Y Talwrn- Y Rhelyw V Crannog

Gerallt Lloyd Owen yn pwyso a mesur cynnyrch dau dim o feirdd yn yr ail rownd o'r Talwrn.

Cwpled Caeth yn cynnwys 'Olwyn

Un olwyn sy'n dwyn y daith,
un olwyn na ddaw eilwaith.

Geraint Roberts 8 1/2 pwynt

Cwpled Caeth yn cynnwys 'Olwyn

Yr olwyn a ddifwyna
Y glannau hun a'i glanha.

Hywel Rees.8 1/2 pwynt

Pennill Mawl/Dychan- Y Weinyddiaeth Amddiffyn

Dyna lwc fod gennym ni,
A'n gwlad dan fygythiada',
Em o Dî sy'n teithio'r byd
i gyd i daro gynta'.

Mari Lisa 9 pwynt

Pennill Mawl/Dychan- Y Weinyddiaeth Amddiffyn

Eu tasg yw cadw ffiniau moeth
Trethdalwyr balch Britannia
A dyna pam eu bod yn awr
Yn gwarchod gwerin Libya

Dewi Morris9 pwynt

CYWYDD - yn dechrau gyda "Mi wn..."

Hen wraig yng ngwasanaeth coffa'r Blits ar Abertawe (Chwefror 19-21, 1941), Eglwys Santes Fair

Mi wn, yn yr emynau,
daw i hon wahanu dau;
daw yr ofn 'nôl dros y dref,
dod iddi wna'r dioddef
'lawr i'r cwm yn alaw'r côr
a chyfri' saith deg Chwefror;
a daw difrod i hofran,
daw angau'n dalpiau o dân,
crater hyll yw cartre' hon
a gaeafau'i hatgofion;
yn adlais llais yn pellhau
tair noson sy'n troi'n oesau.

Geraint Roberts 9 pwynt

CYWYDD - yn dechrau gyda "Mi wn..."

(Er cof am Abraham, brawd Mam, a fu farw yn 1999 )

Mi wn fod Abraham ynof,
Hen gwmnïwr cwrw'r cof,
A fyn ddod i'm diod i
Yn gerdd sy'n dal i gorddi,
A'r galar rhwng bar a bedd
Yn llawn o firi llynedd.

Ni weithiais gân amdano
I'w rhoi ar brint papur bro
A chwaith, mi a wn na chadd
Englyn ar ddydd ei angladd
Ond mae dalen i'w llenwi'n
Dannod fy mudandod i.

Idris Reynolds9 1/2 pwynt

Englyn yn enwi anhwylder

Ymweliad yr awen

Ces gaca cur yr acen - a phoenau
â phennill i'r goben,
yna gwendid llid fy llên
a diarrhoea'r awen.

Geraint Roberts8 1/2 pwynt

Englyn yn enwi anhwylder

Yn ddi-hwyl fe drown at Dduw - i enwi'n
Anghenion unigryw,
Ond wedyn ergyd ydyw
Ei gael Ef yn drwm ei glyw.

Hywel Rees.9 pwynt

CÂN - Y Diwrnod Mawr

Os ydi y Meuryn yn credu fy mod i
am wneud pwt o gân i Ceti a Wili,
mae'n gwneud camgymeriad, achos ar yr un dyddiad
bydd hwch berta 'rioed yn gollwng ei thoriad,
yn dawel, gobeithio, wedi tri mis a thair wythnos -
mor hir ydyw'r disgwyl, mor hir yw pob aros.

Dwy lamp inffra-red i roi gwres yn y cytia'
sydd yno yn barod yn nho y feithrinfa;
ceir byrnau o well i wneud siŵr fod y gwely
yn addas i dderbyn i'r byd y shwt deulu.
Daw sylwebaeth i'r ty yn gyson drwy'r dydd Gwener,
Charles Arch a Dai Jones a chamerâu cudd.

Mae'r sbinwch Gymreig o dras uchel ael -
yn Sioe Fawr Llanelwedd, does dim pertach i'w chael.
Bydd diwrnod o wyliau i'r plant i gael parti,
ceir dau bownsi casyl a chlown i ddweud stori;
bydd y wraig 'cw a fi fel dau o'r hôm gard
yn paredian yn ôl ac ymlaen hyd yr iard.

Ceir rhywbeth yn debyg yn Westminster Abbey, ond bydd ein diwrnod mawr ni'n llawer iawn gwell na hynny.

Harri Williams8 1/2 pwynt

CÂN - Y Diwrnod Mawr

Dydd Gŵyl y Banc

Bydde well 'da fi orwedd dan Sherman Tank
Na bod yn Nhresaith ar ddydd Gŵyl y Banc.
Ma'r lle'n llawn o Brummies, Geordies a Jacks
A menywod Treforys a'u lager- packs
Mae'n nhw'n eistedd trwy'r dydd yn siarad â'u cŵn
A'u teganau digidol yn cadw sŵn.
Mae'r pentre fel syrcas yn llawn dop o 'freaks
Gyda'u radios a'u jetskis a'u plant yn llawn cheeks,
Trôns nofio Btitannia a deck- chairs San Siôr
A chwyno bob munud fod y dŵr yn rhy o'r,
Parcio 'mhob man ar leins melyn dwbwl
A chael tocyn dwyieithog a gwên am eu trwbwl,
Gorlenwi y Ship gyda'u gweiddi a'u stŵr
Ac yfed y dablen sy'n fawr well na dŵr,
Talu crocbris am pizza a chips wedi rhewi'...
Mae'n Dachwedd bron iawn cyn i'n pentref dewi.

Rwy'n meddwl symud i Brighton Gŵyl y Banc
Gyda llond bws mwncïod o'r sŵ
A chael pleser o'r mwya 'da'r Saeson bach neis
Wrth wneud yr un peth iddyn nhw.

Dewi Morris8 1/2 pwynt

Limrig- "Aeth rhywbeth o'i le ar fy nghar i"

Pan oedd fy llaw chwith ar lin Sali
aeth rhywbeth o'i le ar fy nghar i:
wrth newid y gêr
es ychydig yn flêr
a slipiodd y clytsh, dyna biti.

Harri Williams8 pwynt

Limrig- "Aeth rhywbeth o'i le ar fy nghar i"

Un noson pan fues i mas yn caru
Aeth rhywbeth o le ar fy nhar i
Aeth y springs yn y back
Yn hynod o slack
Nid croten chwe stôn ydoedd Mari.

Dai Jones8 pwynt

Ateb llinell ar y pryd

Tybed a ddaw yr awen?
Yn y parc rwy'n crafu pen.

1 pwynt

Ateb llinell ar y pryd

Yn waglaw ar y siglen
Yn y parc rwy'n crafu pen.

0 pwynt

Englyn Cywaith-Teulu

Hen fam-gu yn croesawu ei gor-ŵyr a enwyd ar ôl ei diweddar ŵr

Ar enw mae'n gwirioni, - ar y wên
ar fraich mewn blancedi;
ef fydd y cyntaf iddi,
ei gor-ŵyr, fel ei gŵr hi.

Geraint Roberts8 1/2 pwynt

Englyn Cywaith-Teulu

Ar y gangen mae'r genyn - yn deilio
Yn waedoliaeth gyndyn
Hyd yr allt, daw'r derw a'r ynn
Yn goed, cyn gwywo wedyn.

Owen James9 pwynt

TELYNEG - Gorffwys

o flaen y teledu

Mae'n rhaid fy mod i'n hepian
un nos o flaen y sgrîn
pan ddygwyd oddi arna' i
y rhaglen olaf, flin.

Mae'n rhaid fy mod i'n mwydro
rhwng cwsg ac effro'r byd
pan wasgwyd botwm pedwar
a chwalu'r lliw i gyd.

Mae'n rhaid fy mod i'n diogi.
a'm batri bach yn wan
pan drodd y llun yn eira
cyn diffodd yn y man.

Mae'n rhaid, mae'n rhaid, mae'n rhaid mai fi
a gysgodd trwy ein sianel ni.

Karen Owen9 pwynt

TELYNEG - Gorffwys

Heuodd ei enw, a fawr ddim arall,
Ar erw o bapur T.G.A.U.
Cyn rhoi, fel Ffan, ei ben ar ei balfau,br> A'r llygaid yn hanner cau.

Trafodai'i gymdogion o'r desgiau cyfagos
Eu cnydau yn nhrymder prynhawn.
Aeth yntau i gysgu er mwyn cael mynd adref
I gynaeafu'r maes llafur go iawn.

Idris Reynolds10 pwynt

Englyn ar y pryd- Rhy Hwyr

Dannod mae'r bunt Brydeinig- genedl
a gân ar ychydig,
mor ddof ydyw'r Gymru ddig,
rhy ddiweddar a ddiddig.

Karen Owen9 1/2 pwynt

CYFANSWM- 79 1/2 PWYNT

Englyn ar y pryd- Rhy Hwyr

Cwmwl glaw ddaw â'i dduwch- o obaith
ond i feibion tristwch
mae dial yr anialwch
Yn egin llosg yn y llwch.

Dai Jones9 pwynt

CYFANSWM- 80 1/2 PWYNT

Amserlen

Ar yr awyr nawr

05:00Richard Rees

Richard Rees yn cyflwyno'r gerddoriaeth orau o bob cyfnod, o'r 70au a'r 80au hyd heddiw.

Amserlen llawn

Her Pum Copa

Her Pum Copa

Noddwch Dafydd a Caryl yn dringo pum copa Cymru mewn pum diwrnod.

BBC © 2014Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.