DP Genel Başkanı Uysal: Cumhurbaşkanı adayı, siyasi sorumluluk taşıyan genel başkanlardan biri olmalı

Demokrat Parti Genel Başkanı Gültekin Uysal, Altılı Masa’nın cumhurbaşkanı adayını; ikili, üçlü görüşmeler yürüterek belirleyeceğini açıkladı. Uysal, Altılı Masa’nın 26 Ocak'ta yapılacak toplantısında da değerlendirme yapılacağını belirterek, “Seçim takvimi başlayıncaya kadar adayın açıklanacağı kanaatinde değilim” dedi.

Uysal, adayın, masadaki genel başkanlardan birisi olması gerektiğini ve CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun da parlamentodaki ikinci büyük partinin lideri olarak değerlendirileceğini belirtti.

“Geçiş sürecinin cumurbaşkanı ile ittifak içindeki partilerin ortak sorumluluğu içinde yönetileceğini” söyleyen Uysal, Altılı Masa’da yer alan siyasi partilerin ise başörtüsü konusunda yeni bir anayasa değişikliği teklifi hazırlayarak imzaya açacaklarını söyledi.

Demokrat Parti Genel Başkanı Gültekin Uysal, BBC Türkçe’nin de aralarında bulunduğu gazetecilerle buluştu, gündeme ilişkin soruları yanıtladı.

TBMM’de anayasal çoğunluğu elde edebilmek için milletvekili seçimlerinde uygulanabilecek alternatiflerin çalışılmasına ilişkin bir komisyon kurma kararı aldınız. Bu komisyonun çalışma yöntemi ne olacak? 

Artık siyaset kamplar halinde yapılır hale geldi. Yüzde 50 artı 1 dengesi nedeniyle hiçbir partinin çoğunluğu elde edemeyecek olması nedeniyle, bir takım işbirliğine siyasi partileri mecbur ediyor.

2018 yılında resmen Siyasi Partiler Kanunu’nda AKP’nin o günkü şartlarda ortağı olarak MHP’nin önceliklerini kurtarmak adına bir teşebbüstü. Böyle bir düzenleme yaptılar, bugüne geldik.

O gün bu düzenlemeyi yapan iktidar zaman içinde aleyhine işlediği gerekçesiyle geçen yıl bir değişiklik yaptılar, D'Hondt Sistemi'yle ilgili bir düzenleme yaptı ve bu düzenleme 7 Nisan sonrası yapılacak seçimlerde uygulanacak.

Bugün de iktidarın yaptığı siyasal mühendisliğin Altılı Masa’daki birlikteliği dağıtma noktasında bir hedefi var. Bu maksatla bir düzenleme yaptılar. Biz de buna karşı bir ortak akıl koymak mecburiyetindeyiz.

Ama özellikle Türkiye’de bir siyasal değişimi, Güçlendirilmiş Parlamenter Sistemi demokratik bir modelle birlikte paylaştığımız bu modeli icra edebilmemizin yolu da anayasal düzenlemeye tekabül eder.

Bunun da gereğini yerine getirmemiz TBMM’de çoğunluk eşiklerini kademe kademe geçmemizle alakalıdır.

Ama bizim hem cumhurbaşkanlığı seçimi hem de TBMM’de çoğunluğu elde etmek için bu ittifak modellerinin önümüze getirdiği hem zaruretler, hem fırsatları lehimize çevirme gibi bir tercihimiz var.

YSK’nın olası takviminin simülasyonunu yaptık. Oraya da baktığımızda da hem cumhurbaşkanı adayını belirlemek, hem de ittifak modelini belirlemek için makul bir süre var, ve bu süreç işleyecektir.

Siyasi partilerin temsilcileri bu noktada nasıl bir model ortaya konulabilir, bu çalışmayı yapacaklar.

İlk toplantımız 26'sında ama toplantıya kadar da mutlaka siyasi partilerin birbiriyle görüşmeleri gibi durum vardır. Her siyasi parti bir sonraki seçime kendi hazırlığın yapar, biz de Demokrat Parti olarak kendi hazırlığımızı yapıyoruz.

Bir siyasi partinin başka partinin amblemi altında seçime girebilir veya kendi amblemi altında da seçime girebilir. Ama bunu ötesinde bölge bölge ortak listeler ortaya koyma imkanı da var.

Bütün bu imkanları değerlendireceğiz. 

Aday takvimi: 'Saat işlemeye başladı'

Cumhurbaşkanı adayının kim olacağı konusunda, nasıl bir yöntem izleyeceksiniz? Aday, seçim bildirgesi ve geçiş sürecinin yol haritasının açıklanacağı 30 Ocak’taki tanıtım toplantısında açıklanabilir mi? 

Cumuhurbaşkanı adayının ismi çok çok önemli. Tarif ettiğimiz çerçevede usuller modeller, her siyasi parti mutlaka farklı farklı verilerden, siyasetin reel şartları güç dengelerini göz önünde bulundurarak değerlendirme yapacak. O açıdan usule ilişkin değerlendirmemiz olmadı.

Ama bu süreç içinde siyasi partilerin birebir de karşılıklı olarak bu değerlendirmeleri yapacağını düşünüyorum.

Hem de 26’sındaki toplantıya kadar ikili üçlü farklı farklı ziyaretlerle birlikte istişarelerin kademe kademe olgunlaştırarak net karara geçilir.

O açıdan kamuoyu anketlerinden tutalım, diğer verilerden yararlanılacaktır. Açıkçası Türkiye’de travmatik döneme girdiği zaman dilimi içindeyiz. Kendi değerlendirmem, seçim takvimi açıklanıncaya kadar adayın açıklanacağı kanaatinde değilim.

Ama şartlar değişir, karşılıklı istişarelerle, birlikte tabii bir zamanlaması var. Ne bir gün önce ne bir gün sonra, ne bir saat önce ne bir saat sonra. Ama saat işlemeye başladı. 

'Ortak aday, genel başkanlardan biri olmalı'

Ortak aday belirleme konusunda şu anda daha iyi bir noktada mısınız? Aday masadan mı çıkar?

Kademe kademe olgunlaşan bir süreç var, önümüze koyduğu imkanlar, sınırlar var. Parti olarak kendi cephemizden değerlendirdiğimizde, adayın kendi siyasi sorumluluğu olan, icraat iddiası olan kişi olması noktasındadır.

O kişi de partilerin genel başkanlarındır. Geçmişte siyasi tarihine bakınca da farklı uygulamalar modeller var. İşin tabiatı siyasi sürecin kademe kademe olgunlaşan siyasi partilerin işbirliği ile birlikte kriz yönetimini, değişimi, millete taahhüt ettiğimiz yapısal dönüşümü sürükleyebilecek, diğer tarafta ekonomiden dış politikaya kadar politika sahalarında performans ortaya koyacak kişidir. O kişi de siyasi partilerin genel başkanlarıdır.

O açıdan aday belirleme noktasında yaşadığımız süreç; 2014, 2018 tecrübesi; Ekmeleddin İhsanoğlu modelinden, 2018’de siyasi partilerin ittifak halinde girmelerine rağmen farklı aday çıkarmaları…

Bugün toplumsal muhalefetin enerjisini sandığa yansıtma imkanı ortak adaydan geçmekte. Tüm siyasi parti genel başkanları bu ortak fikri, benimsemiş durumda.

O açıdan bugün için hepimizin ortak kararlılığı ortak adayın çıkması hususunda. Büyük bir sorumluluk var. O da milletimizin beklentisi. O beklenti bizim kılavuzumuz.

O beklentiyi karşılayabilmek adına süreç yönetiliyor. Ortak aday noktasında pozitif bakıyorum. 

'Kılıçdaroğlu’nun adaylığını dayattığı düşüncesinde değilim' 

Sizce Kılıçdaroğlu adaylığını dayatıyor mu, bu konudaki görüşleri nasıl değerlendiriyorsunuz? 

Toplantıda Kemal Kılıçdaroğlu da dahil isimler üzerinden hiçbir değerlendirmemiz olmamıştır. Ama elbette ortak aday çıkmıyorsa, her parti genel başkanı doğal adaydır.

Türkiye’de adına keyfi rejim dediğimiz Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile ilgili kamuoyu araştırmalarına baktığımızda desteğin yüzde 35’lere kadar düşüğü görülüyor.

Bu toplumsal muhalefeti sandığa götürüp ortak iradeye dönüştürmek gerek. Bunu sağlıklı yürüttüğünüzde her adayın kazanacak aday olduğu kanaatindeyim.

Muhalefeti geçmişle mukayese ettiğinizde çokça aday imkanı var. Masada bulunan tüm siyasi partileri her parti değerlendirecektir. Kemal Kılıçdaroğlu’nun adaylığını dayattığı düşüncesinde değilim.

Her siyasi partinin farklı fikri olur ama önümüzdeki süreçte kademe kademe olgunlaşacağını düşünüyorum. Kılıçdaroğlu da ikinci partinin genel başkanı olarak değerlendirecektir.

Bu çerçeveden bakınca siyasi parti genel başkanlarından birisi olması gerektiği fikrimizi paylaştık, bugün de paylaşmak isterim. 

Davutoğlu, "Geçiş süreci yönetiminde cumhurbaşkanı ile genel başkanların imza yetkisi olacak" dedi, bu konuda karar verildi mi?

Geçiş sürecinin yol haritası kapsamı içerisinde değerlendirmeleri nihai noktaya getirdik. 26’sındaki toplantıda nihai çerçeve ortaya çıkacak. Benzer açıklama yapmak istemem.

Bu süreçte karşılıklı anlayış birlikteliği karşılıklı mutabakat üretme süreci ve ortak bir irade var. Geçiş süreci etkin yürütülmesi için, cumhurbaşkanı ile ittifak içindeki partilerin ortak sorumluluk içinde süreci yöneteceğidir. Nihayetinde seçilecek cumhurbaşkanı makamına verilen yetkileri seçildikten sonra kullanacaktır.

'Başörtüsü için anayasa değişikliği teklifi vereceğiz'

Altılı Masa başörtüsü konusunda anayasa değişikliği konusunda nasıl tutum alacak? 

Erdoğan’ın uzun süredir çevresine “Bana bir referandum konusu bulun” dediği rivayet edilir. Nihayet böyle bir nokta var. Böyle bir seçim süreci geçirmek istiyor.

Başörtüsü meselesinde hiç kimsenin itirazı yok, ortak kabul var. İktidarın bir teklifi var siyasi parti gruplarına sundular. CHP’nin bir yasa teklifi var zaten. Meclis’te temsil edilen partiler olarak anayasa değişikliği teklif hazırlığımızı da gerçekleştireceğiz.

Başörtüsü konusunda yeni bir teklifin verilmesini değerlendirdik, önümüzdeki hafta netleşir.

Anayasa değişikliğini Meclis Başkanlığı’na sunmak için en az 200 imza gerekiyor, HDP’den de destek isteyecek misiniz?

İfade ettiğiniz gerçeğin bilinci içindeyiz. En azından kendi fikrimizi kamuoyu ile paylaşıp, Mecliste imzaya açma düşüncemiz var. Başörtüsü meselesinin referanduma giderek, tartışma konusu olmasının önüne geçmek için değerlendirmemizi yapıyoruz.

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu adaylık denkleminden çıktı mı? 

Hem Cumhurbaşkanlığı seçimi hem TBMM seçiminde azami başarı elde etme hedefi var. Biz o büyük sorumluluğu merkeze alarak, şahsi beklenti, kariyer beklentisini kenara bırakarak değerlendirme yapıyoruz.

Terazinin 2 değil 80 kefesi var, pek çok şeyi dikkate almamız icap eder. Siyasi figürün Altılı Masa'dan aday olmasını doğru buluyorum.

İmamoğlu, Yavaş, başka partilerin genel başkanları gibi farklı aday noktasında alternatifler var. O açıdan kati hüküm vererek bir şey söylemem.

Bir fikrimiz var ama ifade etmek istemem. Seçim öncesinde İBB’yi ele geçirme niyetiyle hareket ettiklerini görüyoruz. Kamuoyu önünde beklenti, PR (halkla ilişkiler) önemli ama sadece popüler isimler değil bunlarla beraber başka niteliklerin icap ettiği gerçeği ortadadır.

Belediyeye kayyum atanacağını mı düşünüyorsunuz? 

Evet o düşüncedeyim, iktidarın toplumsal tepkiyi kademe kademe ölçerek bir hedefi var. Görevden açığa almak için fırsat kolluyorlar, kademe kademe toplumsal psikolojiyi örme niyetlerini görebiliyoruz.