"ทับโลว์คอร์ท" กับ 120 ปี ของการประพาสยุโรปของ ร.5

เรื่องและวิดีโอโดย สุชีรา มาไกวร์ ผู้สื่อข่าววิดีโอ

30 ก.ค. 2560 ครบรอบ 120 ปี ของการเสด็จเยือนอังกฤษของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มารู้จักทับโลว์คอร์ท (Taplow Court) คฤหาสน์ใกล้ลอนดอนที่รัชกาลที่ 5 พร้อมด้วยพระราชโอรส 11 พระองค์เสด็จไปประทับ

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประพาสยุโรปอย่างเป็นทางการเป็นครั้งแรก โดยเรือพระที่นั่งมหาจักรี เสด็จจากท่าราชวรดิษฐ์เมื่อวันที่ 7 เม.ย. ร.ศ. 116 หรือ พ.ศ. 2440 รวมระยะเวลาเสด็จประพาสทั้งสิ้น 253 วัน การเสด็จประพาสครั้งนี้นับเป็นครั้งแรกที่พระองค์ได้เสด็จไปเจริญพระราชไมตรีกับนานาประเทศกว่า 10 ประเทศ โดยมีวัตถุประสงค์ให้ประเทศเหล่านั้นได้รู้ว่าสยามเป็นประเทศกำลังพัฒนา เพื่อส่งเสริมความเป็นเอกราชของสยามท่ามกลางยุคล่าอาณานิคม

หนึ่งในประเทศปลายทางคืออังกฤษ โดยพระองค์เสด็จมาถึงกรุงลอนดอนวันที่ 30 ก.ค. 2440 เพื่อทรงร่วมเฉลิมฉลองพระราชพิธีพัชราภิเษก (ครองราชย์ครบ 60 ปี) ของสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียของอังกฤษ และทรงประทับอยู่ที่พระราชวังบักกิงแฮมเป็นเวลา 1 สัปดาห์ก่อนเสด็จพระราชดำเนินต่อไปยังเมืองอื่น ๆ และเสด็จเยี่ยมพระราชโอรสหลายพระองค์ที่ทรงศึกษาอยู่ที่อังกฤษในขณะนั้นด้วย ข้อมูลจากคลังเอกสารระบุว่า พระองค์ตรัสภาษาอังกฤษได้อย่างคล่องแคล่ว จึงไม่มีความจำเป็นต้องใช้ล่ามแต่อย่างใด

หลังเสร็จสิ้นพระราชกรณียกิจในกรุงลอนดอนและเมืองอื่น ๆ พระองค์พร้อมด้วยพระราชโอรส 11 พระองค์เสด็จไปประทับอยู่ที่คฤหาสน์ทับโลว์คอร์ท (Taplow Court) ของวิลเลียมและเอ็ตตี เกรนเฟลล์ (ภายหลังดำรงยศลอร์ดและเลดี้เดสเบอระห์) ในเมืองเมเดนเฮด ตลอดช่วงปิดเทอมภาคฤดูร้อน และทรงโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้มีพระราชพิธีฉลองวันคล้ายวันพระราชสมภพในวันที่ 22 กันยายน (วันคล้ายวันพระราชสมภพตรงกับวันที่ 21 กันยายน) ณ บริเวณสวนหน้าคฤหาสน์ โดยมีวงดุริยางค์ทหารเรือบรรเลงดนตรีตลอดงาน

นอกจากนี้พระองค์พระราชทานถ้วยทองให้แก่สโมสรกีฬาของโรงเรียนเซนต์นิโคลัส ซึ่งเป็นโรงเรียนท้องถิ่นในเขตทับโลว์ โดยถ้วยทองพระราชทานดังกล่าวถูกใช้เป็นถ้วยรางวัลสำหรับนักกีฬายอดเยี่ยมประจำปีของโรงเรียนต่อเนื่องมาจนถึงทุกวันนี้

ทั้งนี้ ชื่อของทับโลว์มีประวัติมายาวนาน โดยช่วงศตวรรษที่ 7 พื้นที่ตรงนี้เป็นสุสานชาวแองโกล-แซกซอน ต่อมาในช่วงศตวรรษที่ 11 มีหลักฐานปรากฏว่าเริ่มมีการสร้างคฤหาสน์หลายหลังบนพื้นที่ดังกล่าว ถัดมาในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 มีการขุดสุสานและพบทรัพย์สมบัติจำนวนมาก ส่วนคฤหาสน์ทับโลว์คอร์ทนั้นถูกสร้างขึ้นช่วงกลางศตวรรษที่ 19 ด้วยสถาปัตยกรรมวิกตอเรีย ต่อมาใน พ.ศ. 2395 (ค.ศ. 1852) ตระกูลเกรนเฟลล์ซื้อคฤหาสน์ทับโลว์คอร์ทไว้เพื่อใช้เป็นสถานที่สังสรรค์ของกลุ่มขุนนางและชนชั้นสูง และภายหลังได้ต่อเติมปรับปรุงโดยการตกแต่งภายนอกเป็นแบบสถาปัตยกรรมทิวดอร์ช่วงต้น ส่วนการตกแต่งภายในเป็นสถาปัตยกรรมโรมัน

นับแต่ พ.ศ. 2531 เป็นต้นมา ทับโลว์คอร์ทเป็นสำนักงานใหญ่ของเอสจีไอ-ยูเค (SGI-UK) องค์กรด้านพุทธศาสนาของญี่ปุ่น คฤหาสน์นี้กลายเป็นศูนย์พุทธศึกษาพร้อมห้องสมุดเกี่ยวกับพุทธศาสนาและปรัชญาเอเชียที่สำคัญแห่งหนึ่งในสหราชอาณาจักร เมื่อปี 2534 ทับโลว์คอร์ท ถูกใช้เป็นสถานที่จัดงาน The Land of Gentle Smiles ซึ่งเป็นนิทรรศการภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช

เนื่องในวาระครบรอบ 120 ปีที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและพระบรมวงศานุวงศ์เสด็จพระราชดำเนินเยือนสถานที่แห่งนี้ สถานเอกอัครราชทูตไทยกรุงลอนดอนร่วมกับเอสจีไอ-ยูเค โดยการประสานงานของตัวแทนจากแองโกลไทยโซไซตี้จัดงานรำลึกความสัมพันธ์ของราชวงศ์ไทยและทับโลว์คอร์ท