สหภาพแอฟริกา สำคัญอย่างไร ทำไมได้เป็นสมาชิกถาวรของ จี 20

ที่ประชุมสุดยอดกลุ่มประเทศ จี 20 ประกาศรับสหภาพแอฟริกา (African Union-AU) ซึ่งมีสมาชิก 55 ประเทศ เข้าเป็นสมาชิกถาวร ระหว่างการประชุมที่กำลังมีขึ้นที่อินเดีย

นายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี อินเดีย กล่าวถึงการรับชาติสมาชิกใหม่จากกลุ่มประเทศแอฟริการะหว่างเปิดการประชุมจี 20 ตามที่มีการคาดการณ์ก่อนหน้านี้ ซึ่งถือได้ว่าเป็นช่วงเวลาประวัติศาสตร์ ท่ามกลางการยินดีจากชาติที่เข้าร่วมประชุม โดยนายอะซาลีย์ อัสซุมานีย์ ประธานาธิบดีคอโมโรส ได้เดินเข้าไปสวมกอดนายโมดี ภายหลังการประกาศในที่ประชุมด้วย

การเข้าร่วมเป็นสมาชิกถาวร จะทำให้กลุ่มประเทศ จี 20 ครอบคลุมมากขึ้น ซึ่งเป็นวัตถุประสงค์สำคัญประการหนึ่งของอินเดียในฐานะประธานกลุ่ม จี 20

การตัดสินใจครั้งนี้ยังส่งเสริมความพยายามของนายโมดี ที่จะทำให้อินเดียเป็นกระบอกเสียงของกลุ่มประเทศซีกโลกใต้ อันได้แก่ ประเทศในภูมิภาคลาตินอเมริกา เอเชีย แอฟริกา และโอเชียเนีย

"ผมเชื่อว่าการเชิญสหภาพแอฟริกาเข้ามาเป็นสมาชิกจะได้รับการสนับสนุนจากทุกชาติ" นายโมดี กล่าว

การเข้าเป็นสมาชิกถาวรของสหภาพแอฟริกาจะทำให้สถานะของกลุ่มเทียบเท่ากับสหภาพยุโรป

อินเดียให้การสนับสนุนการเข้าเป็นสมาชิกของสหภาพแอฟริกาเป็นเวลาหลายเดือนก่อนหน้านี้ โดยประเทศอื่นอย่างเช่น รัสเซีย สหรัฐฯ ออสเตรเลีย และญี่ปุ่น ให้การสนับสนุนด้วย หลังจากที่ประธานาธิบดีแม็กคีย์ ซัลล์ แห่งเซเนกัล เสนอวาระนี้ขึ้นมาเมื่อปี 2022 ระหว่างที่ดำรงตำแหน่งประธานสหภาพแอฟริกา

นักวิเคราะห์มองว่าการเข้าเป็นสมาชิกถาวรในจี 20 ของสหภาพแอฟริกา จะเพิ่มความแข็งแกร่งให้กับเสียงจากกลุ่มประเทศซีกโลกใต้ ซึ่งอินเดียพยายามมีบทบาทนำในเรื่องนี้ นอกจากนี้ยังเป็นการทำชาติในแอฟริกาได้มี เวทีที่สามารถเน้นย้ำถึงปัญหาที่ประเทศกำลังพัฒนาต้องเผชิญ และมีเสียงที่มีน้ำหนักขึ้นในการตัดสินใจประเด็นต่าง ๆ ที่ทำโดยประเทศที่ร่ำรวยกว่า

การประชุมสุดยอดผู้นำประเทศ จี 20 จัดขึ้นที่ภูมิภาคเอเชียใต้เป็นครั้งแรก โดยมีผู้นำระดับโลกเข้าร่วม ไม่ว่าจะเป็นนายโจ ไบเดน ประธานาธิบดีสหรัฐฯ, นายริชี ซูแน็ก นายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักร และนายเอ็มมานูเอล มาครง ประธานาธิบดีฝรั่งเศส ส่วนนายวลาดิเมียร์ ปูติน ประธานาธิบดีรัสเซีย และสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีจีน ส่งผู้แทนเข้าร่วม

ในการประชุมที่จัดขึ้นที่อินเดีย บรรดาผู้นำโลกจะหารือเรื่องวิกฤตยูเครน การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ความมั่นคงทางอาหาร และการปรับโครงสร้างหนีของประเทศยากจน อย่างไรก็ตาม การหารือเรื่องสงครามในยูเครนถูกมองว่าอาจบดบังการประชุมสุดยอด แต่อินเดียต้องการหลีกเลี่ยงสถานการณ์นั้นและจะใช้สถานะประธานควบคุมให้ประเทศที่เข้าร่วม มุ่งเน้นหัวข้อสำคัญของการประชุม

อินเดียต้องการให้วาระของประเทศกำลังพัฒนาเป็นประเด็นหลักในการประชุมครั้งนี้ เนื่องจากประเทศกำลังพัฒนาหลายประเทศอยู่ในสถานะที่ต้องจ่ายหนี้คืนให้กับประเทศจีนและกองทุนการเงินระหว่างประเทศ หรือไอเอ็มเอฟ ซึ่งรัฐบาลอินเดียต้องการให้ประเทศร่ำรวยให้การช่วยเหลือ

นอกจากนี้ อินเดียยังต้องการให้แต่ละชาติมีความเห็นพ้องต้องกันในวาระการแก้ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เนื่องจากประเทศกำลังพัฒนาเป็นประเทศที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดจากปัญหานี้และต้องการการรับรองจากชาติสมาชิก นอกจากนี้ ที่ประชุมยังมีการหารือเรื่องห่วงโซ่อุปทานทั่วโลก การเตรียมรับมือกับโรคระบาด ความมั่นคงและการก่อการร้าย

ไทยไม่ได้เป็นสมาชิก แต่เคยได้รับเชิญเข้าร่วมประชุม

ข้อมูลจากกระทรวงการต่างประเทศของไทยระบุว่า จี 20 เป็นเวทีหารือเพื่อส่งเสริมความร่วมมือด้านเศรษฐกิจระหว่างประเทศพัฒนาแล้วและเศรษฐกิจขนาดใหญ่ ประกอบด้วยสหภาพยุโรป และสมาชิก 19 ประเทศ ซึ่งเป็นประเทศอุตสาหกรรมชั้นนำ 8 ประเทศ และประเทศกำลังพัฒนา 11 ประเทศ

ขนาดเศรษฐกิจของสมาชิกจี 20 คิดเป็น 90% ของเศรษฐกิจโลก และมีจำนวนประชากรรวมกันประมาณ 2 ใน 3 ของโลก

สำหรับประธาน จี 20 มาจากการหมุนเวียนระหว่างประเทศสมาชิก ประเทศที่ดำรงตำแหน่งประธานและเป็นเจ้าภาพจัดประชุมจะสามารถเชิญแขกเข้าร่วมการประชุมได้จำนวนหนึ่ง โดยที่ผ่านมาจะเชิญผู้นำประเทศที่ดำรงตำแหน่งประธานอาเซียน ประธานสหภาพแอฟริกา สเปน ในฐานะแขกรับเชิญถาวร (Permanent Guest Invitee) และเจ้าภาพอาจเชิญผู้นำจากประเทศที่มีความสัมพันธ์อันดีเพิ่มเติมอีก 2 ประเทศ

สำหรับประเทศไทย ไม่ได้เป็นสมาชิกประเทศจี 20 แต่เคยได้รับเชิญร่วมการประชุมผู้นำ จี 20 ทั้งสิ้น 3 ครั้ง ได้แก่ นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ อดีตนายกรัฐมนตรี เคยเข้าร่วมการประชุมผู้นำจี 20 ในฐานะประธานอาเซียน 2 ครั้ง ในปี 2552 ที่สหราชอาณาจักรและสหรัฐอเมริกา

และ พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา ได้รับเชิญจากจีนในฐานะประธานกลุ่ม 77 หรือกลุ่มแนวร่วมของประเทศกำลังพัฒนา เข้าร่วมเป็นกรณีพิเศษ เมื่อปี 2559