İspanya ve Portekiz tarihi elektrik kesintisinin nedenini bulmaya çalışıyor

İspanya ve Portekiz'in neredeyse tamamı, Fransa'nın küçük bir bölümünü etkileyen elektrik kesintileri, tarihi bir kaosa yol açtı.

Kesintinin İspanya'ya maliyetinin 1,6 milyar euro olduğu hesaplanıyor.

BBC'ye bilgi veren İspanya jandarması en az üç ölümü elektrik kesintisiyle ilişkilendirdiklerini söyledi.

İspanya basınına göre bu üç kişinin, kullandıkları jeneratörden çıkan karbonmonoksit nedeniyle ölmüş olabileceği düşünülüyor.

Taboadela kentinde aynı aileden üç kişinin öldüğü olaydaysa polis, jeneratörden sızan karbon monoksit gazı zehirlenmesi ihtimalini inceliyor.

İspanyol El Pais gazetesiyse kesintiye bağlı nedenlerle beş kişininin öldüğünü yazdı.

Bu kişilerden birinin, evinde çıkan yangın sonucu hayatını kaybeden 50'li yaşlarında bir kadın olduğu, elektrik kesintisi nedeniyle mum yakmış olabileceği ve yangına bunun yol açmış olabileceği düşünülüyor.

Hayatını kaybeden bir diğer kişinin de oksijen cihazına bağlı bir kadın olduğu aktarılıyor.

Madrid hükümeti böylesi bir olayın nasıl yaşanmış olabileceğini araştırıyor.

Yaklaşık dokuz saat süren tam kesinti hali sonrası iki ülkede de kademeli olarak elektrik sağlanmaya başladı.

29 Nisan'da hayat neredeyse normale döndü.

Avrupa enerji endüstrisini temsil eden meslek kuruluşu Fransa ve İspanya arasındaki elektrik bağlantısındaki sorunun yaygın elektrik kesintisinde rol oynadığını belirtti.

Eurelectiric'ten Kristian Ruby BBC'ye yaptığı açıklamada, "İspanyol şebekesinin Avrupa şebekesiyle bağlantısı koptu" dedi.

Ruby, bağlantı kesilmesinin tek başına kesintiye yol açmış olamayacağını ve büyük ihtimalle "denklemde başka unsurların da bulunduğunu" vurguladı.

İlk kesinti haberleri 28 Nisan öğle saatlerinde gelmeye başladı ve sorun hızla büyüdü.

Trenler iptal edildi ve bazı bölgelerde tahliye edildi, trafik ışıkları çalışmadı ve uçuşlarda gecikmeler oldu.

İki ülkenin liderleri de endişeli saatler sırasında, bir siber saldırıya uğramadıklarını tekrarladı.

Madrid sakinlerine sokağa ve yollara çıkmama, "gerçekten acil" durumlar hariç acil durum hizmetlerini aramama çağrısı yapıldı.

Kesinti nedeniyle kart ödemesi yapılamazken, para çekme makinelerinin önünde uzun kuyruklar oluştu.

Yalnızca Madrid'de asansörlerde kalanlar için 286 kurtarma operasyonu yapıldı.

İspanya'nın Guardia Civil isimli polisi, trenlerde mahsur kalan 13 bin yolcuyu kurtardığını duyurdu.

İspanya'da internet erişimiyle birlikte GSM şebekelerinde de kesintiler yaşandı.

Portekiz'de de benzer durumlar görüldü.

Lizbon Havalimanı'nda geniş çaplı uçuş iptalleri ilan edildi.

İspanya ve Portekiz'de eş zamanlı kesintinin nedeniyle ile ilgili henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

'60 milyon kişi' etkilendi

Ancak giderek artan sayıda uzman kesintiyi, İspanya'nın yenilenebilir enerjiye aşırı bağımlı olmasına bağlıyor.

Kesintiden dakikalar önce İspanya'da, yüzde 60,64 güneş enerjisi, yüzde 12 rüzgar, yüzde 11,6 oranında nükleer enerji kullanılıyordu.

Enerji uzmanı Carlos Cagigal, İspanyol televizyonuna yaptığı açıklamada, ülkenin elektrik şebekesinin, üretilen tüm yenilenebilir enerjiyle baş edebilecek durumda olmadığını savundu.

İspanyol enerji şirketi Red Eléctrica, Şubat ayında yatırımcıları için yayımladığı raporda, yeşil enerji dönüşümü kaynaklı endişelere işaret etmişti.

Pazartesi günü çok yüksek oranda güneş enerjisi kaynaklı güç bir anda yok oldu. İspanya neden destek ünitelerinin devreye girmediğini de inceliyor.

İki ülkenin 60 milyona yakın nüfusun büyük kısmı kesintilerden etkilendi.

Portekiz'in elektrik şebekesini yöneten REN, sorunun İspanya'nın elektrik şebekesindeki bir arızadan kaynaklandığını açıkladı.

REN, bu arızanın "nadir görülen bir atmosfer olayı" sonucu meydana geldiğini belirtti.

Şirkete göre, İspanya'nın iç kesimlerinde yaşanan aşırı sıcaklık değişimleri, 400 KV'lık yüksek gerilim hatlarında anormal gevşemelere yol açtı.

Havayolu ulaşımı da etkilendi

Kesintiler, hava ve tren ulaşımını olumsuz etkiledi.

Havacılık analiz firması Cirium'un BBC'ye ilettiği verilere göre, Portekiz'den kalkması planlanan 96 uçuş iptal edildi.

İptallerin en yoğun yaşandığı yer, kalkışların yüzde 29,63'ünün iptal edildiği Lizbon Havalimanı oldu.

Portekiz'de havayolu şirketi TAP Air, 28 Nisan'da yolcuları havalimanlarına gitmemeleri konusunda uyarı yayımladı.

Portekiz'in havaalanı operatörü ANA, havaalanlarının acil durum jeneratörlerini etkinleştirdiğini ve bu sayede Porto ve Faro havaalanlarında temel havaalanı operasyonlarının sürdürülebildiğini duyurdu.

İspanya'da ise havalimanları büyük oranda kesintileri iptal olmadan atlatırken, raylı ulaşımda büyük aksaklıklar yaşandı.

Binlerce kişi istasyonlarda uzun saatler geçirdi.

İspanya'nın nükleer güvenlik konseyi, elektrik kesintilerine rağmen nükleer reaktörlerin "güvenli durumda" olduğunu açıkladı.

Elektrik kesintisinin ardından reaktörler otomatik olarak durdu, ancak acil durum jeneratörleri devreye girdi.

Fransa'nın bazı bölgelerinde de kısa süreliğine elektrik kesintisi yaşandı ancak Fransız şebeke operatörü RTE, durumun artık normale döndüğünü açıkladı.