Şi, Putin, Kim ilk kez aynı karede: Çin törende hangi silahları tanıttı?

Çin'in başkenti Pekin'in merkezinde ülkenin yeni silahlarının tanıtıldığı dev bir geçit töreni düzenlendi.

Çin'in İkinci Dünya Savaşı'nda Japonya'ya karşı zaferinin 80. yılı kutlamaları çerçevesinde düzenlenen geçite Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Kuzey Kore lideri Kim Jong Un'un da aralarında bulunduğu 26 lider katıldı.

Geçit sırasında Putin ve Kim'in arasında oturan Şi'nin iki liderle de sık sık sohbet ettiği görüldü.

Çin lideri Şi Jinping konuşmasında ülkesinin "asla zorbalar tarafından caydırılamayacağını" söyledi.

Şi daha sonra Pekin'deki Changan Bulvarı'na toplanan Çin Ordusu'nun çeşitli kollarından gelen birlikleri denetledi.

Tiananmen Meydanı'nda yapılan geçitte yeni kıtalararası balistik füzeler, hipersonik silahlar, yeni bir lazer silahı, su altı SİHA'ları ve "robot kurtlar" sergilendi.

Yaklaşık 70 dakika süren geçitte helikopterler ve avcı uçakları da uçurulurken gösteri 80 bin "barış" güvercininin salınmasıyla sona erdi.

Resmi geçit yapıldığı sırada kendisine ait Truth Social platformunda paylaşım yapan ABD Başkanı Donald Trump "Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı kumpas kurarken Vladimir Putin ve Kim Jong'un a en sıcak selamlarımı yolla" dedi.

Trump ayrıca İkinci Dünya Savaşı'nda Çin'in Japon işgalinden kurtarılmasında ülkesinin rolünü vurguladı.

Trump daha önce gazetecilere yaptığı açıklamada geçit törenini ABD'ye karşı bir meydan okuma olarak görmediğini söylemişti.

Törenin ardından Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ve Rusya lideri Vladimir Putin bir görüşme yaptı.

Kim, Haziran 2024'te imzaladıkları anlaşmanın ardından karşılıklı işbirliğinin güçlendiğini, bunun daha da artmasını dilediğini söyledi.

Kim ayrıca, Putin'in Ukrayna Savaşı'nda Rus birliklerine yardımcı olan Kuzey Koreli askerler için dile getirdiği övgülere teşekkür etti.

Kuzey Kore lideri Rusya'ya mümkün olduğunca yardım etmenin ülkesinin "kardeşlik görevi" olduğunu da söyledi.

Çin hangi yeni silahları sergiledi?

Çin, askeri geçit töreninde bir dizi yeni silah ve askeri malzeme sergiledi.

Törende net olarak görülen Çin'in hızlı bir şekilde farklı silahları üretebilme kabiliyeti oldu.

Singapur'daki Nanyang Teknoloji Üniversitesi'nden askeri dönüşüm uzmanı Doç. Michael Raska bundan on yıl önce gösterilen askeri teknolojilerin ABD'nin icat ettiği çok daha ileri teknojilerin "ilkel kopyaları" olduğunu söyledi.

Ancak bu törende özellikle füzeler ve insansız araçlarda daha yenilikçi ve çeşitli silahlar görüldü.

Törende birçok füze sergilendi ve bunlar arasında yeni modeller de vardı.

Birden çok savaş başlığı taşıyabilen Dongfeng-61, Kuzey Çin'den atıldığında ABD'yi vurabilen kıtalararası Dongfeng-5C ve ABD'nin Guam'daki askeri üslerini vurabilecek orta menzilli Dongfeng-26 D füzeleri dikkat çekti.

Ayrıca YJ-17 ve YJ-19 gibi gemileri hedef alan hipersonik füzeler de görüldü. Çok hızlı uçabilen bu füzeler, savunma sistemlerini aşabilmek için tahmin edilemeyen manevralar yapabilme kabiliyetine sahip.

Törendeki diğer kayda değer teknolojiler arasında LY-1 lazer silahı da vardı. Dev bir lazer ışığı gönderen silah, elektronik sistemleri yakıp pilotları göremez hale getirebiliyor. Ayrıca beşinci nesil hayalet avcı uçakları J-20 ve J-35'ler de törende yer aldı.

Bazıları yapay zekayla yönlendirilen geniş bir insansız araç envanteri de görücüye çıktı. Ancak asıl ilgi çeken AJX-002 dev denizaltı insansız aracı oldu.

Uzunluğu 18 metreyi bulan araç gözlem faaliyetlerinde kullanılabiliyor.

Çin ayrıca GJ-11 hayalet saldırı SİHA'sını da sergiledi. Bu SİHA'lar pilotlu avcı uçaklarına eşlik edebiliyor ve saldırı anında yardımcı olabiliyor.

Geçitte "robot kurtlar" da sergilendi. Uzmanlar bunların gözlem, mayın temizleme ve düşman askerlerini avlamakta kullanılabileceğini söylüyor.

'Yeni bir dünya inşa edeceğiz'

Steve Rosenberg

BBC Rusya Editörü

Çin'de tüm hafta tüm diplomasi Trump yönetimine net bir mesaj göndermek üzere tasarlandı.

Amerika'yı yeniden yüceltmek istiyorsun, öyle mi? Önce Amerika, öyle mi?

Öyleyse biz ABD öncülüğündeki düzene bir alternatif sunacağız.

Bu yüzden Çin, Rusya ve Hindistan liderlerini Şangay İşbirliği Örgütü zirvesinde birlikte gülümserken gördük.

Vladimir Putin'in Şi Jinping'e "gerçek bir dost" demesi bundandı. Çin lideri de Rus mevkidaşına "eski bir dost" dedi.

Bu yüzden Şi Jinping, Vladimir Putin ve Kim Jong Un askeri geçit töreninde birlikte gözüktüler.

Kısaca, jeopolitik evrende farklı güçler Amerikan hakimiyetine karşı birleşiyor.

Bu tüm ülkelerin ve liderlerin yüzde yüz aynı dalga boyunda olduğu anlamına gelmiyor. Değiller. Hala görüş ayrılıkları var.

Ancak gidişat net. Komsomolskaya Pravda'nın bu hafta Rusya, Çin ve Hindistan'ı kastederek ilan ettii gibi : "Yeni bir dünya inşa edeceğiz."