محمد متین

	سفر آقای سینگ به چین اولین سفر یک نخست وزیر هند به این کشور در 5 سال گذشته است

سفر آقای سینگ به چین اولین سفر یک نخست وزیر هند به این کشور در 5 سال گذشته است.

دیدار آقای سینگ از چین حدود دو سال پس از سفر هو جین تائو، رئیس جمهور چین، به دهلی نو صورت می گیرد. سفر آقای هو، اولین سفر رئیس جمهور چین به هند طی 10 سال بود.

در آن دیدار دو طرف تعهد کردند تا مبادلات تجاری خود را تا سال 2010 میلادی به 40 میلیارد دلار افزایش دهند.

بر اساس گزارش ها، حجم مبادلات بازرگانی دو طرف در حدود 37 میلیارد دلار ارزیابی شده است. این رقم در دهه 90 میلادی فقط در حدود 250 میلیون دلار بود.

از سوی دیگر دو کشور در اواخر سال گذشته میلادی اولین مانور مشترک نظامی خود را برگزار کردند.

بدون شک این روابط و دیدارها بخصوص در این سطوح، و افزایش چشمگیر روابط در بخش نظامی و بویژه در بخش مبادلات تجاری، نشانگر بهبود روابط دو کشور است، که بخصوص از سال 1962 و جنگ کوتاه بین دو کشور که به پیروزی چین منجر شد، همواره با تنش مواجه بوده است.

اما علیرغم این موضوعات، این دو کشور همسایه که پرجمعیت ترین کشورهای جهان هستند و هردو مجهز به سلاح اتمی، در رقابتی جدی با هم برای مطرح شدن به عنوان قدرت منطقه ای هستند؛ و در چارچوب همین رقابت است که روابط دو کشور در نقاط مختلف با یکدیگر در تضاد قرار می گیرد و در نتیجه نگرانی هایی را برای مقامات دو کشور بوجود می آورد.

در این رابطه افزایش حضور چین در اقیانوس هند را می توان از جمله مسائلی دانست که نگرانی دهلی نو را برانگیخته است. بخصوص اینکه تلاش چین در این راستا در همکاری با برمه، بنگلادش و بویژه پاکستان صورت گرفته است.

چین سرمایه گذار اصلی بندر گوادر در جنوب پاکستان است. موقعیت استراتژیک بندر گوادر در دهانه خلیج فارس و آنجا که خلیج فارس را به دریای عمان و سپس به اقیانوس هند متصل می کند، از اهمیت زیادی برخوردار است.

	افزایش حضور چین در اقیانوس هند را می توان از جمله مسائلی دانست که نگرانی دهلی نو را برانگیخته است

بنابراین نگرانی دیگر هند در این چارچوب، روابط بسیار نزدیک چین و پاکستان است، روابطی که هند آنرا به مثابه نوعی اتحاد علیه خود تلقی می کند.

در همین رابطه همچنین می توان به توقف آقای هو در سیشل در اقیانوس هند در راه سفرش به چند کشور آفریقای در اوایل سال گذشته میلادی اشاره کرد.

به گفته صاحبنظران، پیشنهاد کمک به سیشل، منطقه ای که هند همواره آن را بخشی از حوزه نفوذ خود می دانسته، نگرانی هند را درباره افزایش حضور چین در اقیانوس هند دو چندان کرده است.

روابط رو به گسترش هند با آمریکا بویژه درباره معاهدات اتمی بین دو کشور، اگرچه هنوز در راه عملی شدن نهایی آن مشکلاتی وجود دارد، از جمله موارد نگرانی برای مقامات چین است.

رقابت دو کشور در تحصیل منابع انرژی از جمله از طریق ایران و یا آسیای میانه و البته منابع گاز در برمه با توجه به رشد سریع دو کشور نیز از مسائلی است که پکن و دهلی نو را نسبت به یکدیگر محتاط کرده است.

	بر اساس گزارش ها، حجم مبادلات بازرگانی بین چین و هند در حدود 37 میلیارد دلار ارزیابی شده است

مشکلات مرزی حل نشده بین دو کشور از دیگر مسائل مهم است که روابط دو کشور را همیشه تحت تاثیر قرار داده است. این مشکلات از زمان استقلال هند به نوعی وجود داشته و با جنگ 1962 بین دو کشور افزایش یافت و به دنبال مسائل کشمیر که بخشی از آن در کنترل هند و بخشی دیگر در کنترل پاکستان است، مساله ادامه پیدا کرده است.

البته جلسات مشترک بین دو کشور درخصوص تعیین خط مرزی و حل مسائل بطور معمول و منظم ادامه دارد، اما هیچ گاه نتیجه ملموسی بدنبال نداشته است.

این مشکلات تا حدی عمیق است که علی رغم گرمای نسبی روابط بین پکن و دهلی نو، سفیر چین در هند در سال 2006 موضوع جنجال برانگیز تعلق ایالت آروناچال پرادش هند به چین را مطرح کرد. ادعایی که وزیر خارجه هند بلافاصله آن را رد و گفت که این ایالت "بخش جدایی ناپذیر هند" است.

اگر چه بر اساس اظهارات گزارشگران منطقه ای، در روزهای آتی آقای سینگ و مقامات چینی هر دو بر جنبه های مثبت رابطه دو کشور تاکید خواهند کرد، اما با توجه به مسائل حل نشده بین دو کشور و رقابت استراتژیک این دو قدرت بزرگ آسیایی، دست کم در آینده نزدیک نمی توان انتظار برقرار شدن اعتماد کامل بین پکن و دهلی نو را داشت.