راجر هاردی تحلیلگر مسایل امور خاورمیانه در بی بی سی

در بخش دوم از دو گزارش او، راجر هاردی از گفتگو با بازرسان ارشد امریکایی می نویسد که وظیفه ردیابی و یافتن دریافت کنندگان پول سعودی ها را بر عهده دارند.

	بازرسان آمریکایی معتقدند مبالغ اهدایی عربستان سعودی منابع مالی جهادگران را تامین کرده است

سم رو، روزنامه نگاری که این خبر را برای روزنامه شیکاگو تریبیون گزارش کرد بخاطر می آورد که در آن زمان این حادثه "باعث خوشحالی شدید [مقام های آمریکایی] شد."

"جان اشکرافت دادستان کل وقت آمریکا، فورا با هواپیما به شیکاگو رفت و یک کنفرانس خبری برگزار کرد. آنها این حادثه را بعنوان یکی از اولین پیروزی های عمده در مبارزه با تروریسم در بوغ و کرنا کردند."

نام این موسسه خیریه بنیاد سخاوت (Benevolence Foundation) بود.

استتار القاعده

"بنیاد سخاوت" ده سال پیشتر توسط عادل بترجی، یک تاجر ثروتمند سعودی تاسیس شده بود.

اما او خیلی زود اداره این موسسه را به یکی از افراد معتمد خود، مردی اهل سوریه به نام انام آرناوت واگذار کرد.

این دو نفر اولین بار در دهه 80 میلادی در افغانستان، و زمانی که به مبارزان علیه اشغال شوروی کمک می کردند با هم آشنا شدند.

ظن و شک مقام های آمریکایی به این بنیاد خیریه در دهه 90 میلادی بیشتر شد، ولی تا بعد از 11 سپتامبر رسیدگی به پرونده این بنیاد ضرورتی جدی پیدا نکرد.

اما در آن زمان اقدامات پاتریک فیتزجرالد، یکی از دادستان های سرشناس آمریکا متوجه این پرونده شد.

در یک ساختمان فدرال در شیکاگو، آقای فیتزجرالد در گفتگویی به من گفت که چطور متقاعد شده که "بنیاد سخاوت" بعنوان استتاری برای فعالیتهای القاعده عمل می کند.

او می گوید در دفتر این بنیاد در بوسنی اسنادی پیدا شد که در آن یک جلسه تامین اعتبار القاعده، اعضاء آن و انتقال یک محموله اسلحه شرح داده شده است.

با این وجود پاتریک فیتزجرالد نمی توانست به صراحت اتهامات تروریستی را به این موسسه وارد کند.

ثروتمند و مورد احترام

آقای فیتزجرالد در آستانه دادگاه مسئولان بنیاد سخاوت، با آقای آرناوت که به اخاذی محکوم شده بود به یک توافق دست یافت.

	پاتریک فیتزجرالد نتوانست سبب محکومیت بنیاد خیریه سعودی را به اتهام اقدامات تروریستی شود

در بهترین حالت این حکم را می بایست یک پیروزی نه چندان مشخص برای مقام های آمریکایی قلمداد کرد.

آمریکایی ها این خیریه را تعطیل کردند اما نتوانستند ارتباط آن با القاعده را ثابت کنند.

اما در حالی که آقای آرناوت مدت محکومیت خود را در زندان سپری می کند، عادل بترجی، رئیس سابق او، در شهر جده عربستان سعودی مردی ثروتمند و مورد احترام است.

آیا او آنطور که ادعا می کند در دهه 90 میلادی ارتباط خود را با بنیاد سخاوت قطع کرد؟ یا آنطور که بر اساس اسناد منتشر شده در دادگاه به نظر می رسد، او از راه دور کماکان این موسسه را هدایت می کرد؟

پس از تلاشهای متعدد برای شنیدن حرفهای او و روایت داستان از دید او، از طریق تلفن موبایل گفتگویی کوتاه با او داشتم اما آقای بترجی حاضر نشد مورد مصاحبه قرار بگیرد.

با این وجود موضوع روابط بنیادهای خیریه و عربستان سعودی از یادها نرفت.

خیریه

در سال 2004 مقام های آمریکایی و سعودی، در یک کنفرانس خبری مشترک در واشنگتن از تعطیلی پنج شعبه یک موسسه خیریه معتبر سعودی بنام الحرمین خبر دادند.

پس از آن هم 10 شعبه دیگر این موسسه در نقاط مختلف جهان، از اندونزی گرفته تا هلند، به اتهام "تامین اعتبار تروریست ها" تعطیل شدند.

الحرمین که در دهه 90 میلادی تاسیس شد، موسسه بزرگ و معتبر بود که روابط نزدیکی با دولت و خاندان حاکم عربستان سعودی داشت.

زمانی که این موسسه در اوج فعالیت خود قرار داشت، 50 شعبه آن در گوشه و کنار جهان مشغول فعالیت بودند.

بر اساس اسناد، این موسسه صدها مسجد ساخته بود، چندین یتیم خانه را اداره می کرد و در تجهیز چندین درمانگاه و بیمارستان نقش ایفاء کرده بود.

در چادری در ریاض، با مردی سعودی که شعبه این موسسه را در شهر اشلند ایالت اوره‌گون آمریکا برپا کرده بود دیدار کردم.

او اکنون از سوی مقامات آمریکایی تحت تعقیب است.

"شواهد غیرقابل انکار"

نشسته بر روی بالش و درحال نوشیدن چای، و در کنار دو وکیل آمریکایی خود، سلیمان البوثی منکر آن است که یک "تروریست جهانی تحت ماموریت" بوده است.

او به من گفت: "من هیچوقت اسامه بن لادن را ندیده ام."

"من هیچوقت به هیچکدام از این نقاط حساس، بوسنی، چچن، افغانستان، یا پاکستان نرفته ام."

او تاکید می کند که در عرصه تبلیغ غیر خشونت بار اسلام فعالیت داشته و یادآور می شود که هیچگاه شواهدی واقعی علیه الحرمین عرضه نشد.

	عادل جبیر اذعان می کند که کمیسیون نظارت بر بنیادهای خیریه هیچگاه عملیاتی نشد

هرچند متقاعد کردن مقام های سعودی به جدی گرفتن شواهد مورد ادعا مسئله ای دیگر بود.

آمریکا دو سال بطور ممتد بر روی سعودی ها فشار وارد کرد تا در نهایت 10 شعبه الحرمین تعطیل شد و مدیر این موسسه در ریاض از کار برکنار شد.

عادل جبیر، سفیر عربستان در آمریکا به من گفت که حکومت کشورش مسئول فعالیت های برون مرزی این موسسه خیریه نیست.

او اذعان کرد که یک کمیسیون نظارت بر فعالیت بنیادهای خیریه، که خود او در سال 2004 ایجاد آن را اعلام کرد، هنوز عملیاتی نشده است.

اما او تاکید کرد در سالهای اخیر، عربستان سعودی گامهای عمده ای برای قانونمند کردن فعالیت بنیادهای خیریه برداشته است.

مشخصه های وهابی‌گری

مطالعه این دو پرونده نشان می دهد که فرایند رسیدن به شواهد غیرقابل انکار از ظن و گمانهای موجود، تا چه اندازه دشوار بوده است.

اینکه در این دو پرونده و هیچکدام از پرونده های مربوط به بنیادهای خیریه مسلمانان در آمریکا، حتی در یک مورد هم اتهام اقدامات تروریستی اثبات نشده است، حقیقتی جالب توجه است.

اما واضح است که در مدت چندین دهه هم بنیادهای خیریه سعودی عملا بدون نظارت اداره شده اند.

آیا سعودی ها منابع مالی جهادگران مسلمان را تامین کرده اند؟ واضح است که آنها باید در این مورد جواب بدهند.

صدور وهابی‌گری، که با افزایش اقبال به نفت در دهه 70 میلادی آغاز شد، مشخصه های منحصر به فردی دارد که در نهایت به تقویت اسلام افراطی منجر شد.

اما پس از 11 سپتامبر، آنها چوب کارهای خود را خوردند.