راجر هاردی تحلیلگر مسائل خاورمیانه بی بی سی

	اعضای 'شوراهای بیداری'، شورشیان سابق هستند که مدتی است تغییر جبهه داده اند

"شوراهای بیداری" از شورشیان سابق تشکیل شده اند که مدتی است تغییر جبهه داده اند و با القاعده می جنگند. این شوراها عنصری کلیدی در استراتژی کنونی آمریکا در عراق هستند.

اما نظرات جناح ها و شبه نظامیان رقیب عراقی در مورد این گروه متفاوت است.

ژوست هیلترمن، تحلیلگر مسائل عراق در گروه بین المللی بحران، می گوید آنها بدون شک به کاهش خشونت در برخی مناطق کشور کمک کرده اند.

او می گوید: "آنها آرامش را به استان انبار و محله های سنی نشین بغداد برگردانده اند."

در استان انبار، این شوراها متشکل از اعضای قبیله های سنی مذهب هستند که به دلیل شیوه وحشیانه حکمرانی القاعده در مناطقی که تسلط داشته، از این گروه روگردان شده و علیهش فعالیت می کنند.

شوراهای بیداری در بغداد از شورشیان سابق، از جمله اعضای سابق حزب بعث و نیز شورشیان اسلام گرا، تشکیل شده اند.

متحد، دشمن یا رقیب؟

اما در حالی که بعضی عراقی ها به دلیل برگرداندن آرامش به محله هایشان از این شوراها استقبال می کنند، این شوراها خشم، بی اعتمادی و دشمنی آشکار برخی دیگر را نیز برانگیخته اند.

القاعده رهبران شوراهای بیداری را خائن خوانده و سعی بر قتل آنها داشته است.

در بسیاری از موارد اخیر آمریکایی ها نتوانسته اند از متحدان سنی جدید خود محافظت کنند - و این یکی از دلایلی است که عملیات جدیدی را با عنوان 'شبح سیمرغ' آغاز کرده اند که هدف آن "تعقیب و خنثی کردن باقی مانده نیروهای القاعده در عراق و دیگر عناصر افراطی" است.

هم زمان، دولت عراق که اکثریت آن را شیعیان تشکیل می دهند، احساسات متناقضی نسبت به شوراهای بیداری دارد.

نوری مالکی، نخست وزیر عراق، در مجامع عمومی این گروه ها را ستایش کرده است.

مردمان قبیله نشین به استقلال رای معروف هستند. آنها که یک بار جبهه شان را تغییر داده اند، چه تضمینی هست که دوباره این کار را نکنند.

اما ترس بعضی از سیاستمداران شیعه این است که آمریکایی ها در حال مسلح کردن و پول دادن به گروه هایی هستند که تهدیدی بالقوه به حساب می آیند.

مردمان قبیله نشین به استقلال رای معروف هستند.

آنها که یک بار جبهه شان را تغییر داده اند، چه تضمینی هست که دوباره این کار را نکنند - به ویژه در اواخر امسال [میلادی] که آمریکایی ها شروع به خارج کردن نیروهایشان از عراق کنند.

آقای هیلترمن می گوید: "شیعیان شدیدا از این گروه ها می ترسند و نسبت به آنها بی اعتمادند."

و اعضای سنی مذهب شوراهای بیداری نیز به نوبه خود به دولتی که آن را خیلی نزدیک و تحت تاثیر دولت ایران می دانند، اعتماد ندارند.

چه کسی نماینده سنی هاست؟

ماجرا آنجا پیچیده تر می شود که این نیروهای نوظهور سنی مذهب خواستار پاداشی سیاسی در ازای پیوستن به مبارزه با القاعده هستند.

این پاداش یعنی ایجاد مشاغل و ارائه خدمات بیشتر در مناطق آنها - و تکه بزرگتری از کیک سیاست این کشور.

و این مسئله آنها را در موقعیت برخورد با جبهه توافق، جناح اصلی سنی در پارلمان عراق، قرار می دهد.

احمد هاشم، استاد کالج جنگ نیروی دریایی آمریکا و نویسنده پژوهشی درباره شورش ها در عراق، می گوید: "جنگ قدرتی بین سنی های عراق در جریان است. احساس جبهه توافق این است که شوراهای بیداری در حال دست اندازی به قلمرو سیاسی اش هستند."

به بیان دیگر با این که شوراهای بیداری در مناطق سنی نشین آرامش برقرار کرده اند، تاثیر بلندمدتشان اصلا روشن نیست.

آیا آمریکایی ها، بدون آنکه متوجه باشند، در حال ایجاد یک گروه شبه نظامی سنی جدید هستند که به وفاداری آنها اطمینانی نیست؟

و آیا ظهور آنها، به حل این پرسش که چه کسی نماینده جامعه آزرده و پاره پاره سنی مذهبان عراق است، کمک خواهد کرد یا آن را پیچیده تر می کند؟