Bro Alaw vs Llanrug.
Gerallt Lloyd Owen yn pwyso a mesur cynnyrch dau dim o feirdd yn yr ail rownd o'r Talwrn.
Bro Alaw.
Llanrug.
CWPLED CAETH AR YR ODL 'IC':
Dichon rhydd jin an' tonic
Yn y gwin un diawl o gic
Arwyn Roberts
8 pwynt
CWPLED CAETH AR YR ODL 'IC':
Aflwydd o dasg ddieflig
Gweithio odl ar yr odl ic.
Dafydd Williams
8 pwynt
PENNILL YMSON WRTH DDRWS SWYDDFA:
Tro dwytha yr oeddwn i yma
Yn sefyll wrth ddrws dyn y Banc,
"Be galwa'i chi?", medda fi'n foesgar
"Gei di ngalw fi'n syr", medda'r llanc:
Mae'r rhod wedi troi erbyn heddiw
A'r bancia mewn dipyn o gawl -
Ac os na cha' i banad a sgedan
Ro'i mo siec y Talwrn i'r diawl!
John Wyn Jones
8 pwynt
PENNILL YMSON WRTH DDRWS SWYDDFA:
'Rol teithio teirawr i Fangor
i weled Dr. A.R. Agor,
Yma rwyf 'di llwyr dristhau,
ar y drws mae A.R.Gau.
Richard Llwyd Jones
8 pwynt
ENGLYN YN CYNNWYS 'ANODD DOD ODDI YNO':
Does dim rhaid, a gwell peidio - â myned
Am un amser cinio,
Yno'n glyd o flaen tân glo -
Anodd dod oddi yno.
Arwyn Roberts
8 pwynt
ENGLYN YN CYNNWYS 'ANODD DOD ODDI YNO':
Unig â'm blodau heno, - ddoe, yma,
bu'r ddamwain i'm sigo;
i yrru'r cur rewa'r co',
anodd dod oddi yno.
Richard Llwyd Jones
8 pwynt
LIMRIG YN YMWNEUD AG ADDYSG:
'Set Un' yn 'Biol' oeddwn i
Ac Annabel May yn 'Set Thri'.
Ond un amser chwara'
Rownd cornel y gampfa
Hi roddodd yr addysg i mi!
Ioan Roberts
9 pwynt
LIMRIG YN YMWNEUD AG ADDYSG:
'Dach chi'n cofio y wers mathematic?
y boen o wneud mental 'rithmetic?
powns-hillings an pens
oedd yn gwneud fawr o sens,
a'i fi oedd yn dens neu dyslecsic?
Dafydd Whiteside Thomas
8 ½ pwynt
CYWYDD (HEB FOD DROS 12 LLINELL) : GOFAL
A hi'n llwm ar awdur llên,
Ym myd oerllyd ein darllen,
Hithau'n iaith ond bratiaith brin
Hefyd, yn ei chynefin;
Dal ati drwy'r oerni hir
Ar erwinder y rhandir
A wna'r bardd, nes daw'r awen,
I ryddhau o'r gwreiddiau hen
Y geiriau a dry'n gweryd
Grintach yn harddach o hyd;
A thrwy'i waith ein heniaith ni
Rywsut, ddeil i oroesi.
Richard Parry Jones
9 pwynt
CYWYDD (HEB FOD DROS 12 LLINELL): GOFAL
Dyddiau olaf Jade Goody
Yn niweddu ei dyddiau
ei rhodd hi oedd rhoi i'r ddau
ei chred a grym o fedydd,
rhodd o dd?r â oerodd ddydd;
rhannu'r llif o'r un i'r llall,
y Duw tu hwnt i'w deall.
Y wyrth o'i rhoi, cael croth rydd
o boen uwch y gobennydd.
Yn benmoel, hi a hoeliodd
sylw byd, yn sâl, o'i bodd.
Daw arfaeth ar ddydd dirfawr,
rhoi dau mwy yn llaw 'Brawd Mawr'.
Richard Llwyd Jones
8 ½ pwynt
CÂN (HEB FOD DROS 20 LLINELL): Y GOFGOLOFN
Patriarch Tregaian
Ar ddiwedd y flwyddyn ariannol
Dyw'r cais i Gaerdydd ddim yn ffôl,
Cofgolofn i Batriarch Tregaian -
Mae'n si?r fod 'na gyllid ar ôl.
Hwn ydy hen-daid y Monwysion,
'Does d'wysog, uchelwr na sant
Wnaeth fwy dros yr heniaith a Chymru -
Cenhedlodd dros ddeugain o blant.
Roedd Wiliam yn dipyn o dderyn,
Ni welwyd ei debyg erioed,
Tair gwraig a dwsina o gariadon
A byw tan yn gant a phump oed!
Plac bach sydd ar ochr yr Eglwys,
Annheilwng o'r brawd deud y gwir,
Gan nad oedd yn dod o Gaergybi
Gwrthodwyd y cais wnaed i'r Sir.
Ond cawn, gyda nawdd y Cynulliad
Gofgolofn haeddiannol i'r g?r,
O leiaf cyfuwch â Th?r Marcwis
Ond beth fydd ei siâp - dwi'm yn si?r!
Dyfynnir y canlynol o "Nabod Môn"
Patriarch Tregaian - Wiliam ab Dafydd ab Hywel ab Iorwerth (1466-1571). Bu'n briod deirgwaith. Cafodd ddau blentyn ar hugain o'r wraig gyntaf, deg o'r ail a phedwar o'r drydedd. Nodir ar y plac uwchben ei fedd iddo gael saith arall hefyd. Ar ei farw, yn 105 mlwydd oed, yr oedd tri chant o'i ddisgynyddion yn fyw a'i fab hynaf yn 84 mlwydd oed.
Geraint Jones
9 pwynt
CÂN (HEB FOD DROS 20 LLINELL): Y GOFGOLOFN
( Ffatri Ferodo)
Cyn chwalu'r ffatri segur
Sy'ar lannau'r Fenai'n fud;
Cyn ail-gyfeirio llafur
I godi carchar drud;
Cyn i chwi lwyr waredu
Sawl briw a chlais a chraith;
Cyn i chwi orffen carthu
Budreddi yr hen waith;
Cyn claddu'r gwenwyn oedd'no
A glasu anial dir;
Cyn llyfnu a thirlunio
I'w droi yn werddon ir;
Rhowch wrth y brif fynedfa
Un golofn dalsyth, fain
Ac arni naddwch enwa'
Y gweithlu i gyd yn gain
I gofio gwerin Arfon
A heriodd drais a stremp,
A mynnu nad aent gaethion
I gyfalafiaeth rhemp.
Dafydd Whiteside Thomas
9 pwynt
Ateb llinell ar y pryd:
Fe ddaw dydd pan fyddi di
yn y Llan a ni'n llonni.
Ateb llinell ar y pryd:
Fe ddaw dydd pan fydd di
Heb addurn 'mysg y beddi.
1 pwynt
ENGLYN CYWAITH: LLYTHYR:
Geiriau bach cyfrinachol - a welais
Yng ngwaelod 'mag ysgol,
Yn frawddeg gyfareddol -
Leciwn i droi'r cloc yn ôl.
Geraint Jones
9 ½ pwynt
ENGLYN CYWAITH: LLYTHYR:
Ei sgrifen 'mysg amlenni'n ail gynnau
hwyl gwanwyn cyn colli.
Daw hiraeth drosta'i dorri,
erys lôn rhwng Môn a mi.
Dafydd Williams
8 ½ pwynt
TELYNEG: CYFRINACH
Ai o'r nos y daw'r syniad - hedyn
y llun sy'n llenwi cynfas y dydd?
Ai'r düwch sy'n dewis? Chwiw sydyn
a'r bore sy'n baent; o ailfeddwl,
mae'n gwmwl graffit ac egin bnawn
yn b?l, yn blwm. Llinellau manwl,
miniog, heddiw yw'r oriau i gyd;
ôl rhyw fawd fydd hyd yfory. Ond
pwy piau'r penderfyniad? Ai penyd
yw'r gorwel llwyd? Ai gwobr yw gwres
enfys? Pont y glaw; ddoe yn olew
ar fy llaw; blagur brwshys; hanes
palet; ôl y rhwbiwr ar fy rhawd;
lliain tynn; styffylau teulu; pry'
dan haenau o aur yn fframiau ffawd.
Oes 'na artist sy'n paentio rhosyn
ein dyddiau ni oll? Pwy pïau'r llun?
Llaw pwy ond fi sy'n lliwio'r blodyn?
Siân Owen
9 pwynt
TELYNEG: CYFRINACH
'Does yna neb
yn y byd
sy'n cadw cyfrinach
cystal â chdi...
Dim ots be'
dwi isio'i rannu
hefo chdi ...
Ti mor fud
a dibynadwy...
Mor anhygoel
o benderfynol
o'i gadw fo
i ti dy hun...
Er ,weithia,
ei bod o'n anodd,
ond ti'n llwyddo
bob tro...
f'annwyl
bapur lapio.
Medi Wilkinson
8 pwynt
Englyn ar y pryd: Llwch
Yn haf y cynaeafu - 'roedd 'na bres
'roedd 'na bris i'w dalu;
'ernes oedd peswch dyrnu
'a'i dâl oedd y cadach du.
Geraint Jones
9 pwynt
CYFANSWM PWYNTIAU: 78 ½
Englyn ar y pryd: Llwch
Rhoddwyd gwael suntur iddo, i'w hadu
Ond cododd ohono.
'Rol dyfal maith wrteithio
Ardd werdd o'i deneu-bridd o.
Dafydd Williams
8 pwynt
CYFANSWM PWYNTIAU: 75 ½ pwynt
Cynigion ychwanegol:
CWPLED CAETH AR YR ODL 'IC':
Oblegid y Glenfidich
Mae fy nghloc yn mynd toc tic
Fy nghyfeillion yw'r tonic
A wna'r cloc i fynd toc-tic
Wedi ffidlan mecanic
Y mae'r cloc yn mynd toc-tic
Nythfa'r clegar gwag a'r clic
Yw'n senedd, medd y sinic.
Problem i'r academic
Yw: "Be 'di hyd Moby Dick?"
Mae 'na ddynes yn Keswick
Wedi priodi mwnci pric
Oblegid y Glenfidich
Mae fy nghloc yn mynd toc tic
ENGLYN YN CYNNWYS 'ANODD DOD ODDI YNO':
Henaint sydd yn fy mlino - a'i aflwydd
Annedwydd boenydio
Mynd drachefn tu cefn i'r co';
"Anodd dod oddi yno".
Henaint sydd yn fy mlino - oherwydd
Annedwydd freuddwydio
Mynd drachefn tu cefn i'r co';
"Anodd dod oddi yno".
Er i'r ddrycin fy mlino - daw yr haul
Gyda'r haf, ond curo
Y mae drwm cwlwm y co'
"Anodd dod oddi yno".
Rwy'n mynd i'r toilet eto - y riwbob
A'r rybish dwi'n feio.
Rwyf fan hyn ers cyn co' -
"Anodd dod oddi yno".
LIMRIG YN YMWNEUD AG ADDYSG:
Roedd hi'n swrth, a dechreuodd Wil chwyrnu
A'r ddarlithwraig yn filan sgyrnygu
"Rhowch sgwd" oedd ei chri
Ond gwrthod wnes i
Y hi ddaru'i yrru fo'i gysgu!
Roedd sdiwdant bach gor-gydwybodol
Efrydydd ar gwrs diwinyddol
'R ôl tair blynedd galad
Yn dal efo'r syniad
Fod darlithoedd i fod yn ddiddorol
Cynigion ychwanegol:
CWPLED CAETH AR YR ODL 'IC':
Oerodd maes, fe rewodd Mic
ein tân fel y Titanic.
Y Cae Ras yn diodde cric
a'r reffio yn horrific.
O'r fath gosb o fethu'i gic,
y loes ar ddiwedd classic.
PENNILL YMSON WRTH DDRWS SWYDDFA:
Ar ddrws Swyddfa Waith
Mae'n rhyfedd mod i'n ciwio
fan hyn ers amser maith
ymysg ugeiniau'n chwilio
am unrhyw fath o waith.
Colli'n swydd wnes yn y wasgfa
sy'n poeni gwlad a thre';
tan ddiwedd wythnos dwytha'
y fi oedd bos y lle.
ENGLYN YN CYNNWYS 'ANODD DOD ODDI YNO':
O hyd y mae cerbyd y co' - yn mynd
a mi'n ôl i'r henfro.
Rwyf ar hynt barhaus drwy'r fro
anodd dod oddi yno.
LIMRIG YN YMWNEUD AG ADDYSG:
Ffarwel i ddysgu ein tabla'
a sgwenu yn dwt rhwng llinella';
rhoi oriau i ddarllen
sillafu, - a clatsien,
pa ddiben i rhain dyddiau yma?
ENGLYN CYWAITH: LLYTHYR:
Wedi'r llith Deio o'r Brithdir, - yn annog
inni grwydro'r hensir;
trwy'r wlad fe fydd coffâd hir
o'n hirdaith i'r arfordir.
Chwilio
Amserlen
Ar yr awyr nawr
05:00Richard Rees
Richard Rees yn cyflwyno'r gerddoriaeth orau o bob cyfnod, o'r 70au a'r 80au hyd heddiw.
