sık sık saldırılar düzenliyor.
Kremlin 2022 yılında Ukrayna'nın dört bölgesini (Donetsk, Lugansk, Zaporijya ve Herson) tam kontrole sahip olmamasına rağmen ilhak etti.
Rusya ayrıca 2014 yılında Kırım yarımadasını Ukrayna'dan ilhak etti.
