Y Talwrn - Ffostrasol V Y Cwps

Gerallt Lloyd Owen yn pwyso a mesur cynnyrch dau dim o feirdd yn y rownd gyntaf o'r Talwrn.

Cwpled Caeth yn cynnwys unrhyw fis

Mae o hyd ddisgwyl Medi
At ddiben ein hangen ni.

Jim Davies
8 pwynt

Cwpled Caeth yn cynnwys unrhyw fis

O dan adduned Ionawr
Mae 'na fom a hwnnw'n fawr.

Huw Meirion Edwards
8 pwynt

Pennill Ymson - Wrth fwrdd

Bwrdd yr Orsedd

Rwy'n nabod Tudur Dylan
Mae gen i Lun o Cynan,
Pam nad gwisg wen yw nghwestiwn i?
Rwy'n joci wedi'r cyfan.

Jim Davies
8 1/2 pwynt

Pennill Ymson - Wrth fwrdd

Ymson cadair

Hyd heddiw mae fy mreichiau'n wag
A'i hanwes ar fy nghlustog,
A'r teulu astud gylch y bwrdd
Yn cadw'r cof yn selog.

Arwel Jones
8 pwynt

Cywydd - Coeden

Yn anwel, rhyw hen elyn
Wnaeth ei hôl drwy'r parthau hyn
A dyfal ddatgymalu
Y llwyfen hen ger fy nhŷ.
Fy llwyfen yn goeden gaeth
Yn nwylo hir farwolaeth,
Yn adfyw ac mewn adfyd
Yn ildio, gwywo i gyd

Daeth blysgar elyn arall
A'i boen i guro'n ddi-ball
Ac o hyd, gwelaf goeden
Mewn tristyd bywyd ar ben.

Dai Rees Davies
8 pwynt

Cywydd - Coeden

Rai blynyddoedd yn ôl fe gafodd ywen Dafydd ap Gwilym yn Ystrad Fflur ei tharo gan fellten.

Cyn daearu'r cnawd eirias
Ger mur Ystrad Fflur a'i phlas,
Cyn bod cywydd Gruffudd Gryg
Na si'r un Brawd Llwyd sarrug,
Mynnai'r hen, hen ywen hon
Nyddu ei chynganeddion.

A phan ddaeth bollt i'w hollti,
Rhuddo wnaeth ei rhuddin hi.
Ond deil o hyd i ddeilio
Yn ir fel ein awen o,
A mynnu byw, am na bydd
Dofi ar ywen Dafydd.

Huw Meirion Edwards
8 1/2 pwynt

Englyn yn cynnwys y llinell 'Yn ôl im cynefin af

Bu erioed atynfa braf- yn hafau
Y pellafoedd eithaf
Ond pan ddaw gwae pob gaeaf
'Yn ôl im cynefin af'.

Dai Rees Davies
9 pwynt

Englyn yn cynnwys y llinell 'Yn ôl im cynefin af

Yn yr hwyr ar ôl i'r haf - ymadael,
`R ôl medi'r cynhaeaf,
Yn ôl i'm cynefin af
I wylio'r machlud olaf.

Iwan Bryn James
9 pwynt

Cân - Y Pwyllgor

Mae'n ddiwrnod hanesyddol Fis Ebrill nôl y sôn
Mae Cêt yn priodi'n Llundain a Wili o Sir fôn.
Ni gefais i wahoddiad mae pethau braidd yn dynn
Ta waeth'rwyf ar y pwyllgor sy'n dathlu erbyn hyn.
Bu'r pwyllgor yn y festri, a wir uwchben y tân
'Roedd Llun o'r ddau yn gwenu ger LLun o'r ysbryd Glân.
Y Parch oedd yn y gadair fel Gog a Gŵr Di -Lol
Yn falch fo'r pâr priodasol am fyw yn Rhosybol.
Cynnigwyd cynnal parti ac annog Pobol slim
Er mwyn cael arbed costau i beidio bwyta dim.
Ac yna cynnig arall, beth am gael barbiciw
A choesau ffowls ar ddeiet mor fain a choesau dryw.
Fe gafwyd awgrym eto i'r Gwragedd un prynhawn
Gael cwrs yn Festri Hermon sut mae gwneud parti iawn,
Y parch oedd am gael gwledda fel prthi y pum mil,
Trwy wledda medra lanw y Pulpud bob dydd Sul.
Bu wedyn cryn drafodaeth a phan mae llu yn cwrdd
Mewn pwyllgor mae sawl cynnig yn aros ar y bwrdd.
Yn Rhyfedd ni bu eilydd ond tan y cynnig ola'
Pan basiwyd yn unfrydol pryd fydda'i pwyllgor nesa'.

Emyr Davies
9 pwynt

Cân - Y Pwyllgor

Nid oes agenda na chofnodion chwaith
Dim ond rhyw frawddeg fer ar femrwn brau
I dystio am y cynllwyn roed ar waith
Yng Nghlochdy Bangor, Rhagfyr, wyth deg dau.
Pa wŷr Eglwysig? Pa uchelwyr bras?
Oedd yno'n llond eu crwyn o dwyll a brad?
Pob un, mae'n siŵr yn falch o'i lwyth a'i dras,
Pob un a chariad ingol at ei wlad.
Am 'chydig ddarnau arian a pheth tir
Ildio ein rhyddid i rhyw deyrn o Sais
A'n troi yn gaethion am saith canrif hir
Heb awydd yn y byd i godi llais.
Ac eto, er byw'n daeog am gyhyd
Daeth awgrym ddechrau Mawrth o newid byd.

Dafydd Morgan Lewis
9 pwynt

Limrig yn ymwneud â ffasiwn

Y ffasiwn yn awr yw tatŵ
Fy mwriad oedd cael Gwdiŵ
Ond 'roedd prinder inc
A chefais Jibinc
Heb goesau mewn lliw nefi blŵ.

Emyr Davies
9 pwynt

Limrig yn ymwneud â ffasiwn

I Ffasiwn arbennig D M-L (Dafydd Morgan Lewis)

Mae rhai sydd yn gwisgo Channelle
I'w gweld rhwng cloriau fel Elle
Ond i'r gwr ac i'r wraig
Gwerinwr neu sglaig
Yn Nhafod y Ddraig cewch M-L!.

Arwel Jones 8 1/2 pwynt

Ateb Llinell ar y pryd

1/2 pwynt

Ateb Llinell ar y pryd

1/2 pwynt

Englyn Cywaith - Ffôs

Un o ffosydd rhyfel mawr

O hon yr aeth miliynau-yn un twr
'Dros y top' dieisiau,
A rhy hwyr yw eu mawrhau
Heno mewn rhes o enwau.

Dai Rees Davies
8 pwynt

Englyn Cywaith - Ffôs

Mud aros i'r storm dorri, - y weddi'n
Troi'n waedd, llanciau'n codi
O chwys oer ei lloches hi
Yn eu rhengoedd i drengi.

Huw Meirion Edwards
9 pwynt

Telyneg: Gofal

Agorais glwyd y buarth
Ar ôl rhyddhau y tshaen,
A cherdded tua'r storws
Fel gwnes bob tro o'r blaen

Ond Bet yr ast groesawgar
Oedd heddiw'n feistres gas,-
Ni wyddwn am y dorraid
Yng nghornel y tai mas.

Emyr Davies
8 1/2 pwynt

Telyneg: Gofal

(Gwnewch y pethau bychain a welsoch ac a glywsoch gennyf i.)

Cyrraedd Belmont, a chyfarfod y dyn
bychan bach yn ei wisg laes, ddu. Y fo
a'i groeso, a'i wên, a'i gariad at Lŷn
a Maelor Saesneg, sy'n agor pob clo,
a'i sgwrs barod drwy'r coridorau i gyd
yn groeso di-amod. Cyflwyno'r lle
gan ddangos pob twll a chornel o'i fyd
bach, mawr ei hun. Dyma'i benyd a'i ne'.
Bob bore'n blygeiniol af at fy sedd
yn ymyl y côr, mae'r cyfan yn dwt
a pharod: salmau, emynau, yn hedd
y bore bach. Rhof rhyw nòd fach ffwrbwt.
O roi i'r geiriau eu mudandod hwy
rywsut fe ddwedwyd y cyfan, a mwy.

Ar ymweliad wythnos ag Abaty Benedictaidd Belmont yn ddiweddar, y Tad Cadfan Williams fu'n gofalu amdana i.

Dafydd John Pritchard
9 pwynt

Englyn ar y pryd- Newid

Dilewyrch fu'r 'Red Lion'- heno'n siŵr,
Es yn syth i'r 'Dragon'
Ar y 'Brains'am deirawr bron,-
A nawr rwyf yn 'Y Goron'.

Jim James
8 1/2 pwynt

CYFANSWM- 77 PWYNT

Englyn ar y pryd- Newid

Er cwyno lawer canwaith- a dannod
Dy eni, er artaith
Dy gasau yn naw deg saith,
Anwylach wyt yr eilwaith.

Huw M Edwards
9 pwynt

CYFANSWM- 78 1/2 PWYNT

Amserlen

Ar yr awyr nawr

05:00Richard Rees

Richard Rees yn cyflwyno'r gerddoriaeth orau o bob cyfnod, o'r 70au a'r 80au hyd heddiw.

Amserlen llawn

Her Pum Copa

Her Pum Copa

Noddwch Dafydd a Caryl yn dringo pum copa Cymru mewn pum diwrnod.

BBC © 2014Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.