در هفته های اخیر افزایش بی رویه قیمت مواد خوراکی باعث ناآرامی در نقاط مختلف جهان، از پرو گرفته تا هائیتی و بنگلادش شده است

رهبران دنیای تجارت، محققان و کارشناسان سازمان ملل متحد، آفریقا و اتحادیه اروپا در اجلاسی در لندن گرد آمده اند تا موضوع قیمت فزاینده مواد غذایی در سراسر جهان را بررسی کنند.

گوردون براون، نخست وزیر بریتانیا، که میزبان این گردهمایی بوده است، گفت بحران غذا خطری برای ثبات بسیاری از کشورهاست.

او گفت که ادامه روند افزایش بهای مواد غذایی ممکن است نتیجه سال ها تلاش برای کاهش میزان فقر در سطح جهان را از بین ببرد.

آقای براون در وبسایت شخصی خود نوشته: "مبارزه با گرسنگی چالش معنوی همه ماست؛ این مبارزه گرسنگی همچنین خطری است برای ثبات سیاسی و اقتصادی همه ملت ها."

تخصیص زمین های زراعی بیشتر به کاشت محصولاتی که نهایتا برای تولید سوخت زیستی مصرف می شود، از جمله موضوعاتی است که در صدر دستور کار این گردهمایی قرار دارد.

مقامات بریتانیایی می گویند که طرح نهایی آنها برای مقابله با بحران غذایی جهان، در ماه ژوئن به اتحادیه اروپا و در ماه ژوئیه به نشست گروه هشت و در ماه سپتامبر به سازمان ملل ارائه خواهد شد.

بحران غذا

در هفته های اخیر افزایش بی رویه قیمت مواد خوراکی باعث ناآرامی در نقاط مختلف جهان، از پرو گرفته تا هائیتی و بنگلادش شده است.

ژوزت شیران، رئیس برنامه جهانی غذا، وابسته به سازمان ملل به بی بی سی گفت: "همانطور که بانک جهانی هشدار داده، نزدیک به صد میلیون نفر از جمعیت جهان برای سیر کردن شکم خانواده خود مستاصل هستند این در حالی است که وضعیت آنها شش ماه پیش این چنین نبوده است. این تعداد آدم در جهان در حال حاضر مجبورند به جای دو پیمانه غلات به یک پیمانه بسنده کنند."

گوردون براون امیدوار است برای مقابله با این بحران طرحی کارآمد را به سازمان ملل و اتحادیه اروپا ارائه کند.

بنا به طرحی که او در نظر گرفته، کشاورزان فقیر قادر خواهند شد نه تنها برداشت محصول خود را افزایش دهند بلکه محصولاتشان نیز به نوعی مقاوم تر تغییر کند.

هفته پیش نیکولا سارکوزی، نخست وزیر فرانسه طرحی را پیشنهاد کرد که بنابه آن کشورهای غنی با کشاورزان کشورهای در حال توسعه تشکیل "شراکت" می دهند. به اعتقاد آقای سازکوزی مشکل در اینجاست که بسیاری از کشورها متکی به یک نوع محصول هستند.

در همین حال، کشورهای غربی بیش از گذشته تحت فشار قرار گرفته اند که سیاست های تولید و مصرف سوخت های زیستی را تغییر دهند.

"ایوو مورالس"، رئیس جمهور بولیوی، می گوید وقتی کمبود مواد غذایی وجود دارد، کشت برای تولید سوخت یک اشتباه فاحش است: "سیاست هایی که به اجرا درآمده تاثیر نامطلوبی بر بشریت داشته است. هزینه تولیدات کشاورزی، به ویژه گندم، به شدت بالا رفته و به تبع آن بهای نان نیز افزایش داشته است. ما در بولیوی به خاطر همین موضوع مشکل تورم داشته ایم اما این یک معضل داخلی نیست بلکه معضلی خارجی است."

اکنون گوردون براون درصدد است در پاسخ به این ادعاها که تولید محصول کشاورزی برای سوخت به منابع غذایی جهان آسیب وارد می کند، بریتانیا و اروپا را مجاب کند برخوردی "گزینشی تر" با سوخت های زیستی داشته باشند.

اما، کارولین دافیلد، گزارشگر بی بی سی، می گوید اروپا حاضر نیست از سیاست های خود در قبال سوخت های زیستی دست بردارد چون آنها مصمم هستند مصرف سوخت های فسیلی را کاهش دهند.

سوخت زیستی

انگیزه اصلی از تولید سوخت های زیستی که عمدتا برای مصرف در خودروهاست و از محصول کشاورزی به دست می آید، مقابله با تغییر نامطلوب آب و هوا بوده است.

اندرو واکر، تحلیلگر بی بی سی در امور اقتصادی می گوید در حالی که بحث بر سر تاثیر مثبت مصرف سوخت های زیستی بر آب و هوای جهان ادامه دارد، تردیدی نیست که تولید این گونه سوخت ها به طور غیر عمدی بر بهای مواد غذایی تاثیر خوبی نداشته است.

عوامل متعددی باعث افزایش پرشتاب مواد غذایی در بسیاری نقاط از جهان شده است اما اقتصاددانان معتقدند که افزایش تقاضا برای تولید سوخت به این روند صعودی دامن زده است.

مناطقی مانند اروپا و آمریکای شمالی برای تولید سوخت زیستی، میزان کشت سویا و ذرت را افزایش داده اند و کشورهایی که در مناطق گرمتر قرار گرفته اند، مانند برزیل، محصول چغندر قند را چند برابر کرده اند.

اندور واکر می گوید تحولی که در کشاورزی جهان به وجود آمده باعث شده است در هر کشور عده ای سود ببرند و عده ای متضرر شوند.

شماری از کشاورزان در بسیاری از کشورها در آن حدی زراعت می کنند که از افزایش قیمت غذا سود ببرند اما فقیران مناطق روستایی و همچنین کشاورزان خرده پا، به خاطر گرانی مواد خوراکی در موقعیت بدی قرار گرفته اند.