محمد متین

	مراسم جشن استقلال در کلمبو در حالی برگزارشده است که طی چند روز گذشته دشت کم 40 نفر در سه حمله انتحاری کشته شده اند

طی سه روز گذشته در اثر سه حمله انتحاری در کلمبو پایتخت و شهرهای آنوراداپورادر شمال، دامبولا در شمال شرقی پایتخت حدود 60 نفر را کشت و عده ای زخمی شدند.

دولت سریلانکا، گروه ستیزه جوی موسوم به ببرهای تامیل را مسئول این حوادث اعلام کرده است.

البته بطور سنتی ببرهای تامیل رسما مسئولیت حوادثی از این دست را برعهده نمی گیرند؛ اگرچه با توجه به نوع حملات، زمان آنها و نحوه انجام آنها و این نکته که ببرهای تامیل تنها نیروی اصلی مخالف مسلح در کشور هستند، به گفته کارشناسان، ببرهای تامیل قاعدتاً بایستی در پس پرده این حملات باشند.

ابعاد خشونت و تلفات این حملات در مقایسه با حملات قبلی انجام شده از سوی ببرهای تامیل، کمتر بوده، اما اهمیت آنها شاید در این نکته اصلی باشد که این حملات در آستانه سالگرد استقلال سریلانکا صورت گرفته است؛ نکته ای که در چارچوب بحران سریلانکا اهمیت ویژه ای دارد.

به عبارت دیگر، آنچه باعث موج خشونت ها و درگیری های مسلحانه در سریلانکا بین جدایخواهان ببرهای تامیل و نیروهای دولتی شده است، بدون شک ریشه در حوادث پس از استقلال سریلانکا و رخدادهای دهه پنجاه میلادی و اوج گرفتن احساسات ناسیونالیستی سینهالی و سپس تامیلی دارد.

	مردن آقای بالاسینگام ببرهای تامیل را از داشت مذاکره کننده و ایدئولگ اصلی خود در اروپا محروم کرد

تفاوت مذهب

در سال 1956 سلیمان باندراناییکه، با حمایت احساسات ناسیونالیستی سینهالی در کشور که آن زمان "سیلان" نامیده می شد به قدرت رسید.

در این دوران، سینهالی زبان رسمی کشور شد و اقدامات دیگری مانند حمایت از بودایی ها در کشور اتخاذ شد.

سینهالی ها کلاً پیرو مذهب بودایی هستند و اغلب تامیل ها از مذهب هندو پیروی می کنند.

تنشها بین دو قوم اصلی ادامه داشت و در سال 1972 و هنگامی که سیلان نام خود را به سریلانکا تغییر داد، بودایی، مذهب اصلی کشور عنوان شد. نکته ای که بدون شک تامیلها را هر چه بیشتر در انزوا قرار داد.

گروه ببرهای تامیل به نوعی در واکنش به ناسیونالیسم سینهالی، در اواخر دهه هفتاد میلادی شکل گرفت.

ببرهای تامیل که خواهان کشور مستقل "ایلام" در شمال و شمال شرق کشور که عمدتا تامیل نشین است، هستند در سال 1983 عملیات مسلحانه خود را که از آن به عنوان "جنگ اول ایلام" نام برده می شود، آغاز کردند.

بر اساس گزارش ها، از آن زمان تاکنون دستکم 70 هزار نفر کشته شده، عده زیادی مجروح و دهها هزار نفر آواره شده اند.

همین گزارشها حاکیست که دستکم پنج هزار نفر در دوسال گذشته و علیرغم امضای تفاهم نامه صلح بین دو طرف، جان خود را از دست داده اند.

تفاهم نامه صلح

بسیاری از صاحب نظران بر این عقیده هستند که مواضع سخت دو طرف و به عبارتی عدم انعطاف ناپذیری آنها دربرخورد موضوعات مورد تنش بین دو گروه از دلایل اصلی ادامه تنشها است.

	کشته شدن آقای سیلوان ضربه سختی به برهای تامیل زد

تفاهم نامه صلح بین دو طرف با میانجیگری نروژ در سال 2002 به امضا رسید. اما این توافق نامه در واقع از اوایل سال 2003 با مشکلاتی روبرو شد.

خشونتها از سوی دو طرف علیرغم اعلام رسمی پایبندی دو طرف به تفاهم نامه صلح ادامه پیدا کرد. تامیلها با حملات پراکنده خود، مواضع و شخصیتهای دولتی را هدف قرار دادند. در ژوییه سال 2004، اولین عملیات انتحاری ببرهای تامیل به قوع پیوست که در واقع نخستین حمله انتحاری این گروه پس از سال 2001 بود. در اوت سال 2005 نیز، وزیر خارجه سریلانکا ترور شد.

در طول این مدت نیز دولت سریلانکا، مواضع مختلف شورشیان را مورد هدف قرار می داد. برخی از صاحبنطران، جدا شدن یکی از رهبران ببرهای تامیل به نام "کارونا" را - که از فرماندهان این گروه در شرق کشور بود- به فعالیت های دولت چه از بعد نظامی و چه از نظر تشویق های مذاکره ای نسبت می دهند. اگرچه کارونا جدا شدن خود و حامیانش را در رابطه با عملکرد فرماندهان ببرهای تامیل در شمال خوانده است.

آقای کارونا اکنون در بریتانیاست. وی به اتهام سوء استفاده از هویت افراد برای ورود به بریتانیا به زندان محکوم شده است.

در فوریه سال 2006، دو طرف در مذاکراتی در ژنو شرکت کردند. این مذاکرات در اواخر سال 2006 و پس از چند بار برگزاری سرانجام متوقف شد.

روی کار آمدن ماهیندا راجاپاکسه به عنوان رئیس جمهور کشور در نوامبر سال 2005 و مواضع سرسختانه او در قبال ببرهای تامیل از یک سو و از سوی دیگری فشار آن دسته از افسران ارشد ارتش که خواهان شدت عمل در قبال ببرهای تامیل هستند، مواضع دولت را در قبال بحران سریلانکا، سخت تر کرد.

	آقای راجاپاکسه مواضه سرسختانه تری را علیه ببرهای تامیل اتخاذ کرد

فشار بر ببرهای تامیل

در سوی ببرهای تامیل نیز، رشته حوادثی باعث ایجاد فشارهایی بر این گروه شده است. اعلام تروریستی بودن ببرهای تامیل از سوی اتحادیه اروپا بر فعالیتهای این گروه در سطح بین المللی ضربات جدی وارد کرده است.

از سوی دیگر مرگ آنتوان بالاسینگام در اثر سرطان در دسامبر 2006 در لندن، باعث شد که ببرهای تامیل اصلی ترین مذاکره کننده خود را از دست دهند.

مدتی بعد، اس پی تامیل سیلوان که رهبر شاخه سیاسی ببرهای تامیل بود کشته شد. آقای سیلوان که به هنگام مرگ 40 سال داشت به "چهره رسانه ای" ببرهای تامیل معروف بود. در اوایل سال جاری نیز فرمانده اطلاعات ببرهای تامیل موسوم به "چارلز" کشته شد.

جدا شدن فرمانده کارونا از صفوف ببرهای تامیل نیز باعث شده است که این گروه کنترل عمده خود در شرق را از دست بدهند.

این مسایل به گفته صاحب نظران در مجموع دو طرف را در موقعیتی دشوار قرار داده است.

دولت سریلانکا رسما در ژانویه سال جاری اعلام کرد که دیگر تعهدی به تفاهم نامه صلح سال 200 ندارد.

با این اعلام و ادامه خشونتها در کشور، عملا دو طرف بار دیگر وارد جنگ شده اند.

بدون شک مردم عادی سریلانکا قربانی اصلی این خشونت ها هستند. از سوی دیگر خشونتها باعث شده است که توریسم و گردشگری که یکی از منابع اصلی درآمد سریلانکاست، به شدت دچار صدمه شده است.

ناظران مسایل منطقه، بر این نکته اتفاق نظر دارند که عدم انعطاف پذیری دو طرف از یک سو و از سوی دیگر نبود اعتماد متقابل و دوری گزیدن جامه جهانی به خصوص هند، ژاپن، آمریکا و اتحادیه اروپا از حل مناقشه بین دو طرف در مرکز دلایلی قرار دارد که باعث شده است رسیدن به صلح بیش از گذشته دور از دسترس به نظر برسد.

همین ناظران می گویند که طرف های درگیر باید به تلاش های کمیته نمایندگان احزاب موسوم به "ای پی آر سی" که با هدف تغییراتی در قوانین کشور و تقسیم قدرت تشکیل شده، کمک کنند تا فعالیت های این کمیته بتواند اعتماد لازم بین دو طرف را بوجود آورد، چرا که به گفته این ناظران، هردو طرف بخوبی می دانند که مساله تاریخی تامیل ها و سینهالی ها در سریلانکا، با توجه به ترکیب های قومی و آمار جمعیتی آنها راه حل نظامی نخواهد داشت.