Y Rownd Cyn Derfynol-Bro Alaw V Caernarfon
Gerallt Lloyd Owen yn pwyso a mesur cynnyrch dau dîm o feirdd yn y rownd cyn derfynol o gyfres y Talwrn.
Cwpled Caeth ar yr odl "ill"
Awen yw llunio pennill
Yn grefftwaith o fewn saith sill.
Arwyn Roberts
8 pwynt
Cwpled Caeth ar yr odl "ill"
Mynnodd, ar ôl fy mhennill,
Fy Nain yr hawl i sawl sill.
Robin Evans
8 1/2 pwynt
Pennill ymson - Wedi damwain
Y fi yw'r brif soprano
Yn Covent Garden heno,
Er mod i, cyn hen ddamwain gas,
Yn basso tra proffwndo.
John Wyn Jones
8 1/2 pwynt
Pennill ymson - Wedi damwain
(Wrth wely Manon yn yr Uned Gofal Dwys, wedi iddi dderbyn Caesarian brys i achub bywyd ein babi, ac yna ddwy lawdriniaeth argyfwng i atal y gwaedu yn sgîl hyn. Yng nghwrs y ddwy lawdriniaeth derbyniodd ddeunaw uned o waed mewn trallwysiadau.)
Ni wyddys pam, yn anterth bloedd dy wewyr
Y pylodd sain y galon yn dy fru.
Geni gofidiau ydoedd gwanu llafur,
A'th suo o'th gryndod i gaethiwed du.
Ni chlywaist yn dy lesmair gân angylion,
Fel cigfrain tyner a'u si-lwli croch,
Ar gyrch di-ildio i dagu sugn bodlon
Yr angau fynnai dodro'n rhuthur coch.
Ac wedi'r drin, yng ngrio'n dy grud annynol
A'th einioes ar edefyn bogail brau:
O'th encil mud, rho glust i'm llef ddirdynnol
A boed i'w thaer hwiangerdd dy ryddhau -
F'anwylyd, ganed iti ferch ddi-nam.
Dychwel, fy myd, clyw Cadi'n galw'i mam.
Emlyn Gomer
9 pwynt
Cywydd (heb fod dros 12 llinell): 'Neithiwr
Ni bu haul yn llenwi'n byd
Na haf heb derfysg hefyd;
Lle bo awel, dychwelyd
A wna'r gwynt yn dwrw'i gyd.
Neithiwr, bu fel gŵr o'i go'
Yn herian a bytheirio;
Sŵn ei ddwrn ar ddrws yn ddig,
O'r llawr, sŵn treisiwr lloerig,
Y curo brwnt yn creu braw
Ag erlid, cyn troi'n gurlaw;
Yna cilio mewn c'wilydd
Yn ei warth i darth y dydd.
Richard Parry Jones
8 1/2 pwynt
Cywydd (heb fod dros 12 llinell): 'Neithiwr
Neithiwr, ar gwr y gorwel
Ar elor môr yn ymhèl
Daeth terfyn dydd hirddydd haf;
Noswyl yr alban nesaf-
Pan ddaw heulwen Gorffennaf
Yng ngwatwar lliwgar y lli
Mae yr haul yn meirioli
Fel ieuenctid yn gwrido
Y daw ei ddiflaniad o;
Yn rhuthr aur anterth yr haf
Tiriodd y machlud hwyraf.
Ifan Prys
9 pwynt
Englyn yn cynnwys y gair 'ofer'
Er fod Siôr am gipio'r Gwpan - yn hyf,
Ofer chwifio'r lluman
Yn y gwynt; mae'r sgôr a'r gân
Yn well â'r Saeson allan.
Arwyn Roberts
8 1/2 pwynt
Englyn yn cynnwys y gair 'ofer'
Ofer yw beio'r cerrynt - neu roi bai
Ar bob chwa ogorwynt,
Ni reolir yr helynt
 BP'n cyfri bob punt.
Ifan Prys
8 1/2 pwynt
Cân [heb fod dros 20 llinell]: Pobl bwysig
I helpu pobl fod yn bwysig
mae gennyf lyfryn ar y gweill
sy'n cynnwys llawer o ganllawiau
ar sut i fod yn well na'r lleill.
Rhaid bod yn hwyr ym mhob cyfarfod
i dynnu sylw atoch 'hun.
'Sgrifennwch bwt i'r papur lleol
gan roi eich enw efo'ch llun.
Rhaid dysgu siarad efo'r werin
a swnio'n posh ar Post Prynhawn;
mae prynu Country Life a Barddas
'n eich cadw ar y trywydd iawn.
Mae'n talu troi yng nghylch yr Orsedd
a sefyll i 'God Save the Queen';
rhaid dysgu'r grefft o foesymgrymu
sy'n gwneud hi'n haws i lyfu tîn.
'Dach chi 'm yn amau eich pwysigrwydd
ond argyhoeddi'r byd yw'r gamp;
cewch ateb yn fy llyfr am ddecpunt
sy'n cynnwys costau'r inc a stamp.
Geraint Jones
8 1/2 pwynt
Cân [heb fod dros 20 llinell]: Pobl bwysig
Mae'n briliant bod yn bwysig, mae'n agor drysau lu,
gan gynnwys rhai trosiadol, nid dim ond drws y tŷ.
Ond sut mae bod yn bwysig? Oes yna gwrs ar gael
fel B.A. Astudiaethau Pwysigrwydd i Feidrolion Gwael?
Na, does dim angen cymwysterau mawr na bod yn saint,
ond mae hi'n help os ydych yn ddiffygiol o ran maint.
Roedd Hitler yn ddyn bychan, a hefyd Genghis Khan,
Napoleon a Stalin, a Dai Jones Siôn a Sian,
A fasa'm rhaid i'n Dirprwy Brif Weinidog blygu lot
mewn cystadleuaeth limbo efo Jonsi a Pol Pot.
Ond er mor hynod bwysig ydi'r bobol hyn i gyd
mae dau lumanwr sy'n bwysicach fyth yng nghwrs y Byd.
Y cyntaf - Tofik Bakhramov o wlad Azerbaijan
sy'n arwr mawr gan bawb a gâr gyfiawnder ym mhob man.
Ei lygaid barcud o oedd 'runig rai a welodd gôl
'nillodd Gwpan Byd i Ingerland flynyddoedd maith yn ôl.
Mauricio Espinosa ydi'r llall, o Uruguay;
daeth Lloegr adre'n gynnar 'leni, ac ar hwn mae'r bai.
Dihiryn gwaeth na Hitler, Genghis Khan a Nigel Havers,
am weddill ei oes difaru wnaiff nad aeth o i Specsavers.
Geraint Lovgreen
9 pwynt
Limrig yn ymwneud â phostio llythyr
Wel, sori, mae'n well ychwanegu
Rhyw nodyn, rhag ofn i mi bechu:
Mi 'stynais bum punt
Heb feddwl yn gynt
Ond rŵan, mae'r gliw wedi sychu.
Sian Owen
9 pwynt
Limrig yn ymwneud â phostio llythyr
Pan ddoi i lythyra roedd Bedwyr
Yn fachgen heb lawer o synnwyr
Mai'n ddigon o gamp
Postio llythyr heb stamp
Ond bostiodd o'r stamp heb y llythyr!.
Emlyn Gomer
9 pwynt
Ateb llinell ar y pryd
Llumanwyr dall mae'n rhaid ynt
Rhai hwylus i greu helynt
0 pwynt
Ateb llinell ar y pryd
O'u couau mae'r choedd
Llumanwr dall mae'n rhaid oedd
1 pwynt
Englyn Cywaith: Cydymdeimlad
[Lladdwyd gor-wyres Mandela yn 13 oed mewn damwain car ar y ffordd adref o gyngerdd Cwpan y Byd, lle disgwylid iddo siarad yn y seremoni agoriadol drannoeth.
Anodd fu dal dy alaeth - yn nyddiau
Anniddig alltudiaeth;
Am or-wyres mae'r hiraeth
Yn dy henaint gymaint gwaeth.
Richard Parry Jones
10 pwynt
Englyn Cywaith: Cydymdeimlad
Dadrith yw'r dyfod adra-a hen dro
wedi'r heip i'r hogia.
Ffarwèl i'r vuvuzela
gan dîm nad oedd ddigon da.
Robin Evans
9 pwynt
Telyneg : Cwmni
"Dos," meddai'r dyn ar ei daith,
wrth i lun ei lethu -
daeth atgof yn sŵn rhyw gytgan,
hanner llun o fywyd llawn;
un o'r lluniau ddaw, fel glaw,
i'w glwyfo,
yn ddiferion o fyd arall
lle'r oedd dau
a hyd yn oed mewn drycin,
dawns.
Yn y car, mae'r radio
yn dal i daflu dagrau
a daw nodau'r gytgan eto
yn un gawod o gofio.
"Dos," meddai,
wrth gwmwl o gân;
"Dos," heb eisiau'i diffodd.
Sian Owen
10 pwynt
Telyneg : Cwmni
(I Iwan)
Gyda'r machlud yn glais uwch yr Eagles dyna'r noson gynta inni ganu hebot ti
Dan oleuadau a ddiferai
yn lliwiau anwadal o'r to
roedd merched mewn ffrogiau clybio
ar eu ffordd stileto i'r Dre, a gwragedd a'u gwŷr mewn crysau glân yn crŵnio karaoke o'r seti,
a phawb yn gwybod geiriau "Dan ni yma o hyd",
ond roedd bwlch yn y rhengoedd
a'r gân yn gelwydd i gyd
Ac aethom ragom, o dafarn i dafarn, a sŵn "yr angylion yn hedfan heibio" yn mynnu bylchu pob sgwrs.
Dro ar ôl tro
a ninnau'n mud wylio
Guiness arall yn setlo.
Ifor ap Glyn
10 pwynt
Englyn ar y pryd- Enw
Er aros yn Eryri-fe wyddom
Na feddwn mohoni
Ond mynnwn fod ei meini
Yn cadw ei henw hi.
Geraint Jones
9 pwynt
CYFANSWM- 80 PWYNT
Englyn ar y pryd- Enw
Mae enaid ac mae wyneb- y mae dauMae dogn o ffraethineb
Yn herio'r hen ddihareb
Y byddwn i hebddori neb.
Robin Evans
9 pwynt
CYFANSWM- 82 PWYNT
Chwilio
Amserlen
Ar yr awyr nawr
05:00Richard Rees
Richard Rees yn cyflwyno'r gerddoriaeth orau o bob cyfnod, o'r 70au a'r 80au hyd heddiw.
