Aberhafren v Ffair Rhos
Gerallt Lloyd Owen yn pwyso a mesur cynnyrch dau dîm o feirdd yn y rownd gyntaf o gyfres y Talwrn.
Cwpled caeth yn cynnwys y gair 'eto':
Er ei chlais, er trais sawl tro,
aeth atynt unwaith eto.
Owain Rhys
8 Pwynt
Cwpled caeth yn cynnwys y gair 'eto'
Bu dyn fel hyn ers cyn co'
A heb ddowt y bydd eto.
John Jones
9 Pwynt
Limrig: "Roedd Morus a Mari'n gwersylla"
Roedd Morus a Mari'n gwersylla
mewn pabell fach goch ganol nunlla,
ond ow, biti garw
na welsant mo'r tarw,
maent bellach yn campio fyny fan'na!
Llion Roberts
8 ½ Pwynt
Limrig: "Roedd Morus a Mari'n gwersylla"
Roedd Morus a Mari'n gwersylla
Mewn pabell yng nghornel Cae Pella
Byddant ym Mrawdlys Gwent
O flaen Ustus Bent
Am loitering within tent wsnos nesa.
Lyn Ebenezer
9 Pwynt
Pennill telyn ar thema dihareb
'Nid aur yw popeth melyn'
Darn o'r haul ymhob un deigryn,
Llwyni drain am flodau'r menyn,
Fflamau gwyllt i ddenu'r dynion,
Hi yw'r ferch a dora'r galon.
Owain Rhys
9 Pwynt
Pennill telyn ar thema dihareb
Mae'r llywodraeth nawr am ddeddfu
Mewn tafarnau ni chaf smygu
Ymbil wnaf fel un sy'n Gymro
Cas gwr na charo'i wlad ; a'i facco
Raymond Osborne Jones
9 Pwynt
Englyn cywaith "Colled"
person ifanc a gyflawnodd hunanladdiad
Ni welwyd drwy y celwydd - dan y wên,
dan y wyneb dedwydd,
gysgodion un galon gudd
fileinig o aflonydd.
Rhys Iorwerth
9 ½ Pwynt
Englyn cywaith "Colled"
Er cof annwyl am gyfaill a fu farw yn frawychus o sydyn yn
ddiweddar ym Mhontrhydygroes.
A'r dail yn cilio'r dolydd - yn orchudd
Yn ei arch mae Dafydd,
Roedd ddoe a'i hud mor ddedwydd
Ond heddiw gwnaed edliw'r dydd.
Dai Jones
9 Pwynt
Pennill ymson mewn siop lyfrau
(ymgolli mewn siop lyfrau ail-law)
Mae calon llenor o fewn eich cloriau
a stori'i enaid 'n eich cystrawenau,
yn awen y gwir sy'n h?n na geiriau,
yn llwch yr oesoedd holl awch yr iasau;
hen lannerch o ddalennau, - a daw'r print
yn ddu ohonynt i 'mysedd innau.
Llion Roberts
9 ½ Pwynt
Pennill ymson mewn siop lyfrau
Ymson y Pry Cop
Rwyf yma'n gysurus yng nghornel y siop
Mae'r llyfrau'n cael llonydd - a finne'r pry cop
Sydd bellach yn debyg i lyfrgell y dre
I ddiawl a'r siop lyfrau - mae'n nhw'i gael ar y we.
John Jones
9 Pwynt
Cân (heb fod dros 20 llinell): 'Y Ffrae'
Ni wyddwn y dydd hwnnw
na wellai ef, ar fy llw.
Ni sylwais ar y salwch
yn ofidion drwyddo'n drwch,
na hidio eiliad wedyn:
malio dim sut 'teimlai dyn.
Ni wyddwn chwaith y gwyddai
ef ei hun beth oedd ar fai.
Gwyddai nad âi mo'r ofn du,
ni rannai'i ofn, er hynny.
Dweud dim oedd ein nod ni'n dau:
byw i haeru heb eiriau,
yn waedd o anwybyddu,
yn wylltio hawdd o'r naill du,
a gwlad o ddrwgdeimlad oedd
i'n hynysu am fisoedd.
Ni wyddwn y dydd hwnnw
na wellai ef, ar fy llw.
Heno, mi welais synnwyr,
ond erbyn hyn mae'n rhy hwyr.
Rhys Iorwerth
10 Pwynt
Cân (heb fod dros 20 llinell): 'Y Ffrae'
Er cof am warden traffig
Doedd dim yn well gan Adolf Mostyn
Na sticio ticed ar fy Ostin
Bob dydd o'r wythnos neu ddydd Suliau -
A finne'n gorfod talu'r biliau.
Cuddiai tu ôl i berth neu iet
A llinell felen rownd ei het -
Rhybudd i bawb o dan y nen
I beidio â pharcio ar ei ben.
Rhyngom datblygodd clamp o ffrae,
Ac Adolf yn proffwydo gwae.
Amled y cawn docynnau parco
Penodwyd pedwar dyn i glarco.
Fe'm gwelwyd ganwaith yn y llys,
Ddwywaith neu dair bob blwmin mis.
Ond nawr mae Adolf yn ei fedd,
Ond fi, nid fe a gafodd hedd.
Bu farw'r boi o'r clefyd melyn,
Ond nid yw fry yn chwarae telyn,
Yn y fynwent mae fe'n tampo -
Ma'i garreg fedd e' wedi'i chlampo.
Lyn Ebenezer
9 ½ Pwynt
Cywydd (heb fod dros 12 llinell): "Newid"
Rhedaf yn ras direidi -
Hen feistr ar rasio wyf fi!
Yfaf o wydrau afiaith,
A thindroi, osgoi chwys gwaith,
Troi ar hap mysg genod drwg,
Niwl o ysfa yw'r glasfwg,
Ac er dweud " .. dy garu di"
Y mab hurt ym mhob parti
Wyf fi'r rêfar o rafin;
Rhyfel o hwyl yw'r dref flin.
Wy'n ddyn, ond nid wy'n ddi-hid,
Wy'n mwynhau .. a moyn newid!
Aneirin Karadog
8 ½ Pwynt
Cywydd (heb fod dros 12 llinell): "Newid"
O gofio am Rosa Parkes a wrthododd ildio ei sedd i ddyn gwyn yn
1955 symbylodd hyn y symudiad 'civil rights' yn yr Amerig, a thrwy
hynny newid meddylfryd y du a'r gwyn.
Ni wnaeth hil ei chaethiwo
Yn ei chur, ond yn ei cho
Roedd chwedlau ei hachau hi,
Hen hanes eu trueni,
Yn tanio eto ei nwyd
A hyrwyddo y 'freuddwyd'.
Hi y firagl, ffagl eu ffydd
Hi'r eneth, hi'r arweinydd,
Hi'r golai i'r hil ddilyn,
Maes y gad gormes y gwyn,
Hi ei hun oedd y gannwyll
Wnaeth gynnau'r golau'n y gwyll.
Dai Jones
9 ½ Pwynt
Ateb Llinell ar y pryd
Os hen yw gw?l y geni
Yn hawdd yr anghofiwn ni
½ Pwynt
Ateb llinell ar y pryd
Os hen yw gw?l y geni
Ei gwerthoedd yn? nefoedd ni
½ Pwynt
Telyneg:Arian
yng ngolau'r sêr
a thithau'n cysgu,
mae'r byd yn sgleinio,
a chofiaf fel oedd
eira i ni'n dau
yn fantell arian
ar wely newydd;
y dafnau rhew yn ddeiamwntiau'r dychymyg
pan oedd gennym ddim ond newid man mewn poced,
a gardd fler o gariad
heno
yn oerni fy meddyliau
mae fy Rhagfyr
yn ddu a gwyn.
i hollti'r nos
daw ager dadlau o ffenestri tai
i gwrdd a'r oerni,
yn grisialau ots...
a gwelaf rith o gwpwl
hyd garped y barrug
law yn llaw yn chwerthin,
mor dlawd â'r eira
a phopeth ganddynt.
bydd un ohonynt falle
fel fi rhyw ddydd
yn ddau lygad
ar wydr oer
yng nghanol nos,
yn crefu gwreichion ffrae...
gyda'r blynyddoedd
o lenwi pocedi a thwtio'r ardd
daeth dadmer
a llonydd i feddwl
ac ni welwn ddeiamwntiau
yn naddion ein serch drud.
Heno
pan ddeffri di
bydd hi'n dawelach
a bydd fy nhraed yn oeri ar garped gwlan,
fy nos yn dduach
a mhocedi'n
wag o sêr.
Mari George
10 Pwynt
Telyneg: 'Arian'
Mewn oes sy'n prysur redeg
Ar ffo, i Dduw ?yr ble,
Yng nghwlt y ffôn symudol
Â'r llifo tua'r dre
Ar lanw'r cyfalafol fyd
Sy'n cwrsio'r geiniog uwch o hyd.
Mewn oes oedd mor wahanol,
Diangen oedd y bunt,
'Rhen ffordd o fyw ddiflannodd
Ar chwyldroadol wynt.
Pan gollwyd diolch yn lle tâl
Aeth mwy na chefen gwlad ar chwal.
Raymond Osborne Jones
9 Pwynt
Englyn ar y pryd:
Unrhyw raglen deledu: Big Brother
Ein denu i gyd wna yn gaeth - i'w wacter
i actio'n bodolaeth
fas ynddynt hwy - Pwy? Pa waeth
rhoi elw mae realaeth
9 Pwynt
CYFANSWM PWYNTIAU: 82 ½ Pwynt
Englyn ar y pryd
Unrhyw raglen deledu: Rhaglen deyrnged i George Best
Ni wna'i rith fyth ddadrithio - arian byw'n
Trin y bêl a'i rhwydo,
Ninnau yn gwylio yno
Fideo awr ei fywyd o.
Dai Jones
8 ½ Pwynt
CYFANSWM PWYNTIAU: 82 PWYNT
Cynigion Ychwanegol:
cywaith "Colled"
llenwi llyfr â'i lluniau, yn y cof
hud ei haroglau
ddaw yn ôl â chyfrolau
chwalu'r hedd, a diwedd dau. Iorw
Nid closio onid cleisiau, na gweniaith
Ond gwenwyn ei dagrau,
A'i bwyll e'n ymbellhau,
Co' swynol yw'r cusanau.
Limrig: "Roedd Morus a Mari'n gwersylla"
Roedd Morys a Mari'n gwersylla
mewn gwersyll i'r noeth draw'n y Banna',
ond un noson bu strach
wrth drio zipio y sach,
a bellach nid Morys ond Meira!
Chwilio
Amserlen
Ar yr awyr nawr
05:00Richard Rees
Richard Rees yn cyflwyno'r gerddoriaeth orau o bob cyfnod, o'r 70au a'r 80au hyd heddiw.
