احمد زیدآبادی کارشناس امور خاورمیانه

آقای اوباما که توسط دو سناتور مخالف جنگ عراق همراهی می‌شود، در نظر دارد تا با فرماندهان ارتش آمریکا در عراق و نوری المالکی نخست وزیر این کشور دیدار و گفتگو کند.

وی پیش از ورود به بغداد در افغانستان و کویت با سران این دو کشور گفتگو کرده است.

باراک اوباما وعده داده است که در صورت ورود به کاخ سفید در انتخابات ریاست جمهوری پاییز سال جاری آمریکا، نظامیان کشورش را طی یک جدول زمانی مشخص در طول ۱۶ ماه از عراق خارج ‌کند.

این وعده، سبب شده است که جان مک کین رقیب آقای اوباما از حزب جمهوریخواه، وی را به بی‌تجربگی در مسائل مربوط به امنیت ملی آمریکا متهم کند. آقای مک کین و طرفدارانش از جمله سناتور جوزف لیبرمن، آقای اوباما را متهم می‌کنند که با عقب کشیدن زود هنگام ارتش آمریکا در عراق، باعث شکست آمریکا در بحران عراق می‌شود.

باراک اوباما این اتهام را رد می‌کند و می‌گوید که تمرکز دولت آمریکا بر بحران عراق این کشور را از توجه به تهدید‌های تروریستی در سایر نقاط جهان باز می‌دارد.

سیاست افزایش نیروها به رغم بدبینی مخالفان جنگ عراق، به تدریج از شدت خشونت‌ها بخصوص در شهر بغداد کاست و زمینه را برای فراری دادن نیروهای القاعده از استان‌های سنی نشین، بسط قدرت دولت در استان‌های شیعه نشین و در نهایت فاصله گرفتن گروههای عراقی از علایق فرقه‌ای را پدید آورد.

بحران عراق و نحوه برخورد با آن، در واقع به یکی از موضوعات مورد اختلاف دو نامزد رقیب ریاست جمهوری آمریکا در آمده و مواضع هر یک از دو نامزد بر رای دهندگان آمریکایی نیز تاثیرگذار است.

حدود دو سال پیش، هنگامی که سطح خشونت‌ها و درگیری‌های فرقه‌ای در عراق به شدت بالا گرفت، سیاست جورج بوش رئیس جمهور آمریکا در عراق به شدت مورد نارضایتی مردم آمریکا قرار گرفت.

در آن زمان که امیدی به بهبود اوضاع امنیتی عراق نمی‌رفت، سیاستمداران مخالف جنگ بویژه از حزب دمکرات، از این مساله برای نقد شدید سیاست خارجی آقای بوش بهره گرفتند و در صدد برآمدند تا در رقابت‌های حزبی آن را به صورت پاشنه آشیل دولت جرج بوش در آورند.

دولت آقای بوش اما در مقابل فشارهای ناشی از درخواست عقب نشینی نیروهای آمریکایی از عراق مقاومت کرد و در مقابل با افزایش نیروهای آمریکایی در آن کشور کوشید تا با بهبود اوضاع امنیتی عراق، شرایط را برای آشتی ملی در عراق فراهم آورد.

سیاست افزایش نیروها به رغم بدبینی مخالفان جنگ عراق، به تدریج از شدت خشونت‌ها بخصوص در شهر بغداد کاست و زمینه را برای فراری دادن نیروهای القاعده از استان‌های سنی نشین، بسط قدرت دولت در استان‌های شیعه نشین و در نهایت فاصله گرفتن گروههای عراقی از علایق فرقه‌ای را پدید آورد.

بر این اساس، آقای اوباما که اکنون در حال دیدار از عراق است، شرایط امنیتی این کشور را متفاوت از شرایط سفر نخست خود به این کشور در ژنوایه سال ۲۰۰۶ خواهد یافت.

در حقیقت، آقای اوباما دیگر به سختی می‌تواند سیاست افزایش نیروها را شکست خورده اعلام کند، بویژه آنکه در روزهای اخیر، جبهه توافق که ائتلافی از عمده‌ترین گروههای سنی عراق است به دولت آقای مالکی بازگشته و نشانه پررنگی از آشتی ملی در عراق را به نمایش گذاشته است.

آقای اوباما دیگر به سختی می‌تواند سیاست افزایش نیروها را شکست خورده اعلام کند، بویژه آنکه در روزهای اخیر، جبهه توافق که ائتلافی از عمده‌ترین گروههای سنی عراق است به دولت آقای مالکی بازگشته و نشانه پررنگی از آشتی ملی در عراق را به نمایش گذاشته است.

با این حال، درخواست اخیر نوری مالکی از آمریکا برای تعیین جدول زمانی مشخصی به منظور خروج نظامیان آمریکایی از عراق تا حدودی به تقویت موضع آقای اوباما در برابر بحران عراق کمک کرده است.

آقای مالکی اخیرا در گفتگویی با مجله آلمانی اشپیگل، طرح باراک اوباما برای خارج کردن ارتش آمریکا از عراق را با درخواست خود برای تعیین جدول زمانی مشخص برای عقب نشینی نیروهای آمریکایی از کشورش هماهنگ دانست.

این اظهارات که در واقع به نفع آقای اوباما و ضربه‌ای به جان مک کین به شمار می‌رفت، از طرف یکی از مشاوران آقای مالکی تکذیب شد.

مشاور آقای مالکی تاکید کرد که سخنان آقای مالکی مورد «سوء تفاهم»‌ قرار گرفته و اشتباه ترجمه شده است.

در هر صورت، به نظر می‌رسد که هر چه اوضاع امنیتی عراق بیشتر بهبود یابد، امکان استفاده تبلیغاتی آقای اوباما از جنگ عراق در رقابت‌های ریاست جمهوری کمتر خواهد شد. در چنین صورتی، مردم آمریکا به وعده خروج سریع ارتش آمریکا از عراق همانقدر بی توجه خواهند شد که به تعهد بی پایان برای حفظ نیروها در این کشور.

بر این مبنا، آقای اوباما احتمالا تحقق وعده خود به خروج سریع نیروها را به وضع امنیتی عراق گره خواهد زد و در مقابل آقای مک کین نیز خواهد کوشید تا دورنمای نوعی عقب نشینی واقعی از عراق را به رای دهندگان آمریکایی وعده دهد.

بدین ترتیب، احتمالا دو نامزد رقیب انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در موضوع بحران عراق به یکدیگر نزدیک خواهند شد و همین مساله سبب خروج نسبی بحران عراق از رقابت‌های تبلیغاتی دو حزب دمکرات و جمهوری خواه خواهد شد.