ทำไมยาพรีกาบาลินถูกนำไปใช้ในทางที่ผิด จนส่งผลอันตรายถึงชีวิต ?

ยาพรีกาบาลิน (pregabalin) ซึ่งเป็นยาที่ต้องสั่งโดยแพทย์ ถูกพบว่ามีความเชื่อมโยงกับการเสียชีวิตของผู้คนจำนวนมากทั่วโลก เนื่องจากผู้ใช้หลายคนซื้อยาจากตลาดมืดซึ่งมักเป็นเว็บไซต์ที่ไม่ได้รับการควบคุม

ยาพรีกาบาลินคืออะไร และใช้รักษาอะไร

ยาพรีกาบาลินใช้ในการรักษาโรคต่าง ๆ เช่น ลมชัก ปวดเส้นประสาท และความวิตกกังวล ตัวยาอยู่ในรูปแบบแคปซูลหรือของเหลว และอาจเรียกในอีกชื่อว่า อัลซาอิน (Alzain) แอกซาลิด (Axalid) ลีริกา (Lyrica) หรือ ซิกเนเจอร์ (Signature) ขึ้นอยู่กับยี่ห้อของยา

ผลข้างเคียงของยาพรีกาบาลินคืออะไร ?

บางคนเรียกยาพรีกาบาลินว่า แวเลียมแบบใหม่หรือ "บัด" (เช่นเดียวกับเบียร์ยี่ห้อบัดไวเซอร์) เพราะมันสามารถทำให้ผู้ใช้รู้สึกผ่อนคลายในลักษณะเดียวกันกับยากล่อมประสาทหรือแอลกอฮอล์

หากกินยาชนิดนี้มากเกินไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อใช้ร่วมกับยาอื่น ๆ ที่มีฤทธิ์กดประสาท อาจทำให้เกิดอาการเซื่องซึมหรือง่วงนอน และผู้ป่วยที่แพทย์สั่งยาพรีกาบาลิน จะได้รับคำแนะนำให้หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เมื่อใช้ยา

หากใช้ยานี้ร่วมกับยาที่มีฝิ่นเป็นส่วนประกอบ จะส่งผลให้การหายใจช้าลง และยาแก้พิษฉุกเฉินที่เรียกว่า นาล็อคโซน (Naloxone) ซึ่งใช้เพื่อต้านพิษจากยาอนุพันธ์ฝิ่น ก็ไม่สามารถบรรเทาอาการข้างเคียงที่เกิดขึ้นจากยาพรีกาบาลินได้เลย

คุณสามารถเสพติดยาพรีกาบาลินได้ไหม ?

ยาพรีกาบาลินช่วยให้ผู้ใช้มีความสงบลง และในบางครั้งมันถูกอธิบายว่าเป็น “ความเคลิบเคลิ้มอันละมุนละไม” ซึ่งอาจทำให้ผู้ใช้ประมาทถึงอาการเสพติดของยาเมื่อเวลาผ่านไป

ดังนั้น การพึ่งพายาพรีกาบาลินจึงเป็นอันตรายอย่างยิ่ง สำหรับผู้ที่มีประวัติใช้ยาเสพติดหรือติดสารเสพติดมาก่อน

คุณจะเลิกใช้ยานี้ได้ไหม และการถอนยาจะเป็นปัญหาหรือไม่ ?

บางคนพบว่ามันยากมากที่จะหยุดใช้ยาพรีกาบาลิน และการถอนยาก็อาจทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ เช่น ความโกรธ ความหงุดหงิด และความตื่นตระหนก ตลอดจนอาการทางร่างกาย เช่น เหงื่อออก คลื่นไส้ และหนาวสั่น

ใครก็ตามที่พยายามเลิกใช้ยานี้ ควรขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพก่อน ไม่ควรเลิกใช้ยาพรีกาบาลินทันที เว้นแต่ว่าได้รับคำแนะนำจากแพทย์ ซึ่งปกติแล้วมักลดปริมาณยาลงภายใน 1 สัปดาห์หรือนานกว่านั้น

การซื้อยาพรีกาบาลินโดยไม่มีใบสั่งจากแพทย์ ถือว่าผิดกฎหมายหรือไม่ ?

ในหลายประเทศรวมถึงสหราชอาณาจักร ยาพรีกาบาลินเป็นยาตามแพทย์สั่งเท่านั้น และการครอบครองโดยไม่มีเหตุผลทางการแพทย์อย่างเป็นทางการ จะถือว่ามีความผิดตามกฎหมายอาญา

อย่างไรก็ตาม พบการขายยาชนิดนี้ตามร้านยาต่าง ๆ ในหลายประเทศแถบตะวันออกกลาง รวมถึงในหลายรัฐของประเทศอินเดีย

มีผู้เสียชีวิตกี่รายที่เชื่อมโยงกับยาพรีกาบาลิน

ยาพรีกาบาลินถูกนำมาใช้ในสหรัฐอเมริกาและสหราชอาณาจักรในปี 1993 โดยผลการศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสารทางการแพทย์ชื่อว่า เนเจอร์ คอมมิวนิเคชัน ได้ประมาณการว่าจำนวนการใช้ยารายวันของตัวยาพรีกาบาลิน และ ยากาบาเพนติน (gabapentin) ซึ่งมีความคล้ายคลึงกัน มีปริมาณเพิ่มขึ้นมากกว่า 4 เท่าทั่วโลก ในช่วงปี 2008-2018

ในปี 2022 พบว่ามีการจ่ายใบสั่งยาพรีกาบาลินมากกว่า 8 ล้านรายการในอังกฤษ และมีรายงานผู้เสียชีวิตในอังกฤษและเวลส์จำนวน 441 คน ที่เกี่ยวข้องกับสารเสพติด

ในปี 2023 มีรายงานประจำปีว่าด้วยการใช้ยาเกินขนาดของออสเตรเลียที่ระบุว่า มีผู้เสียชีวิต 887 คน ที่เชื่อมโยงกับยาพรีกาบาลินและยากาบาเพนติน ในช่วงปี 2000-2021 โดย 93% ของจำนวนผู้เสียชีวิตมีความเกี่ยวข้องกับยาพรีกาบาลิน

ข้อมูลจากสหราชอาณาจักรยังชี้ให้เห็นว่า การเสียชีวิตส่วนใหญ่ในช่วงปี 2004-2020 ที่มีความเกี่ยวข้องกับยาพรีกาบาลินนั้น เป็นการเสียชีวิตจากการใช้ยาพรีกาบาลินร่วมกับยาชนิดอื่น ๆ เช่น เมทาโดน หรือมอร์ฟีน นอกจากนี้ยังพบว่ามีอีกหลายกรณีที่ไม่ได้ระบุสารเสพติดที่ถูกใช้ร่วมด้วย

มีประเทศใดบ้างที่พบการใช้ยาพรีกาบาลินเพิ่มขึ้น

ระหว่างปี 2008-2018 พบว่า การใช้ยาพรีกาบาลินและยากาบาเพนตินในประเทศเซอร์เบียเพิ่มขึ้น 60% ทุกปี และจากข้อมูลของศูนย์ควบคุมสารพิษแห่งชาติ ระบุว่า มีผู้ได้รับพิษเฉียบพลันจากยาทั้งสองชนิดนี้จำนวน 374 คน ในช่วงปี 2012-2022 โดย 96% ของจำนวนนี้ได้รับยาพรีกาบาลิน

รายงานอย่างเป็นทางการยังชี้ให้เห็นว่า ยาชนิดนี้ถูกนำไปใช้ในทางที่ผิดมากขึ้นในประเทศซาอุดีอาระเบียและจอร์แดน ซึ่งส่วนใหญ่มักพบว่าเป็นผู้ใช้วัยหนุ่ม

ในปี 2017 ศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพแห่งชาติของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์หรือยูเออี ระบุว่า ยาพรีกาบาลินและยากาบาเพนตินถูกนำไปใช้ในทางที่ผิดมากที่สุดในผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 30 ปี

นอกจากนี้ ทางการยังสามารถตรวจยึดยาพรีกาบาลินล็อตใหญ่ ที่ใช้ซื้อขายกันอย่างผิดกฎหมายในยูเออีและคูเวตด้วย โดยในเดือน มี.ค. ทางการตรวจยึดยาจำนวน 2.75 ล้านเม็ด จากแก๊งค้ามนุษย์ในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และในปี 2013 เจ้าหน้าที่คูเวตยึดยาพรีกาบาลินได้จำนวน 15 ล้านแคปซูล รวมถึงในรูปแบบผงอีกจำนวนกว่าครึ่งตัน