Y Talwrn-http://www.bbc.co.uk/radiocymru/safle/talwrn/2010/Crannog V Y Rhelyw
Gerallt Lloyd Owen yn pwyso a mesur cynnyrch dau dîm o feirdd yn y rownd gyntaf o gyfres y Talwrn.
http://www.bbc.co.uk/radiocymru/safle/talwrn/2010/Crannog
Y Rhelyw
Cwpled Caeth ar yr odl 'is'
Glaniodd chwilen ym mhen Miss -
Mae eisiau bod yn Mrs.
Hywel Rees.
8 pwynt
Cwpled Caeth ar yr odl 'is'
I'r diwedd, fe gei'r dewis,
ond Duw ei hun biau'r dîs.
Dafydd Williams.
8 1/2 pwynt
Pennill Ymson- Ar Ynys unig
Des yma dros gyfnod y lecsiwn
A heip y teledu i gyd
Ac rwyf yn bwriadu bod yma
Hyd ddiwedd Cwpan y Byd.
Dai Jones.
8 1/2 pwynt
Pennill Ymson- Ar Ynys unig
Mae mewnfudwyr heddiw'n broblem; ar yr awel, clywais si
fod dros ugain mil am darfu
ar fy nefoedd fechan i.
Hari Williams.
8 pwynt
Cywydd- Brwydr
(Er cof am Hywel Heulyn Roberts , Cynghorydd Sir am hanner canrif a heddychwr ) Dros ei wlad fe fu'n gadarn,
Y cryfa' oll, croyw ei farn,
A'i arfau oedd geiriau gwâr
A thân y llwyfan llafar,
Cadfridog heb fidogau
Yn arwain cyrch heb ddwrn cau.
'Roedd ynddo ddur naturiol,
Haearn iaith y di-droi-nôl.
Unai bawb drwy bwyntio bys
Ac agor llygad gwgus.
Nid oedd, o argyhoeddiad,
Eisiau gwn ar faes y gad.
Idris Reynolds.
10 pwynt
Cywydd- Brwydr
ar y noson y daethpwyd o hyd i gorff Iwan Llwyd, ro'n i'n gwarchod fy nai ac yn trio ei suo i gysgu
Yn ei grud, mae Iago'r hil
yn anniddig o eiddil,
a'i fodryb sydd heb fedru
si-lwli-lw'r nosau lu:
Ar elor Bangor mae'r byd
a'i brifardd briw o hefyd,
crwydryn sy'n cario adref
eiriau'r iaith yn ei farw ef:
A gwnaf, gofynnaf innau
i'r un duw sy'n rhannu dau,
i ba obaith, ba wybod,
fy neffro i beidio â bod?.
Karen Owen
.
10 pwynt
Englyn yn cynnwys llinell adnabyddus
Y dylif o hylifau - eto rêd
Drwy hollt tua'r glannau
A hen gof sy'n methu'i gau
' O dan y môr a'i donnau.'
Idris Reynolds.
9 pwynt
Englyn yn cynnwys llinell adnabyddus
Ni feiddiaf, trwy ryfeddod, - â sylwi
dros waliau fy nghyfnod;
hen linell bell nad yw'n bod
yw lawnt undydd plentyndod.
Geraint Roberts.
8 1/2 pwynt
Cân - Dyddiadur wythnos
Dydd Sul, dydd Llun, dydd Mawrth
Mi es rownd y byd am dro,
Dydd Mercher, dydd Iau, dydd Gwener
Mi wnes yr un peth 'to.
Dydd Sadwrn es i rownd y ffordd arall
Rhyw unwaith neu ddwywaith neu dair,
Saith diwrnod yn llawn o ddifyrwch
Yn nyddiadur pysgodyn bach aur.
( Yn ôl Dewi, a'r rhai sy'n gwybod, pum eiliad yw hyd cof pysgodyn aur, )
Dewi Pws.
9 pwynt
Cân - Dyddiadur wythnos
Roedd pedwar ugain mlynedd yn y llwch
anadlodd dan fy llaw o'i gloriau o,
a gwynt ei blygion llaith o'm cylch yn drwch
fel pe bai pobol ddoe ond rownd y tro.
A minnau ar ryw berwyl, dyma droi
at wythnos ddechrau Ebrill, pan oedd Taid
yn llefnyn wrth ei waith ac yn ymroi
i gadw'r ffyrdd yn gymen, fel roedd rhaid.
Roedd yno sôn am dywydd mwyn a glaw,
am ollwng ambell oen o'r drysi'n rhydd,
am weithio'r Bwlch, am dorri ffos â'i raw,
a cherdded llwybyr cul y seithfed dydd.
Dim byd o werth i hanesyddion gwlad
dim ond mai hon oedd wythnos geni 'Nhad.
Mari Lisa.
9 1/2 pwynt
Limrig yn ymwneud â phrynu
Es i mewn i'r siop rhag y glaw
A sbecian fan hyn a fan draw
Ond nawr rwy'n difaru
Na wnes i ddim prynu
Y gyfrol limrigau ail-law.
Owen James.
9 pwynt
Limrig yn ymwneud â phrynu
Bargeiniodd 'r hen Ifan yr Hafod
am wraig ar y wefan un diwrnod;
ond beth gafodd yn Gatwick
ond cythraul o banic -
roedd bol dan ei thiwnic yn barod.
Hari Williams.
8 1/2 pwynt
Ateb llinell ar y pryd
Y mae'n wrth fod gennym mi
Yn y dur lawer stori
0 pwynt.
Ateb llinell ar y pryd
Y mae'n wyrth fod gennym ni
fôr o ddawn i farddoni
1 pwynt.
Englyn Cywaith-Llosg fynydd-
Mae 'na bryder amserol - yn llechu
Yn y llwch cyn-oesol
A hen wae aeonau 'nôl
Yn ei fwg anorchfygol.
Owen James.
10 pwynt
Englyn Cywaith-Llosg fynydd-
 ninnau mor hunanol - yn mo'yn mwy'n
y mynd technolegol,
mae'r briwiau mor barhaol:
natur, nawr, sy'n taro'n ôl.
Geraint Roberts.
10 pwynt
Telyneg-Crefft
( Lluniwyd y gadair gan Glan Rees ac fe'i comisiynwyd gan Deulu'r Hendre. Er fod iechyd Dic yn gwaelu cafodd y ddau gyfarfod buddiol iawn i drafod y cynllun )
Yng ngweithdy celf 'roedd gair a phren yn un
Ar fainc y saer wrth iddo naddu'i gerdd
A gwyddai'r bardd fu'n trafod llif a chŷn
Fod yn y graen gywyddau'r ddaear werdd.
Bu profiad hanner canrif yn llyfnhau
Y trist a'r llawen yn eu hawen hwy
Gan roddi ffurf i weledigaeth dau
Nes troi y grefft yn rhywbeth llawer mwy.
A weithiau daw y doniau hyn ynghyd
I drafod llun a delwedd gylch y bwrdd
A rhoi i'r weledigaeth led a hyd,
Yn ôl y drefn pan fo meddyliau'n cwrdd.
'Roedd angen bardd a saer a ffwrwm waith
I lunio cadair sydd tu hwnt i iaith.
Idris Reynolds.
10 pwynt
Telyneg-Crefft
Ar gwr y tŷ, rhyw fore braf,
fe welais rwyllwaith sidan
yn wincio diemwntau lu
a pherlau aur ac arian.
Fe sefais i am ennyd fach i wylio a rhyfeddu,
ac estyn bys yn dyner iawn
gan gymaint oedd i'm denu.
Mae eto we nas gwelaf i -
gwe'r twyllwr amyneddgar -
a ddysgodd bopeth am ei grefft
gan rwydwr hyna'r ddaear.
Mari Lisa.
9 1/2 pwynt
Englyn ar y pryd- Camgymeriad
Mae'r 'cartre' sy'n fy ngwaed- yn dannod,
'Rhen donnau di-deimlad;
Ym mhen ei lôn mae na wlad
A môr o gamgymeriad
Dai Jones.
9 pwynt
CYFANSWM- 83 1/2 PWYNT.
Englyn ar y pryd- Camgymeriad
(Tippex)
Ynot mae inc y blotyn- yn ddu iawn
Ar ddeunydd dy lyfryn,
Eto'i gyd dan y paent gwyn
Mae'r gallu i'w wadu wedyn
Karen Owen.
9 pwynt
CYFANSWM- 82 1/2 PWYNT.
Chwilio
Amserlen
Ar yr awyr nawr
05:00Richard Rees
Richard Rees yn cyflwyno'r gerddoriaeth orau o bob cyfnod, o'r 70au a'r 80au hyd heddiw.
