مشرف پس از نه سال زمامداری با خطر برکناری توسط مجمع ملی مواجه است

روز پنجشنبه، 7 اوت (17 مرداد)، یکی از اعضای ارشد حزب مردم پاکستان، حزب اصلی در ائتلاف حاکم، اعلام کرد که آصف علی زرداری، رهبر حزب، و نواز شریف، رهبر حزب مسلم لیگ (شاخه نواز)، در پی مذاکرات روزهای اخیر "در اصول با آغاز طرح استیضاح پرویز مشرف، رئیس جمهور، توافق کرده اند."

در این مذاکرات، اتهاماتی که قرار است در طرح استیضاح علیه آقای مشرف مطرح شود مورد بررسی قرار گرفته است.

به گفته این مقام حزب مردم، دولت خواستار تشکیل جلسه مجمع ملی - مجلس سفلای پارلمان - در روز 11 ماه جاری شده است.

وی مشخص نکرد که آیا طرح استیضاح در این جلسه ارائه خواهد شد یا اینکه نمایندگان صرفا به رایزنی پیرامون این موضوع و اتهامات مورد نظر علیه رئیس جمهور خواهند پرداخت.

سخنگویان دو حزب اصلی در دولت ائتلافی گفته اند که اواخر روز پنجشنبه بیانیه ای رسمی در مورد توافق به دست آمده انتشار خواهد یافت.

در صورت به جریان افتادن روند استیضاح و خلع پرویز مشرف، وی نخستین رئیس جمهور در تاریخ پاکستان خواهد بود که با خطر برکناری از این طریق مواجه می شود

در صورت به جریان افتادن روند استیضاح و خلع پرویز مشرف، وی نخستین رئیس جمهور در تاریخ پاکستان خواهد بود که با خطر برکناری از این طریق مواجه می شود.

دفتر رئیس جمهور پاکستان هنوز در مورد خبر توافق دو حزب اصلی برای استیضاح وی اظهار نظری نکرده است اما پیشتر منابع نزدیک به رئیس جمهور گفته بودند که آقای مشرف ترجیح خواهد داد به جای مقابله با طرح استیضاح، از سمت خود کناره گیری کند.

ریاست جمهوری مشرف

پرویز مشرف در سال 1999 و زمانی که ریاست ستاد نیروی زمینی ارتش پاکستان را برعهده داشت با دست زدن به یک کودتای بدون خونریزی، دولت محمد نواز شریف، نخست وزیر وقت را برکنار و خود را رئیس اجرایی کشور اعلام کرد.

دادگاه عالی پاکستان در سال 2000 تصدی سمت رئیس اجرایی کشور توسط ژنرال مشرف را مورد تایید قرار داد اما در سال بعد، در پی کناره گیری رئیس جمهور وقت، پرویز مشرف خود را رئیس جمهور اعلام داشت.

	ظاهرا نواز شریف (راست) و زرداری در مورد طرح استیضاح مشرف به توافق اصولی رسیده اند

پرویز مشرف با برگزاری یک همه پرسی در سال 2002، دوره ریاست جمهوری خود را برای پنج سال تمدید کرد و این مدت در سال گذشته به اتمام رسید.

در ماه اکتبر سال گذشته، انتخابات ریاست جمهوری برگزار شد و با وجود اعتراض مخالفان به نامزدی ژنرال مشرف به دلیل تصدی یک شغل نظامی، وی دوباره به این سمت انتخاب شد.

در حالیکه دادخواست هایی برای ابطال نتیجه انتخابات در دادگاه عالی پاکستان مطرح بود، ژنرال مشرف روز 3 ماه نوامبر سال گذشته، در کشور وضعیت اضطراری اعلام داشت و تعدادی از قضات دادگاه عالی را برکنار کرد.

پرویز مشرف در روز 22 ماه نوامبر و پس از استعفای از سمت های نظامی، دوره جدید ریاست جمهوری خود را آغاز کرد و در پی لغو وضعیت اضطراری در ماه دسامبر، انتخابات پارلمانی در ماه فوریه سال جاری برگزار شد.

در این انتخابات، حزب مردم و حزب مسلم لیگ (شاخه نواز) به عنوان دو حزب اصلی مخالف آقای مشرف بیشترین کرسی های پارلمان را کسب کردند و در ماه مارس، دولت ائتلافی به ریاست یوسف رضا گیلانی، از حزب مردم، تشکیل شد.

انتظار می رود در طرح استیضاح و خلع پرویز مشرف از سمت ریاست جمهوری، کودتای نظامی و برکناری دولت قانونی، برکناری قضات دادگاه عالی و شرکت در انتخابات اخیر ریاست جمهوری بدون کناره گیری از سمت نظامی به عنوان موارد تخلف او از قانون اساسی عنوان شود.

استیضاح و خلع رئیس جمهور

رئیس جمهور پاکستان با رای "کالج انتخاباتی" متشکل از نمایندگان پارلمان فدرال و مجالس ایالتی برای دوره های پنج ساله انتخاب می شود و انتخاب مجدد او برای دو دوره پیاپی بلامانع است.

در پاکستان، نخست وزیرقدرت اجرایی را در دست دارد و رئیس جمهور مقامی تشریفاتی محسوب می شود هرچند در موارد اضطراری، از اختیارات سیاسی و اجرایی گسترده ای برخوردار است.

براساس قانون اساسی پاکستان، پارلمان این کشور حق دارد رئیس جمهور را در صورت ناتوانی جسمی یا روانی در ایفای وظایف محوله، تخلف از قانون اساسی یا ارتکاب جرایم جدی مورد استیضاح قرار دهد و از این سمت خلع کند.

براساس قانون اساسی پاکستان، پارلمان این کشور حق دارد رئیس جمهور را در صورت ناتوانی جسمی یا روانی در ایفای وظایف محوله، تخلف از قانون اساسی یا ارتکاب جرایم جدی مورد استیضاح قرار دهد و از این سمت خلع کند

در چنین مواردی، لازم است دست کم نیمی از نمایندگان مجمع ملی یا مجلس سنا طرح استیضاح را امضا و تسلیم رئیس مجمع ملی یا مجلس کنند و آنان موظفند در مهلت قانونی، جلسه مشترک مجمع ملی و سنا را برای بررسی این طرح تشکیل دهد.

رئیس جمهور حق دارد برای ادای توضیحات و دفاع از خود در جلسات بررسی طرح استیضاح شرکت کند و تصویب طرح خلع رئیس جمهور مستلزم کسب آرای موافق دست کم دو سوم نمایندگان مجمع ملی و سنای پاکستان است.

سنای پاکستان دارای یکصد سناتور است که از سوی مجالس ایالت ها و مناطق قبایلی این کشور منصوب می شوند و هر سه سال یکبار، نیمی از آنان تغییر می کنند.

در حال حاضر، حزب مسلم لیگ (شاخه قائد اعظم) که برای حمایت از ژنرال مشرف تشکیل شده بود، و ائتلافی از احزاب اسلامی هرکدام با هجده کرسی بزرگترین فراکسیون های حزبی را در سنا تشکیل می دهند و حزب مردم و حزب مسلم لیگ (شاخه نواز) به ترتیب یازده و چهار کرسی را در اختیار دارند.

مجمع ملی پاکستان سیصد و چهل و دو نماینده دارد که با رای مستقیم مردم برای دوره های پنج ساله انتخاب می شوند و در انتخابات ماه فوریه سال جاری، حزب مردم در پارلمان یکصد وبیست کرسی، حزب مسلم لیگ (شاخه نواز) نود و یک کرسی و حزب مسلم لیگ (شاخه قائد اعظم) پنجاه و چهار کرسی را به دست آوردند.