ቀጥታ, ኢራን፡ ሲቪላዊ ትሕተ ቅርጺ ከም ዝተሃረመ ኣብ ዝገለጸትሉ እዋን ኣመሪካ ሓድሽ መጥቃዕቲ ክትፍጽም ጀሚራ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 17 ሓምለ 2026ኢራን፡ ኣብ ዖማን፣ ኩዌት፣ ባሕሬንን ሶርያን ዝርከቡ መደብራት ሰራዊት ኣመሪካ ከም ዝሃረመት ኣፍሊጣ

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን፡ ኣብ ዖማን ንዝርከብ ናይ ሓይሊ ባሕሪ ምክትታል ራዳር ከምኡ’ውን ኣብ ኩዌትን ባሕሬንን ንዝርከቡ ዒላማታት ኣመሪካ ከም ዝሃረመ ገሊጹ።

   ብተወሳኺ ኣብ ሶርያ ንዝርከብ ማእከል እዚ ፍሉይ ስርሒታት ኣመሪካ ከም ዝሃረመ ገሊጹ።

   እቲ ሓለዋ ሰውራ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ እቲ ኣብ ዖማን ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ “ንምክትታል ራዳር ሓይሊ ባሕሪን ራዳር ቁጽጽር ሓይሊ ኣየርን ኣመሪካ፡" ከም ዝሃረመ ሓቢሩ።

   "ብሓይሊ ዝፍጸም ሕነ ምፍዳይ ክቕጽል እዩ። መጻብቦ ሆርሙዝ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ሓይሊ ባሕሪ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ይቕጽል ኣሎ፡" ኢሉ።

   ኣብ ሶርያ ኣብ ልዕሊ ማእከል እዚ ፍሉይ ስርሒታት ኣመሪካ ተፈጺሙ ዝተባህለ መጥቃዕቲ “ስርዓት ራዳር፡ ሓያሎ ፍሉያት ስርሒታት ሄሊኮፕተራትን ንብዙሓት ሓይልታት ኣመሪካን” ዒላማ ከም ዝገበረ ይግለጽ።

   ብመሰረት እቲ ጸብጻብ፡ እቲ ኣብ ከባቢ ዶብ ዮርዳኖስ ኣብ ዝርከብ ኣል-ታንፍ ዝተፈጸመ ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ፡ ​​እቶም መጥቃዕቲታት ቅድሚ ክልተ መዓልቲ ንዝተፈጸመ ቅትለት ወተሃደራት ኢራን ሕነ ምፍዳይ ዝዓለሙ'ዮም።

   ሶርያ ይኹን ኣመሪካ ብዛዕባ እቲ ዝተባህለ መጥቃዕቲ ርእይቶ ኣይሃባን።

   ሰራዊት ዮርዳኖስ ኣብታ ሃገር ዝተተኰሱ ሰለስተ ሚሳይላት ኢራን ዝዀነ ጉድኣት ይኹን ዕንወት ከየብጽሑ ከም ዝዓገቶም ገሊጹ።

   ሓለዋ ሰውራ ኢራን፡ ኣመሪካ ቅድሚ’ቲ ሓድሽ መጥቃዕቲ “ብዙሕ ወተሃደራዊ ዒላማታት ኢራን” ከም ዝሃረመት ገሊጹ።

   ኢራን ብወገና ድልድላት፣ መደበር ባቡርን መዓርፎ ነፈርትን ሓዊሱ ብርክት ዝበሉ ሲቪላዊ መሰረተ ልምዓት ከም ዝተሃረሙ ገሊጻ።

   ክልቲአን ሃገራት ተጻብኦአን እናወሰኸ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ኢራን ነቲ ኣገዳሲ ዝዀነ መጻብቦ ሆርሙዝ ዓጽያቶ ኣላ።

2. 17 ሓምለ 2026ኣመሪካ ሓድሽ ማዕበላዊ መጥቃዕቲ ፈፂማ፤ ኢራን ሲቪላዊ መሰረተ ልምዓት ዒላማ ኰይኑ ኢላ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ኣመሪካ ንሻድሻይ ተኸታታሊ ለይቲ ኣብ ልዕሊ ኢራን ሓድሽ ማዕበላዊ መጥቃዕቲ ከም ዝፈፀመት ሰራዊት እታ ሃገር ኣፍሊጡ።

   ዋሽንግተንን ቴህራንን ንመፃብቦ ሆርሙዝ ንምቁፅፃር ኣብ ዝዋግኣሉ ዘለዋ እዋን እዩ፡ ሴንቲኮም ነዚ ወግዓዊ ገይሩ ዘሎ።

   ማእኸላይ እዝ ኣመሪካ (ሴንቲኮም)፡ እቶም መጥቃዕቲታት ንወተሃደራዊ ዓቕሚ ኢራን ዝያዳ ንምድኻም” ዝዓለሙ ከም ዝኾኑ ገሊፁ።

   መራኸብቲ ሓፋሽ ኢራን፡ ኣመሪካ ንድልድላት፣ ጣቢያታት ባቡርን መዕርፎ ነፈርትን ሓዊሱ፡ ኣብ ሲቪላዊ መሰረተ ልምዓት መጠቃዕቲ ከም ዝፈፀመት ፀብፂበን።

   ቢቢሲ፡ ኣብ ዞባ ሆርሞዝጋን ካብ ባንደር ዓባስ ንኣንፈት ምዕራብ ኣብ ዝርከብ ድልድል መጥቃዕቲ ከም ዝተፈፀመ ኣረጋጊፁ።

   ብተወሳኺ ሚሳይላት ኣመሪካ፡ ኣብ ጥቓ ቀሽም፣ ባንደር ዓባስን ቡሸርን ዒላማ ገይሮም’ዮም።

   ሴንቲኮም ከም ዝገለፆ፡ ጀታት፣ ድሮናትን መራኽብን፡ ኣብ ልዕሊ ጣብያታት ክትትል ገማግም ባሕሪን ኣየርን፣ መሰረተ ልምዓት ወተሃደራዊ ሎጂስቲክን ናይ ባሕሪ ዓቕሚታትን ኢራን መጥቃዕቲ ፈፂመን።

   ኣብ መፈለምታ እዚ ሰሙን ዶናልድ ትራምፕ፡ ኢራን ናብ ዘተ እንተድኣ ዘይተመሊሳ፡ ንድልድላትን መመንጨዊ ፀዓትን ከም ዝድብድብ ተሓንዩ ነይሩ።

   ኢራን፡ ዋሽንግተን ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ፣ ጣብያ ባቡር፣ ሓሙሽተ ድልድላት መጥቃዕቲታት ከም ዝፈፀመት ብምኽሳስ፡ ኣብ ኩዌትን ባሕሬንን ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ወተሃደራዊ መሰረተ ልምዓት ኣመሪካ መጥቃዕቲ ከም ዝፈፀመት ገሊፃ።

   መንግስታዊ ማዕኸን ዜና ኢራን፡ ሸውዓተ ሰባት ብመጥቃዕቲ ኣመሪካ ከም ዝተቀትሉ ፀብፂቡ።

   ሴንቲኮም፡ ነቲ ኣብ መፃብቦ ሆርሙዝ ንዝተነበረ ሓድሽ ዕፅዋ ኣብ ዘፈፅምሉ፡ ወተሃደራት ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ ናብ ሓንቲ መርከብ ፅዕነት ነዳዲ ብምድያብ፡ ሰለስተ መራኽብ ንግዲ ኣንፈተን ክቕይራ ኣዚዞም።

   ዋይትሃውስ፡ ትራምፕ ሕዚ’ውን ምስ ኢራን ንዝግበሩ ዘተታት ድሉው ምዃኑ ገሊፁ ኣሎ።

   እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ትራምፕ፡ ኢራን ንኣመሪካዊት ዴና ካራሪ ከም ዝፈትሐት ገሊፁ።

   ሰብመዚ ፍትሒ ኢራን ግና፡ ዝኾነ ዝተፈትሐ ኰነ ዝተለወጠ ኣመሪካዊ እሱር ከም ዘየለ ሓቢሮም።

3. 17 ሓምለ 2026ምምሕዳር ትራምፕ ንወጻእተኛታት ተመሃሮ ዝወሃብ ሕጊ ቪዛ ክተርር ገይሩ

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ምምሕዳር ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ንወጻእተኛታት ተመሃሮ ዝያዳ ጽኑዕ ሕጊ ቪዛ ንምትግባር ኣብ ናይ መወዳእታ ውሳነ ከም ዝበጽሐ ኣፍሊጡ።

   እቲ ውሳነ፡ ተመሃሮ ብዘይ ፍቓድ ፌደራል ንልዕሊ ኣርባዕተ ዓመት ኣብ ኣመሪካ ከይጸንሑ እገዳ ዝገብርን ካልኦት ጽኑዕ ስጉምትታትን ዘጠቓልል እዩ።

   ዩኒቨርስቲታት ኣብ ምቅይያር ወይ ናይ ትምህርቲ ኮርስ ንምቕያር እገዳታት ከም ዝገብር እውን ይንገር።

   በዚ ሕዚ ዘሎ ስርዓት ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ቪዛ ናይ ምንዋሕ ስልጣን ኣለወን።

   እቲ ፖሊሲ ዝመጽእ ወርሒ መስከረም ተግባራዊ ክኸውን እዩ።

   ክፍሊ ድሕነት ሃገር ኣመሪካ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ “ንምዝመዛ ቪዛ ዝብድህን መርመራ ድሕረ ባይታ ብምግባርን ሃገራዊ ድሕነት ክሕይል'ዩ፡” ኢሉ።

   ኣህጉራዊ ፈደረሽን መምህራን ግና፡ ነቲ ውሳነ “ዝተዛበዐን ዘየድልን” ኢሉዎ።

   በዚ ሕጂ ዘሎ ስርዓት፡ F-1ን J-1ን ወጻእተኛታት ተመሃሮ፡ ክሳብ ብቪዛኦም ትምህርቶም ዝውድኡ ኣብ ኣመሪካ ክጸንሑ ይፍቀደሎም።

   ይኹን እምበር ተመሃሮ ኣብ ኣመሪካ ክጸንሑ ዝኽእሉሉ ግዜ ገደብ ክህሉ እዩ።

   "ንዓሰርተታት ዓመታት ካብ ሃገራት ወጻኢ ዝመጹ ተመሃሮ ብዘይ ዝዂነ ናይ ግዜ ገደብ ናብ ኣመሪካ ክመጹ ጸኒሖም'ዮም። ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ትምህርቶም እናቐጸሉ ኣብ ኣመሪካ ብምጽናሕ ነቲ ስርዓተ ኢሚግሬሽን ክምዝምዙ ጸኒሖም'ዮም፡" ክብል ጸሓፊ ድሕነት ሃገር ማርክ ዌይን ሙለን ገሊጹ።

4. 16 ሓምለ 2026ኢራን ኣብ ሃገራት ወሽመጥ ንዝርከብ ወተሃደራዊ ዒላማታት ኣመሪካ ኣጥቂዓ።

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ኢራን ኣብ ሃገራት ወሽመጥ ንዝርከብ ወተሃደራዊ ዒላማታት ኣመሪካ ኣጥቂዓ።

   ናብ ሎሚ ኣብ ዘውግሐ ለይቲ ሰራዊት ኣመሪካ ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታት ኢራን ደብዳብ ድሕሪ ምክያዱ'ያ ቴህራን ነቲ ግብረመልሲ ሂባ ዘላ።

   ኣብ ዮርዳኖስ፡ ኩዌትን ባሕሬንን ዝርከቡ መዓስከራት ኣመሪካ ዒላማ ናይቲ ሓድሽ መጥቃዕቲ ከምዝኾኑ ሓይልታት ኢራን ኣፍሊጦም።

   ዋሽንግተን ብወገና፡ ንወተሃደራዊ ዓቕሚ ኢራን ንምድሃኽ ንሽዱሽተ ሰዓታት ዝቐጸለ ማዕበላዊ መጥቃዕቲ ከምዘካየደት ሓቢራ'ላ።

   ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ብሰሉስ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ትሕተ-ቅርጺ ጸዓት እታ ሃገር ዒላማ መጥቃዕቲ ኣመሪካ ከምዝኸውን ኣጠንቂቁ ነይሩ'ዩ።

   ቴህራን ናብ ዘተ ክትምለስ ድልውቲ እንተዘይኮይና'ውን ተወሳኺ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ከምዝወስድ ትራምፕ ኣሚቱ'ሎ።

   መራሒ ልኡኽ ኢራን ኣብቲ ዝርርባት መሓማድ ባገር ጋሊባፍ ንመግስታዊ ማዕከን ዜና ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፡ ነቲ ንሃገሩ ዘየርብሕ ስምምዕ ክኽብሩ ቅሩባት ከምዘይኮኑ ተዛሪቡ።

   ሃገራዊ ድሕነት ኢራን፡ ኣብቲ ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝ ዝህልዎም ወሳኒ ተራ ዝምርኮስ ምዃኑ'ዩ ጋሊባፍ ዝምጉት።

   ኣብቲ ዞባ ተዋፊሩ ዝርከብ ማእከላይ እዚ ሰራዊት ኣመሪካ ከምዝበሎ፡ መጥቃዕቲ ሓይልታት ኣመሪካ ንማእከላት እዚ፡ መደበራት ጸረ-ሚሳይላት፡ ከምኡ'ውን ኣብ መላእ እታ ሃገር ዝርከብ ሓለዋ ገማግም ባሕሪ ዒላማ ዝገበረ እዩ ነይሩ

   ብሓሙስ'ውን ኣብ ወሽመጥ፡ ናብቲ ዝዓበ መደበር ነዳዲ ኢራን ተምርሕ ዝነበረት መርከብ ነዳዲ ከምዝወቕዑ እቲ እዚ ሓቢሩ።

   እታ 'በልማ' ዝተባህለት መርከብ ንዝተዋህባ "ተደጋጋሚ መጠንቀቕታታት ዕሽሽ" ብምባል ናብ ደሴት ካርግ እናኸደት እንከላ ብሚሳይላት ኣመሪካ ተሃሪማ ዓዲ-ውዒል ከምዝኾነት ጠቒሱ።

   ኣመሪካ፡ ብሰሉስ ካብን ናብን ወደባት ኢራን ዝንቀሳቐሳ መራኽብ ንግዲ ከምዝኣገደት ትራምፕ ኣፍሊጡ ነይሩ'ዩ።

5. 15 ሓምለ 2026ዶናልድ ትራምፕ ኢራን ናብ ዘተ እንተ ዘይተመሊሳ ጸዓት ዘፍርዩ ትካላትን ድልድላትን ክወቅዕ ምዃኑ ኣጠንቂቑ

   

   ምንጪ ስእሊ, EPA

   ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኢራን ናብ መኣዲ ዘተ እንተ ዘይተመሊሳ፡ ኣብ ዝመጽእ ሰሙን ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ድልድላትን ጸዓት ዘፍርዩ ትካላትን ክወቅዕ ምዃኑ ኣጠንቂቑ።

   ትራምፕ እዚ መጠንቀቕታ ዘመሓላለፈ፡ ክልተአን ሃገራት ንራብዓይ መዓልቲ ተኸታታሊ ተዅሲ ኣብ ዝለዋወጣሉ ዘለዋ እዋን እዩ።

   ትራምፕ፡ "ዘተ እንተ ዘይጀሚሮም፡ ዝመጽእ ሰሙን ንዅሉ ጸዓት ዘፍርዩ ትካላቶምን ድልድላቶምን ከነዕኑ ኢና፡" ኢሉ።

   እዚ መጠንቀቕታ ንስቪላዊ ትካላት ዝዓለመ ብምዃኑ፡ ላዕለዋይ ኮምሽነር ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት መንግስታት ዓለም ቮልከር ቱርክ፡ ንስቪላዊ ትካላት ኰነ ኢልካ ምጥቃዕ "ገበን ኲናት" ምዃኑ ገሊጹ ኣሎ።

   ኣመሪካ ኣብቲ ስትራተጅያዊ መስመር ማይ ሆርሙዝ ዝርከቡ ዓሰርተታት ናይ ኢራን ወተሃደራዊ ዒላማታት ወቒዓ ኣላ።

   ብተወሳኺ ትራምፕ ኣብ ወደባት ኢራን ዳግማይ ናይ ባሕሪ ዕጽዋ ኣዊጁ። በቲ ካልእ ወገን፡ ኢራን’ውን ኣብ ዮርዳኖስ፡ ኩዌትን ባህሬንን ኣብ ዝርከቡ ናይ ኣመሪካ ዒላማታት መጥቃዕቲ ሚሳይልን ድሮንን ፈጺማ።

   እዚ ወተሃደራዊ ምስሕሓብ፡ ዋጋ ነዳዲ ኣብ ዓለምለኻዊ ዕዳጋ ብርኡይ ክውስኽ ገይሩ ኣሎ። ምኽትል ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ካዘም ጋሪባባዲ ብወገኑ፡ ጸቕጥታት ኣመሪካ ንኢራን ናብ ዘተ ከም ዘየምጽኣ ገሊጹ።

6. 15 ሓምለ 2026ቻይና ንዩክለሳዊ ፈተነታት ዝምርምር ኣመሪካዊ ተመራማሪ ብስለያ ከሲሳቶ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ቻይና ንኣመሪካዊ ተመራማሪ ንዩክለሳዊ ምርመራታት ቼን ዩሊን ብስለያ ከሲሳ ንልዕሊ ክልተ ዓመት ዓጊታቶ ከም ዘላ ስድራቤቱ ገሊጾም።

   ቼን ኣብ ሕዳር 2024 ናብ ቤጂንግ ኣብ ዝገበሮ ጕዕዞ እዩ ተታሒዙ።

   ዕማም ቼን ብቐንዱ ኣብ ምርመራ ንዩክለሳዊ ፈተነታት ሰሜን ኮርያ ዘተኰረ ኰይኑ፡ ኣመሪካ ግን ቻይና ነቲ ኣመሪካ ንዩክለሳዊ መጥቃዕቲ ንምልላይ እትጥቀመሉ ሜላታት ንምስላጥ ክትጥቀመሉ ከም ዝደለየት ስክፍታ ኣለዋ።

   ጕጅለ ተጣባቒ 'ግሎባል ሪች' ከም ዝገለጾ፡ ማእሰርቲ ቼን ምስቲ ቻይና ንውዕል ኵሉ-መዳያዊ እገዳ ንዩክለሳዊ ፈተነታት ብምጥሓስ እትገብሮ ዘላ ስቱር ንጥፈታት ዝተኣሳሰር ክኸውን ከም ዝኽእል ኣመሪካ ጥርጣረ ፈጢሩላ እዩ።

   ብተወሳኺ፡ ቻይና ካብ ተመኵሮ ቼን ተበጊሳ ኣመሪካ ንዩክለሳዊ ፈተነታት ንምልላይ እትጥቀመሉ ስትራተጅያዊ ሜላታት ንምፍላጥን ነቲ ውዕል ንምጥሓስ ምኽንያት ክትረክብን ዕድል ክፈጥረላ ከም ዝኽእል ተጠቒሱ ኣሎ።

   እዚ ናይ ቼን ማእሰርቲ፡ ቻይና ንኻልእ ሚን ዚን ዝተባህለ ኣመሪካዊ ምሁር ብስለያ ከሲሳ ድሕሪ ምእሳራ ሓደ ወርሒ ጸኒሑ ዝተሰምዐ እዩ።

   ሴነተር ኤድዋርድ ማርኪ፡ እዚ በይጂንግ እትወስዶ ዘላ ስጕምቲ ነቲ ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራት ዘሎ ሞያዊ ምሕዝነት ከም ዘላሕልሖን ካልኦት ምሁራት ምስ ቻይናውያን መሳርሕቶም ንኸይተሓባበሩ ዕንቅፋት ከም ዝኸውንን ገሊጹ።

   ብዓልቲ ቤቱ ሮንግ ዩፋንግ፡ ቼን ንልዕሊ 600 መዓልታት ተዓጽዩ ልዕሊ 100 ግዜ ከም ዝተመርመረን ብሕማም ሽኰርን ደም ብዝሕን ይሳቐ ስለ ዘሎ ጥዕናኡ ኣብ ስግኣት ከም ዘሎን ትገልጽ።

   ምኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ብወገኑ እቲ ማእሰርቲ ሕጋዊ ምዃኑ ክገልጽ ከሎ፡ "ጌጋ ዝተፈጸመሉ ማእሰርቲ የሎን" ክብል መሊሱ ኣሎ።

7. 14 ሓምለ 2026ኢራን ኣብ መጻብቦ ሆርምዝ ኣብ ልዕሊ መራኽብ ኢማራት መጥቃዕቲ ፈፂማ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ሚኒስትሪ ምክልኻል ኢማራት ዓረብ፡ ክልተ ታንከራት ኣብ ማያት ዖማን መጻብቦ ሆርሙዝ እናሓለፋ እንከለዋ ዒላማ ክሩዝ ሚሳይላት ኢራን ከምዝዀና ሓቢሩ።

   ነዚ ስዒቡ ሓደ ህንዳዊ ኣባል ሰራሕተኛታት እታ መርከብ ነዳዲ ክመውት ከሎ፡ ካልኦት ሸሞንተ ድማ ቆሲሎም። ካብዚኦም እቶም ሽዱሽተ ህንዳውያን፡ ክልተ ድማ ዩክረይናውያን ምዃኖም ተፈሊጡ።

   ወሲኹድማ ክልቲአን መራኽብ ሞምባሳን ኣልባህያን በቲ መጥቃዕቲ ከምዝተሃስያን ባርዕ ሓዊ ከምዘስዐበለን'ቲ ሚኒስትሪ ይገልጽ።

   ኢማራት ዓረብ፡ ነዚ ‘ድፍረት ዝተመልኦ መጥቃዕቲ’ ከም እትኹንኖን "ከቢድ ጥሕሰት" ዓለማ ሕጊን ኢላ ብምጽዋዕ፡ "ኩሉ ኣድላዪ ስጉምትታት" ብምውሳድ ምላሽ ናይ ምሃብ መሰላ ሕልው ከምዝዀነ ገሊፃ።

   እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ነቲ መጥቃዕቲ ብመግለጺ ተሌግራም ኣረጋጊጹ ኣሎ።

   በዚ መሰረት፡ ክልተ ንመጠንቀቕታታት ዕሽሽ ዝበላ መራኽብ ነዳዲ፡ ስርዓተ-ቁፅፅር ኣጥፊአን፡ ብነተጉቲ ዝተነድፈ መስመር ክሓልፋ ከምዝፈተና ገሊጹ።

   ወሲኹ ድማ፡ "ምስ ወራሪ ጸላኢ” ብምትሕብባር፡ በቲ መጻብቦ ንምሕላፍ ምፍታን፡ ጣዕሳ፡ ዕንወትን ምትዕንቓፍን ጥራይ ከምዘስዕብ ገሊፁ።

   ከምኡ'ውን እዚ ዓይነት ስጉምቲ፡ ኣብ ዓለም ቅልውላው ጸዓት ከምዘስዕብ ተሓንዩ።

8. 13 ሓምለ 2026ኣመሪካ ንመጻብቦ ሆርሙዝ ዳግማይ ከምዝዓጸወቶን ቀረጽ ከምተኽፍልን ገሊጹ

   መጻብቦ ሆርሙዝ ንመራኽብ ንግዲን ዓማዊላን ዳግማይ ከምዝተዓጸወ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣፍሊጡ።

   ነተን ዝሓልፋ ካልኦት መራኽብ ንግዲ 20% ቀረጽ ከኽፍል ምዃኑ'ውን ትራምፕ ገሊጹ።

   ድሕሪ'ቲ መግለጺ፡ ዕዳጋታት ዓለም ከንቆልቁልን ዋጋታት ነዳዲ ክዓርግን ጀሚሩ'ሎ።

   "መጻብቦ ሆርሙዝ ክፉት'ዩ ዘሎ፡ ክፉት ኮይኑ'ውን ክቕጽል'ዩ፡ ብኢራን ወይ ብዘይኢራን። ዕጽዋ ኢራን ደጊምና ኣዊጅናዮ ኣለና፡ ከምዚ ኢሉ ዝተሰምየ ድማ ናይ ኢራን ወይ ዓማዊሎም መራኽብ ጥራይ ስለንኽልክል እዩ" ክብል ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢኡ 'ትሩዝ ሶሻል' ጽሒፉ።

   "ኩለን ካልኦት ሃገራት ብርትዓዊን ናጻን ነቲ መጻብቦ ክጥቀማሉ እየን።

   "ካብ ሕጂ ጀሚሩ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ 'ዓቃቢት መጻብቦ ሆርሙዝ' ተባሂላ ክትፍለጥ እያ። ከምኡ ስለዝኾነ ድማ ርትዒ ንምንጋስ ንዝግበር ወጻኢታት ንምሽፋን ኩለን ዝሓልፋ መራኽብ ጽዕነት 20% ክኸፍላ እየን" ይብል እቲ ኣመሪካዊ መራሒ።

9. 13 ሓምለ 2026ኣብ ክሊ መጻብቦ ሆርሙዝ ወጥሪ ኣመሪካንን ኢራንን እናወሰኸ ይኸይድ ኣሎ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ኣመሪካ፡ ሰንበት ምሸት፡ ኣብ ልዕሊ ኢራን ሓድሽ መጥቃዕቲ ዘካየደት ኰይና፡ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዘተልዓለ ግጭት ንመዓልታት ቀፂሉ ኣሎ።

   መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ኢራን፡ ኣብ ደቡባዊ ምዕራብ ኢራን ብዝተፈፀመ መጥቃዕቲ፡ ሓደ ሰብ ክመውት እንከሎ፡ ኣርባዕተ ድማ ከምዝቘሰሉ ፀብፂበን።

   ሓድሽ መጥቃዕቲ ኣመሪካ ስዒቡ፡ ኣብ ውሽጢ ሰዓታት፡ እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን (IRGC) ኣብ ኩዌት፡ ዮርዳኖስን ባሕሬንን ንዝርከቡ ወተሃደራዊ መዓስከራት ኣመሪካ ከምዝሃረመ ኣፍሊጡ።

   ኣብ ወርሒ ሰነ ዝተኸተመ ግዝያዊ ስምምዕ ኣመሪካን ኢራንን ንሓደጋ ዘቃልዕ ዘሎ'ዚ ምዕባለታት፡ ​​መጻብቦ ሆርሙዝ ክፉት ድዩ ኣይኰነን ዝገራጨዉ መግለፂታት ይወፅእ ኣብ ዘሎ እዋን እዩ።

   ኢራን ነቲ ወሳኒ መስመር ማይ ንግዚኡ ከምዝዓጸወቶ ክትገልጽ እንከላ፡ ኣመሪካ ድማ ክፉት ምዃኑ ክተረድእ ትፍትን ኣላ።

   ስርዓታት ምክልኻል ኣየር፣ ናይ ገማግም ባሕሪ ራዳር ቦታታትን ዓቕሚ ሚሳይላትን ሰብ ኣልቦ ነፈርትን ሓዊሱ ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ወተሃደራዊ ዒላማታት ኢራን ከምዝተሃርሙ ድሒሩ ሓቢሩ።

   ሴንትኮም፡ ሓይልታት ኣመሪካ "ምጥቃዕ፡ ምግፋዕ፡ ምፍርራሕን ኢደወነናዊ ኣዋጃትን ኢራን ቀጻሊ'ኳ እንተሃለዋ፡ ንግዳዊ መራኽብ ብናፅነት ምንቅስቓስ ቀፂለን ኣለዋ" ይብል።

   ሒደት ደቓይቕ፡ ቅድሚ እቲ መግለፂ ሴንትኮም፡ መንግስታዊ ቲቪ ኢራን ኣብ ሰለስተ ከባብታት ፍንጀራታት ከምዘጋጠመ ጸብጺባ ነይራ።

10. 12 ሓምለ 2026ናይ ቀረባ መሓዛ ትራምፕ ዝነበረ ሰነተር ሊንዚ ግራሃም ብ'ሓጺርን ሃንደበታውን ሕማም' ዓሪፉ

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    ቤት ጽሕፈቱ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ሪፓብሊካን ሰነተር ሊንዚ ግራሃም ብዘጋጠሞ "ሓጺርን ሃንደበታውን ሕማም" ትማሊ ቀዳም ምሸት ኣብ መበል 71 ዓመቱ ከምዝዓረፈ ገሊጹ።

    ኣብ 2002 ናብ ሰኔት ዝተመርጸ እዚ ፖለቲከኛ ደቡብ ካሮላይና፡ ሓደ ካብቶም ኣብ ፖሊሲ ​​ወጻኢጽልዋ ዘለዎም ድምጽታት ዋሽንግተን እዩ ነይሩ።

    ሰነተር ሊንዚ ግራሃም ብዓርቢ ምስ ፕረዚደንት ዩክረይን ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ተራኺቡ ነይሩ።

    ቅድሚ መገሻኡ ግን ዝዀነ ዝፍለጥ ናይ ጥዕና ስክፍታታት ኣይነበረን።

    ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፍ፡ ግራሃም "ሓቀኛ ኣመሪካዊ ሓርበኛ" ምዃኑ ገሊጹ።

    ግራሃም ኣቦ መንበር ኮሚተ ባጀት ሰኔት ኮይኑ እውን ከምዘገልገለ ይፍለጥ።

    ፕረዚደንት ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ብዜና ሞት እቲ ሰነተር ኣዝዩ ከምዝሓነ ገሊጹ ኣሎ።

11. 10 ሓምለ 2026ኣብ ስጳኛ ዘጋጠመ ባርዕ ብዙሓት ሰባት ቀቲሉ

    

    ምንጪ ስእሊ, EPA

    ኣብ ስጳኛ ብዝተወልዐ ባርዕ መሮር ብውሕዱ 12 ሰባት ከምዝሞቱ ሰብመዚ ሓቢሮም።

    ኣብቲ ኣብ ደቡባዊ ክፋል እታ ሃገር ተኸሲቱ ዘሎ ባርዕ ካልኦት 23 ሰባት ሃለዋቶም ኣይተፈልጠን።

    ገለ ካብቶም ግዳያት ብሪጣንያውያን ከምዝኾኑ ሰብመዚ እታ ሃገር ኣሚቶም ኣለዉ። ክፍሊ ውሽጣዊ ጉዳያት ብሪጣንያ ነቲ ኩነታት ይከታተሎ ከምዘሎ ኣፍሊጡ'ሎ።

    ሓንቲ ካብተን በቲ ባርዕ ዝተሃስያ ዓድታት፡ 1,009 ሰባት ዝነብሩላ ኮይና፡ 447 ካብኦም ብሪጣንያውያን ምዃኖም ቤት ጽሕፈት ስታቲስቲክስ ስጳኛ የመልክት።

    ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣትሒዙ ኣብ መላእ ኣውሮጳ ተኸሲቱ ዘሎ ክቱር ዋዒ ኣብ ገለ ሃገራት ባርዕ ምስዓቦም ይፍለጥ። በቲ ረስኒ ዝደረቑ በረኻታት ነቲ ብዝኾነ ምኽንያት ዝፍጠር ባርዕ ኣብ ምግዳድ ዓቢ ግደ ኣለዎም።

    ኣብ ስጳኛ ጥራይ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ልዕሊ 1000 ሰባት ምስቲ ረስኒ ብዝተሓሓዝ ከምዝሞቱ ይንገር።

    ጠንቂ ናይዚ ባርዕ ዝወደቐ መስመር ኤለክትሪሲቲ ምዃ ሓደ ኣመሓዳሪ ዞባ'ኳ እንተኸሰሰ፡ እቲ ዝምልከቶ ትካል ኣገልግት ኤለክትሪሲቲ ግን ሓቂ ኣይኮነን ብምባል ይምጉት ኣሎ።

12. 9 ሓምለ 2026ምጥቕቓዕ ኢራንን ኣመሪካን ቀጺሉ ውዒሉ

    

    ምንጪ ስእሊ, Instagram

    ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ብዘካየደቶ ሓድሽ መጥቃዕቲ ብውሕዱ 14 ከምዝተቐትሉ ሰብመዚ እታ ሃገር ገሊጾም።

    ሓደ ካብቲ መጥቃዕቲ ኣብ ኣውራጃ ቡሸህር ንዝርከብ ኑክሌራዊ መደበር ጸዓት ዒላማ ዝገበረ ምንባሩ ኣመሓዳሪ እቲ ዞባ ከሲሱ። ዋሽንግተን ዛጊት ብዛዕባ'ቲ ክሲ ዝሃበቶ ምላሽ የለን።

    ሓይልታት ኣመሪካ 90 ወተሃደራዊ ዒላማታት ኢራን ከምዘጥቅዑ ክገልጹ እንከለዉ፡ ቴህራን ብወገና ናይ ሕነ መጥቃዕቲ ኣካይዳ።

    ሓይልታት ኢራን፡ ናብ ሎሚ ኣብ ዘውግሐ ለይቲ ኣብ ኩዌት፡ ባሕሬንን ቐጠርን ንዘሎ ዒላማታት ኣመሪካ ከምዝሃረሙ ኣፍሊጦም ነይሮም።

    ብሓሙስ ድማ ሚሳይላት ኢራን ናብ ኵዌት፡ ዮርዳኖስን ዒራቕን ከምዝተወንጨፉ መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ሓቢረን።

    ወደባት ሲሪክን ታስክን፡ ከምኡ'ውን ከተማታት ኮናራክን ቻባሃርን ዝርከብኦም ሓያሎ ቦታታት ግዳይ መጥቃዕቲ ሰራዊት ኣመሪካ ከምዝኾነ እቲ ጸብጻብ ይጠቅስ

13. 9 ሓምለ 2026ሰራዊት ኣመሪካ ኣብ ክልተ ለይቲ 170 ዒላማታት ከም ዝሃረመ ገሊጹ

    

    ምንጪ ስእሊ, Centcom

    ሰራዊት ኣመሪካ ኣብ ክልተ ለይቲ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝተፈጸመ መጥቃዕትታት ብድሮን ዝተቐረጸ ቪድዮ ዘርጊሑ።

    እዚ ኣብ ዝሓለፈ 48 ሰዓታት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝፈጸመቶ ካልኣይ ዙር መጥቃዕቲ እዩ።

    ሰራዊት ኣመሪካ ኣብ ክልቲኡ ማዕበል መጥቃዕቲ፡ 170 ዒላማታት ከም ዝሃረመ ገሊጹ ኣሎ።

    ሰሉስ፡ ሰራዊት ኢራን ኣብቲ ኣብ ከባቢ ገማግም ባሕሪ መጻብቦ ሆርሙዝ ዝተፈጸመ መጥቃዕትታት ሸሞንተ ወተሃደራቱ ከም ዝተቐተሉ ገሊጹ ነይሩ።

14. 9 ሓምለ 2026ኣመሪካን ኢራንን ካልኣይ ዙር መጥቃዕትታት ተለዋዊጠን - ክሳዕ ሕጂ እንታይ ንፈልጥ?

    ኣመሪካን ኢራንን ብለይቲ ካልእ ዙር መጥቃዕትታት ተለዋዊጠን - ናብዚ ናይ ቀጥታ ፈነወ እተጸንበርኩም ተኸታተልትና፡ ዛጊት ንዘሎ ምዕባለታት ብኸምዚ ከነቕርበልኩም፤

    • ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ሓድሽ ናይ ለይቲ መጥቃዕቲ ኣየር ፈጺማ፣ ዶናልድ ትራምፕ እዚ “ከም ሕነ-ምፍዳይ ናይቲ ትማሊ ኢራን ኣብ ልዕሊ መራኽብ ዝፈጸመቶ መጥቃዕቲ ቦምባ” ምዃኑ ገሊጹ።
    • ማእከላይ እዚ ኣመሪካ (ሴንትኮም) ኣብዚ ሓድሽ ዙር መጥቃዕቲ ኣስታት 90 ኢራናውያን ዒላማታት ከም ዝሃረመን፣ እዚ ድማ “ኢራን ኣብ ልዕሊ መራኽብ ንግዲን ንጹሃት ሲቪል ባሕረኛታትን ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝ ክተጥቅዕ ዘለዋ ዓቕሚ ብዝያዳ ንምድኻም” ዝተሃንደሰ ምዃኑ ገሊጹ።
    • እቲ መጥቃዕትታት ድሕሪ ምክያዱ ብሰዓታት፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ኣብ ውሽጢ 'ኤር ፎርስ ዋን' ኰይኑ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ሰበ-ስልጣን ኢራን “ቅድሚ ሓጺር እዋን” ከም ዝደወሉን ብሃንቀውታ ስምምዕ ንምግባር ከም ዝደለዩን ገሊጹ፤ እንተዀነ ንስምምዕ “ብቑዓት” እንተዀይኖም ርግጸኛ ከም ዘይኰነ ኣፍሊጡ።
    • ሓያሎ ሃገራት ወሽመጥ ካብኡ ንነጀው መጥቃዕትታት ከም ዘጋጠመን ሓቢረን፣ እዚ ድማ ኣብ ርእሰ-ከተማ ባሕሬን ማናማ ዝተሰምዐ ነትጒታት፣ ኵዌት ዘበርዓነቶ ሚሳይላትን ድሮናትን፣ ከምኡ’ውን ቐጠር ዝዘርግሓቶ ናይ ጸጥታ መጠንቀቕታ የጠቓልል።
    • ኣፈ-ጉባኤ ባይቶ ኢራንን ቀንዲ ተዛታዪን መሓመድ ባቕር ቃሊባፍ፡ ኣብ ኤክስ (X) ኣብ ዝለጠፎ ጽሑፍ፡ ኣመሪካ “ጃንዳነትን መብጽዓ ምፍራስን ብዘይ ዋጋ ከም ዘይሓልፍ ገና ኣይተማህረትን” ኢሉ።
    • እዚ ሓድሽ ዙር መጥቃዕትታት ዝመጽእ ዘሎ፡ ኣመሪካ ሰሉስ ዕለት ኣብ ጸቢብ ባሕሪ ሆርሙዝ ኣብ ልዕሊ ናይ ንግዲ መራኽብ ንዘጋጠመ መጥቃዕቲ ከም ግብረ-መልሲ “ልዕሊ 80 ዒላማታት” ኣብ ልዕሊ ኢራን ከም ዝሃረመት ድሕሪ ምግላጻ እዩ።
    • ኣብ ኣንካራ ኣብ ዝተኻየደ ዋዕላ ኔቶ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ትራምፕ ብዛዕባ ኵነታት ተዅሲ ደው ምባል ተሓቲቱ፡ “ንዓይ፡ ዘብቅዐ ይመስለኒ፡” ኢሉ። ንኢራናውያን እውን “ጐሓፍ” ከምኡ'ውን “ሕሙማት ሰባት” ብምባልገሊጹዎም።
    • ምኒስተርጉዳያትወጻኢ ኢራን ግብረ-መልሲ ክህብ ከሎ፡ “ንጽያፍ ብጽያፍ ኣይንመልሶን ኢና፣ የግዳስ ብተግባር፡ ብዘይ ፍርሕን ብዓቢ ትብዓትን ኢና እንመልስ” ኢሉ።

15. 9 ሓምለ 2026'ስምምዕ ንምግባር ብቑዓት እንተዀይኖም ኣይፈልጥን እየ' - ትራምፕ

    

    ምንጪ ስእሊ, US Pool

    ኣብ ውሽጢ ነፋሪት 'ኤር ፎርስ ዋን' ኰይኑ መደረኡ ዝሃበ ትራምፕ፡ ብዛዕባ ኢራን ክዛረብ ከሎ፡ “ብኸቢድ ሃሪምናዮም ኣለና”፡ ከምኡ’ውን ኣመሪካ “ብወተሃደራዊ መዳይ ድሮ ተዓዊታ እያ፤ ኣዝዩ ሒደት ነገር ጥራይ እዩ ተሪፉዎም” ኢሉ።

    ኢራን ስምምዕ ንምግባር ከም ዝሓተተት ብምግላጽ፡ “ስምምዕ ንምግባር ብቑዓት እንተዀይኖም ኣይፈልጥን እየ፡ ነቲ ስምምዕ ከኽብሩዎ እንተዀይኖም ድማ ኣይፈልጥን እየ” ይብል።

    ትራምፕ፡ ኢራን ስምምዕ ንምግባር ከም ዝሓተተቶ እዩ ዝገልጽ።

    ንሱ፡ ኣብ ዋዕላ ኔቶ ንምስታፍ ናብ ኣንካራ፡ ቱርኪ ድሕሪ ምጋሹ፡ ናብ ሜሪላንድ ካብ ዝተመልሰት ነፋሪት 'ኤር ፎርስ ዋን' ኰይኑ እዩ መግለጺ ሂቡ።

    ኢራናውያን “ቅድሚ ሓጺር እዋን ደዊሎም” ከም ዝነበሩ፡ ከምኡ’ውን “ብህጹጽ ስምምዕ ክገብሩ ደልዮም ኣለዉ” ይብል።

    ትማሊ፡ እቲ ተዅሲ ደው ምባል “ከም ዘብቅዐ” ከምኡ’ውን ዝርርብ “ግዜኻ ምጥፋእ” ምዃኑ ገሊጹ ነይሩ።

    ኢራናውያን ነዚ ናይ ትራምፕ ሓድሽ ርእይቶ ብወግዒ ኣየረጋገጹዎን ዘለዉ።

16. 9 ሓምለ 2026ብመጥቃዕትታት ኣመሪካ ሰለስተ ሰባት ተቐቲሎም - ማዕከናት ዜና ኢራን

    ማዕከናት ዜና መንግስቲ ኢራን፡ ኣብ ናይ ለይቲ መጥቃዕትታት ኣመሪካ ሰለስተ ሰባት ከም ዝተቐተሉ ጸብጺበን።

    ኣብ ደቡባዊ-ምዕራብ እትርከብ ዞባ ዅዜስታን ምኽትል ኣመሓዳሪ፡ ኣብ ወሰናስን ከተማ ኣህቫዝ ኣብ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ካልኦት ሰባት እውን ከም ዝቘሰሉ ገሊጹ።

17. 9 ሓምለ 2026ኣብ ጕዳይ ሆርሙዝ መን ቀዲሙ የንሳሕብ?

    

    ምንጪ ስእሊ, NurPhoto via Getty images

    ኣብዚ እዋን ኣብ ከባቢ መጻብቦ ሆርሙዝ ብዛዕባ ዘጋጥም ዘሎ ነገራት፡ ሓደ ዘሕዝን ግምታዊ ኵነት ኣሎ።

    ሓለዋ ሰውራ እስላማዊት ኢራን፡ ንዓታቶም ጥራይ ብዝፍለጥ ምኽንያት፡ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ሰሙን ኣብ ልዕሊ ሰለስተ ታንከራት መጥቃዕቲ ፈጺሞም።

    ኣመሪካ ብግደኣ ኣብ ገማግም ባሕሪ ኢራን ኣስታት 80 ዒላማታት ብምህራም ግብረመልሲ ሂባ። ኢራን ድማ ኣብ ባሕሬንን ኵዌትን ኣብ ዝርከቡ መዓስከራት ኣመሪካ ድሮናትን ሚሳይላትን ብምትኳስ ምላሽ ሂባ።

    ረቡዕ ምሸት እውን ተመሳሳሊ ነገር ኣጋጢሙ፤ ደድሕሪኡ ካብ ክልቲኡ ወገን ናይ ኲናት ምጕብዕባዕ ስዒቡ።

    እዚ ድማ፡ ክሳዕ ገለ ደረጃ፡ መን ቅድም የንሰሓብ ዝብል ጕዳይ እዩ።

    ሓለዋ ሰውራ ኢራን፡ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ዓመት ብሓባራዊ ሓይሊ ኣየር ኣመሪካን እስራኤልን ካብ ዝተፈጸመ ልዕሊ 24,000 መጥቃዕትታት ኣየር ድሕሪ ምትራፉ፡ ዘይስዓር ምዃኑ ዘርኣየ ይመስል ኣሎ።

    ንሳቶም፡ ኣብቲ መጻብቦ ብዛዕባ ዝሓልፋ መራኽብ ሓድሽ ኣገባብ ክገብሩ ይደልዩ ኣለዉ.

    እዚ ድማ መራኽብ ብመቈጻጸሪ ነቝጣ ክሓልፋን ብኣዘዝቲ ሓለዋ ሰውራ ክፍተሻን ዘገድድ እዩ።

    ኢራን፡ ነገራት ፈጺሙ ናብቲ ቅድሚ 28 ለካቲት ኲናት ምጅማሩ ዝነበረ ኵነታት ከም ዘይምለስ ኣዊጃ ኣላ።

    እንተዀነ ግን ኣመሪካ፡ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን ከምኡ’ውን ዓለምለኻዊ ውድብ ባሕሪ ኵሎም እዚ ጉዳይ ተቐባልነት ዘይብሉ ምዃኑ ይገልጹ።

    እዚ ኣብቲ ናይ ዝሓለፈ ወርሒ ሰነድ መግለጺ ስምምዕ ኣይተፈትሐን፤ ሕጂ ድማ ነቲ ኲናት ድሕሪ ምብራኹ፡ ቀጻልነት ዘለዎ ስምምዕ ንምብጻሕ ካብ ዝዀነ እዋን ንላዕሊ ኣጸጋሚ ክኸውን እዩ።

18. 9 ሓምለ 2026ኢራን ንሰለስተ ሃገራት ወሽመጥ ዒላማ ከም ዝገበረት ትገልጽ

    ሰራዊት ኢራን ድሮናት ተጠቒሙ ኣብ ኵዌት፡ ቐጠርን ባሕሬንን ንዝርከቡ ወተሃደራዊ መዓስከራት ኣመሪካ ዒላማ ከም ዝገበረ ገሊጹ።

    ኣብ ኵዌት ዝርከብ ስርዓት ሚሳይል ፓትሪዮት ኣመሪካ፡ ኣብ ቐጠር ዝርከብ ናይ ሳተላይት ኣንቴና ኣቐዲሙ ዘጠንቅቕ ስርዓት፡ ከምኡ'ውን ኣብ ባሕሬን ዝርከብ መኽዘን ነዳዲ ኣመሪካ፡ "ብብዝሒ" ብዝተወንጨፋ "ዝተፈላለየ ዓይነት" መጥቃዕቲ ዝፍጽማ ድሮናት ዒላማ ተገይሩ እዩ።

    እቲ መጥቃዕትታት "ቅድሚ ሓጺር እዋን" ከም ዝተፈጸመን፡ መቐጸልታ ናይቲ ሰራዊት ኢራን "ኣብቲ ዞባ ኣብ ልዕሊ መዓስከራት ኣመሪካ ዝገብሮ መጥቃዕትታት" ምዃኑ ይገልጽ።

    እዚ መግለጺ እዚ፡ ነቲ ብመንግስቲ ዝመሓደር ፈነወ ማዕከን ዜና እታ ሃገር ሓዊሱ፡ ብዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜና ኢራን ተዘርጊሑ እዩ።

19. 9 ሓምለ 2026ኣብቲ ብኣመሪካ ዝድገፍ መስመር ሆርሙዝ ምንቅስቓስ መራኽብ ወሪዱ

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP via Getty Images

    ብመሰረት ጸብጻብ ፊል ቤልቸር - ዳይረክተር ባሕሪ ኣብ ኢንተርታንኮ፡ ዓለምለኻዊ ውድብ ናጻ ዋናታት ታንከራት፡ እቲ ኲናት (ተጻብኦታት) ካብ ዝቕጽል ንነጀው፡ ብሆርሙዝ ዝሓልፋ መራኽብ "ኣዝዩ ጐሊሑ ዝረአ" ምጕዳል ኣርእዩ ኣሎ።

    ንሱ ንመደብ 'ቱደይ' ናይ ቢቢሲ ራድዮ 4 ከም ዝገለጾ፡ "ኣብቲ ብኣመሪካ ኣብ ገማግም ባሕሪ ዖማን ዝሕሎ ደቡባዊ መስመር፡ ብለይቲ ዝሓልፋ መራኽብ ብዝሒ ኣብ ከባቢ ንጽል ኣሃዝ (ትሕቲ ዓሰርተ) እዩ ዝርከብ፡" ኣብቲ ኢራን እትቈጻጸሮ ሰሜናዊ መስመር ድማ ኣስታት 20 መራኽብ ይሓልፋ ከም ዘለዋ ሓቢሩ።

    እቲ መዓልታዊ ኣስታት 30 መራኽብ ዝዀነ ኣሃዝ፡ ካብቲ ቅድሚ ሓደ ሰሙን ዝነበረ ኣስታት 70 መራኽብ ዝወረደን ካብቲ ቅድሚ መጀመርታ ናይዚ ዓመት ኲናት ኢራን ምጅማሩ ዝነበረ ንቡር መጠን ምንቅስቓስ 130 መራኽብ ኣዝዩ ዝተሓተን ምዃኑ ገሊጹ።

20. 9 ሓምለ 2026ኣብ እዋን ስነስርዓት ቀብሪ ኣያቶላህ ዳግማይ ኲናት የንጸላሉ

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ሓዘንተኛታት ትማሊ ኣብ ዒራቕ ኣብ ዝተኻየደ ስነስርዓት ቀብሪ ኣያቶላህ ኻሜነይ ተረኺቦም፣ ሬሳኡ ድማ ጸኒሑ ኣብ ማሻድ፡ ኢራን ክቕበር ትጽቢት ይግበር።

    ሎሚ ነቲ ንሽዱሽተ መዓልታትን ኣብ ሓሙሽተ ከተማታት ኢራንን ከምኡ'ውን ኣብ ጐረቤት ሃገር ዒራቕን ዝተዘርግሐ ብኣገባብ ዝተወደበ ምርኢት ህዝባዊ ሓዘን፡ ናይ መወዳእታ መዓልቲ እዩ።

    እዚ ሓደስቲ መራሕቲ ኢራን ሓድነትን ሓይልን ንምርኣይ፡ ከምኡ'ውን እቲ ኣብ ናይ መጀመርታ ሰዓታት ናይዚ ኲናት ዝተቐትለ ላዕለዋይ መራሒኦም፡ ንኢራን ጥራይ ዘይኰነስ ንሰፊሕ ማሕበረሰብ ኣስላም ሺዓ እውን ኣገዳሲ ምዃኑ ንምጕላሕ ዝገበሩዎ ጻዕሪ እዩ።

    ኣብ ነፍሲ-ወከፍ መዕረፊ፡ እቲ ስነ-ስርዓት ቀብሪ ብብዝሒ ስምዒታውያን ዝዀኑ ህዝቢ ክዝሕል ጸኒሑ እዩ - ሎሚ ኣብታ ኣዝያ ቅድስቲ ከተማ ኢራን ዝዀነት ማሻድ፡ እታ መበቈል ቦታ ኣያቶላህ ኻሜነይ እውን ሓዊሱ።

    ኢራን፡ እቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ምስ ኣመሪካ ዝተፈረመ 'ሰነድ መግለጺ ስምምዕ' (memorandum of understanding) ዝበሃል ግዝያዊ ውዕል፡ ነዚ ስነ-ስርዓታት ብኲናት ከይዝረግ ከውሕስ እዩ ዝብል ተስፋ ነይሩዋ ክኸውን ይኽእል እዩ።

    እንነዀነ እቲ ተነቃፊ ስምምዕ ተዅሲ ደው ምባልን፣ ብኽልቲኡ ወገን ብዝተፈላለየ መገዲ ዝተረድኦ ብሩህ ዘይኰነ ቃላት ዝሓዘ ስምምዕን፡ ወትሩ ነዚ ሓደጋ እዚ ሒዙ እዩ ጸኒሑ።

    ኢራንን እቲ ሰፊሕ ዞባን፡ ኣብ ኵነታት "ኣይ ኲናት፡ ኣይ ሰላም" ክነብሩ ዝተዳለዉ ይመስሉ - ሓሓሊፉ ዝግበር ምልውዋጥ ተዅስን፡ ንቍጽጽር መጻብቦ ባሕሪ ሆርሙዝን መደብ ኑክሌር ኢራንን ሓዊሱ፡ ኣብቶም ኣዝዮም ኣገደስቲ ጕዳያት ዝርርብ ንምቕጻል ዝግበር ቀጻሊ ጻዕርታትን ክህሉ እዩ።

    ከምቲ ዶናልድ ትራምፕ ዝበሎ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዘሎ ተዅሲ ደው ምባል፡ ካብ ካልኦት ክፋላት ዓለም ዝተፈልየ እዩ።