นักวิทยาศาสตร์เตือนไวรัสซิกาเสี่ยงกลายพันธุ์จนอาจกลับมาระบาดได้อีกครั้ง

ทีมนักวิทยาศาสตร์ในสหรัฐฯ เตือนว่า มีความเป็นไปได้สูงที่เชื้อไวรัสซิกาอาจกลับมาระบาดอีกครั้ง โดยหากเกิดการกลายพันธุ์แม้แต่ครั้งเดียวก็อาจนำไปสู่การระบาดครั้งใหญ่ได้

ไข้ซิกาเคยก่อให้เกิดภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุขโลกมาแล้วเมื่อปี 2016 ส่งผลให้เด็กทารกหลายพันคนเกิดมาโดยมีภาวะสมองพิการ เนื่องจากแม่ติดเชื้อไวรัสก่อโรคชนิดนี้ในระหว่างการตั้งครรภ์

ล่าสุด ทีมนักวิทยาศาสตร์จาก La Jolla Institute for Immunology องค์กรวิจัยด้านภูมิคุ้มกันวิทยาในสหรัฐฯ ออกมาเตือนว่า โลกควรเฝ้าระวังการกลายพันธุ์ของไวรัสชนิดนี้

ผลการศึกษาในห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Cell Reports พบหลักฐานบ่งชี้ว่า เชื้อไวรัสซิกามีแนวโน้มที่จะเกิดการเปลี่ยนแปลงได้ง่าย ซึ่งจะนำไปสู่การอุบัติของเชื้อสายพันธุ์ใหม่ ๆ

งานวิจัยชิ้นนี้พบว่า การกลายพันธุ์ที่เกิดขึ้นจะทำให้เชื้อไวรัสสามารถแพร่ระบาดได้ง่าย แม้แต่ในประเทศที่ประชากรมีภูมิคุ้มกันจากการระบาดครั้งก่อนแล้วก็ตาม

การเปลี่ยนแปลงของไวรัส

ไวรัสซิกาแพร่ระบาดจากการถูกยุงลายที่ติดเชื้อกัด แม้คนส่วนใหญ่ที่ติดเชื้ออาจเกิดอาการป่วยเพียงเล็กน้อย และไม่มีผลกระทบในระยะยาว แต่หากสตรีได้รับเชื้อในขณะตั้งครรภ์ก็จะทำให้ทารกที่คลอดออกมามีอาการผิดปกติทางระบบประสาท รวมถึงมีภาวะศีรษะเล็ก ที่เรียกว่า "ไมโครเซบฟาลี" (microcephaly) ซึ่งทำให้เด็กมีพัฒนาการผิดปกติ

ในการศึกษาครั้งนี้ ทีมนักวิจัยมุ่งค้นหาว่าจะเกิดอะไรขึ้นหากไวรัสซิกาแพร่เชื้อไปมาระหว่างยุงกับมนุษย์ โดยใช้เซลล์และหนูในการทดลองในห้องแล็บ

ผลการศึกษาพบว่า เมื่อไวรัสซิกาแพร่ไปมาระหว่างเซลล์ของยุงและหนู จะทำให้ไวรัสเกิดการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยทางพันธุกรรม

นี่หมายความว่า ไวรัสซิกามีโอกาสที่จะเกิดการกลายพันธุ์ได้โดยง่าย ซึ่งจะทำให้เชื้อสามารถเติบโตและแพร่ระบาดต่อไปได้ แม้ในสัตว์ที่เคยมีภูมิคุ้มกันบางส่วนมาจากการติดเชื้อโรคที่มียุงลายเป็นพาหะ เช่น ไข้เลือดออก

บรรดาผู้เชี่ยวชาญระบุว่า แม้นี่จะเป็นการตั้งสมมติฐานจากข้อมูลที่ได้จากการทดลองให้ห้องแล็บ แต่ก็มีความน่าสนใจ และเป็นเครื่องเตือนใจว่า นอกจากโควิดแล้ว ยังมีเชื้อไวรัสชนิดอื่น ๆ ที่อาจเป็นภัยคุกคามโลกได้

ไวรัสซิกา