Bakan Şimşek: "Dezenflasyon süreci başladı"

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Haziran ayında tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık yüzde 71,6 oranında arttı.

TÜFE'deki değişim 2024 yılı Haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 1,64, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 71,6, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 24,73 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 65,07 olarak hesaplandı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, "Dezenflasyon süreci başladı. Yüzde 1,64'lük aylık haziran verisi, yüzde 22'lik yıllıklandırılmış enflasyonu işaret ediyor" dedi.

Şimşek, sosyal medya hesabında yaptığı paylaşımda, "finansal programda kararlılık" vurgusu yaptı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da sosyal medya hesabında, "Enflasyonun ana eğilimini yansıtan çekirdek enflasyon göstergelerindeki gerileme de fiyatlardaki artış eğiliminin zayıfladığını göstermektedir" ifadelerini kullandı.

Yılmaz, "Yılın ikinci yarısında enflasyondaki azalmanın hızlanarak sürmesini bekliyoruz. 2026 yılında ise enflasyon oranını tekrar tek haneli seviyelere düşürmeyi hedefliyoruz" dedi.

TÜİK verilerine göre Haziran'da bir önceki yılın aynı ayına göre en az artış yüzde 47,84 ile giyim ve ayakkabıda oldu. Öte yandan bir önceki yılın aynı ayına göre en yüksek artış ise yüzde 107,11 ile eğitimde yaşandı.

Enflasyon Araştırma Grubu (ENAGrup) rakamlarına göre ise Haziran ayında yıllık enflasyon yüzde 113,08 oldu.

Altı aylık enflasyon ise ENAG'a göre yüzde 41,16 oranında gerçekleşti.

TÜİK’in açıkladığı verilere göre Mayıs ayındaki enflasyon yüzde 75,45 idi. Bu, Kasım 2022’den beri en yüksek enflasyon oranıydı.

Enflasyon verilerinin açıklanmasıyla birlikte memur ve emekli maaşları, kiralar ve bedelli askerlik ücreti için zam oranları netleşti.

Ekonomistler nasıl yorumladı?

Sözcü gazetesi ekonomi yazarı Murat Muratoğlu, TÜİK verilerini gerçeği yansıtmaması gerekçesiyle eleştirdi. X'te bir paylaşım yapan Muratoğlu, "Enflasyon'da kampanya. TÜİK yaz indirimi kapsamında enflasyonu; Aylık %1.64 açıkladı" dedi ve TÜİK'i yalancılıkla suçladı.

Eski Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başekonomisti Hakan Kara da sosyal medya hesabında şunları söyledi:

"Memur ve emekliye daha az ücret artışı yapmak için bütün kamu zamları Temmuz'a ertelendiğinden Haziran enflasyonu epey düşük çıktı. Bir aylık değere bakıp bunu trend olarak görmek pek sağlıklı değil."

Haziran enflasyonunun yüzde 1,64 olarak açıklandığını kaydeden Kara, "Peki para politikası açısından en önemli değişken olan mevsimsel etkilerden arındırılmış aylık enflasyon ne oldu?" diye sordu ve şöyle devam etti:

"2016 yılına kadar olan mevsimsel faktörler kullanıldığında %2,3 Son döneme kadar olan verilerle mevsimsellikten arındırılma yapıldığında %1,9.

"Arada ciddi fark var. Yüksek enflasyon ortamında mevsimsel faktörler oldukça değişti. Arındırılmış değerleri yorumlarken dikkatli olmak gerekiyor."

BirGün gazetesi yazarı sosyal politika uzmanı Aziz Çelik, "6 aylık resmi enflasyon (manipülasyon) yüzde 24,7! 6,5 milyon memurun ve memur emeklisinin eline geçecek oran yüzde 19,3! Kayıp 5,4 puan!" diyerek maaş artışlarındaki negatif yönlü farka vurgu yaptı.

Ekonomi yazarı ve gazeteci Alaattin Aktaş, sosyal medya hesabında, "Siyasetçi istediği kadar aksini söylesin. Devletin resmi verileri yoksul giderek yoksul, zengin giderek zengin oluyor diyor" ifadelerinin yer aldığı bir paylaşım yaptı.

Aktaş, Nasıl Bir Ekonomi gazetesinin en zengin ve en yoksulların tüketim harcamalarındaki yerini gösteren bir tabloyu paylaştı ve "2023'te toplam tüketim harcamasında en yoksul %20 şimdiye kadarki en düşük (%7.2), en zengin %20 ise en yüksek (%40.1) payı aldı" dedi.

İktisatçı yazar Mustafa Sönmez ise TÜİK'in açıkladığı Haziran verilerini sorguladı.

Sosyal medya hesabındaki paylaşımında "TÜİK'e göre, Haziran'da ulaştırma enflasyonu artmadı, geriledi!" diyen Sönmez sözlerini şöyle sürdürdü:

"Ne mi oldu, otomobil ve akaryakıt fiyatları artmadı, hatta düştü.

"Yolcu bilet fiyatları arttı ama olsun, ortalamada ulaştırma enflasyonu durdu, hatta ayıptır söylemesi geriledi (yüzde 0,1). Yersen"

Ekonomist Orkun Gödek ise X hesabında şunları yazdı:

"Aylık bazda yüksek düzeydeki enflasyon serilerinin ağırlıklı çıkış yapacağı Temmuz-Ağustos’un hemen öncesinde Haziran’ın seride ciddi anlamda aşağı yönlü sürpriz yapması, enflasyon ve politika faizi beklentileri açısından son derece “sıcak” bir yaz mevsiminin bizleri beklediğini net şekilde gösteriyor."