Ukrayna'nın yeni başbakanı Yulia Svyrydenko kim?
Kaynak, Genya Savilov/AFP via Getty Images
- Yazan, Svitlana Dorosh
- Unvan, BBC Ukraynaca Servisi
- Okuma süresi: 3 dk
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'nin yeni başbakan olarak belirlediği Yulia Svyrydenko, parlamento onayı sonrası resmen görevine başlıyor.
Zelenskiy, Svyrydenko'nun kabinenin "çalışmalarını ciddi şekilde yenileyeceğini" iddia etti.
Bu atamayla, 2020 yılından bu yana başbakanlık koltuğunda olan Denis Şimihal, savunma bakanlığına kaydırıldı.
Peki Svyrydenko kim ve bu atama savaş şartlarıyla boğuşan Ukrayna için ne anlama gelecek?
Zelenskiy müttefiki
39 yaşındaki Svyrydenko, Rusya'nın 24 Şubat 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinden sadece birkaç ay önce kabineye girdi.
Kasım 2021'den bu yana başbakan yardımcısı ve ekonomi bakanı olarak görev yapıyordu.
Zelenskiy kadar onun başdanışmanı Andriy Yermak ile de yakın bir isim.
Svyrydenko ABD ile Ukrayna arasında Mayıs ayında yapılan değerli madenlere ilişkin müzakerelere katıldı, ülkesi adına anlaşmayı imzaladı.
Bu anlaşmayla, Ukrayna'daki yeraltı kaynaklarına Batı yatırımı çekmek için bir yeniden yapılanma yatırım fonu kurulduğu duyuruldu.
Svyrydenko anlaşma ile, hava savunma sistemleri de dahil olmak üzere yeni askeri yardımların da garanti altına alındığını ifade etti.
Svyrydenko, siyaset öncesi özel sektör ve kamuda çeşitli görevlerde bulundu.
2015 yılında ülkenin kuzeyinde, Belarus ve Rusya ile sınırı olan Çernigiv'de yerel yönetime katıldı. Vali Valeriy Kulich'in danışmanı olarak başladığı görevinde hızla yükseldi.
Göreve başladıktan birkaç ay sonra Ekonomik Kalkınma Daire Başkanlığına terfi etti ve ardından da vali yardımcısı oldu.
Kaynak, Arnd Wiegmann/AFP via Getty Images)
Kulich 2018 baharında görevden alındığında, Svyrydenko birkaç ay boyunca valilik makamına vekalet etti.
Ancak bölgeye yeni bir vali atanınca kamudan ayrıldı ve yine özel sektöre döndü.
Siyasetteki hızlı yükselişi
Svyrydenko, 2019 yılında gelen davetle Ekonomik Kalkınma, Ticaret ve Tarım Bakanlığı'na girdi.
Sonrasında hızlı bir yükseliş başladı.
Bakanlığa atanmasından bir yıldan kısa süre sonra, Cumhurbaşkanlığı'na geçti ve genel sekreter Andriy Yermak'ın yardımcılığına getirildi.
11 ay sonra, Kasım 2021'de, Denis Şimihal hükümetinde başbakan yardımcısı ve ekonomi bakanı oldu.
Bu atamanın arkasında, Andriy Yermak'ın Cumhurbaşkanlığı makamının, kabinedeki etkisini artırma isteği olduğunu savunanlar çıktı.
Kazanç tartışması
Geçen yıl, Svyrydenko'nun siyaset dışı elde ettiği maddi kazanç, muhalefetin öfkesine yol açmıştı.
2024'te Ukrayna'da milletvekillerinin varlık beyanında bulunması zorunlu oldu.
Mal beyanı yapan Svyrydenko, Kiev'de üniversitede ders vererek 71 bin 690 dolar kazanç elde ettiğini açıkladı.
Muhalif milletvekili Volodimir Ariev, "Bu miktar, önde gelen devlet üniversitelerindeki profesörlerin maaşlarını çok aşıyor. Ayrıca kabinedeki yıllık gelirinden de fazla" diyerek tartışmaya katıldı.
Kaynak, Beyaz Saray
2025 Nisan ayında Ukrayna'nın yolsuzluğu önleme kurumu Ariev'in yaptığı itirazı dikkate aldı. Svyrydenko'nun yolsuzlukla mücadele yasalarına uyup uymadığı inceleme altına alındı.
Svyrydenko, boş zamanlar ile hafta sonları ders verdiğini savunuyor ve usulsüzlük iddiasını reddediyor.
Svyrydenko'nun ders verdiği üniversitenin rektörü olan Timofiy Milovanov, aylık altı bin dolarlık maaşın yüksek olduğunu kabul etti. Ancak Svyrydenko, seviyesindeki profesyoneller için piyasa fiyatlarına uygun olduğunu savundu.
'Etekli Yermak'
Ülkedeki muhalefet Svyrydenko'nun başbakan olarak atanmasının çok az fark yaratacağını öne sürüyor.
Eski cumhurbaşkanı ve parlamenter Petro Poroşenko, Svyrydenko'nun adaylığına tepki göstererdi ve atamanın arkasında Andriy Yermak'ın olduğunu ima etti:
"Gömlekli Yermak rolündeki Şimihal'ın yerine etekli Yermak olan Svyrydenko'nun getirilmesi hiçbir şeyi değiştirmiyor."
Ülkeyi yakından izleyen bazı uzmanlar, bu atamayla Ukrayna siyasetinde köklü bir değişikliğin beklenmemesi gerektiğini söylüyor.
Bazı diğer uzmanlarsa, Svyrydenko'nun uluslararası müzakere deneyimi başta olmak üzere birçok güçlü yanı olduğuna işaret ediyor.
Genç başbakan, ABD-Ukrayna maden anlaşmasının yanı sıra, Ukrayna'nın AB üyelik müzakerelerinde de yer aldı.
Pazartesi günü isminin aday gösterilmesi sonrası Svyrydenko, Zelenskiy'ye "güveni ve bu kritik zamanda Ukrayna'ya hizmet etme fırsatı" için "minnettar" olduğunu söyledi.
Svyrydenko hükümetin önceliklerinin Ukrayna'nın ekonomik potansiyelini güçlendirmek, Ukraynalılar için destek programlarını genişletmek ve yerli silah üretimini artırmak olacağını kaydetti.
