احمد زیدآبادی کارشناس مسايل خاورميانه

	بنا به برخی گزارش ها آقای حمد قصد نداشته نامه اش به سران حماس علنی شده و نشر یابد

آقای حمد که در دوران حکومت حماس بر سرزمین های فلسطینی سخنگوی دولت اسماعیل هنیه بود و هم اکنون نیز مشاور اوست، در نامه ای پنج صفحه ای که برخی رسانه ها آن را پر سوز و گداز توصیف کرده اند، تاکید کرده است که تصرف نوار غزه از راه نظامی موجه نبود، بلکه اشتباه استراتژیک عمده ای بود که باری فراتر از طاقت جنبش حماس بر دوش آن گذاشت.

به گفته آقای حمد، تصرف نوار غزه یک مشکل امنیتی را حل کرده اما هزاران مشکل سیاسی ناخواسته را در پی داشته است. انزوای جهانی حماس و تشدید تحریم های بین المللی علیه نوار غزه از جمله مشکلاتی است که غازی حمد بر آن انگشت گذاشته است.

سخنگوی سابق دولت حماس تاکید کرده است که "برای رهبران حماس مشکل است که اشتباهات خود را بپذیرند، اما من به آنها می گویم که پذیرش اشتباهات چیزی مغایر مذهب آنها نیست."

نامه غازی حمد به رهبران حماس را یک سایت نزدیک به جنبش فتح منتشر کرده است، اما یک فرد آشنا به موضوع به خبرگزاری رویتر گفته است که آقای حمد نامه را به قصد انتشار و علنی کردن آن ننوشته است.

رهبران تندرو حماس قاعدتا مایلند که زمینه برگزاری کنفرانس فراهم نشود و یا اگر شد نتیجه ای از آن عاید محمود عباس نشود؛ رویکردی که به نظر می رسد رهبران میانه روتر این گروه نظیر آقای حمد، آن را چندان مفید نمی دانند

آقای حمد از رهبران میانه رو و عملگرای حماس به شمار می رود، اما تاکنون سابقه نداشته است که جناح های مختلف حماس اختلاف های درونی خود را علنی و نسبت به یکدیگر انتقاد کنند.

در واقع، تصرف نوار غزه از سوی حماس انزوای سیاسی و اعمال فشارهای طاقت فرسای اقتصادی علیه حدود یک و نیم میلیون جمعیت ساکن باریکه ای به وسعت حدود ۳۶۰ کیلومتر مربع را در پی داشت.

تسلط حماس بر غزه و قدرت نمایی فتح در کرانه باختری در عمل سرزمینی را که قرار است به عنوان کشور فلسطینی بر نقشه جغرافیا ظاهر شود، به دو تکه جدا و بی ارتباط به هم تقسیم کرده است.

دولت خودگردان به رهبری محمود عباس نیز از این موقعیت به نفع خود بهره برده و با متهم کردن حماس به انجام "کودتای خونین" در نوار غزه از یک سو توانسته است دولت تحت رهبری حماس را منحل و به برچیدن پایگاههای آن در کرانه باختری رود اردن مبادرت کند و از سوی دیگر، با استفاده از انزوای حماس، دور تازه ای از مذاکرات را به ابتکار رئیس جمهور آمریکا با دولت اسراییل آغاز کند.

بر همین اساس، قرار است در آخر ماه نوامبر سال جاری، رهبران دولت خودگردان فلسطین و اسراییل در کنار شماری از رهبران جهان از جمله برخی سران عرب در آناپولیس در مریلند آمریکا گرد هم آیند و توافقنامه ای را برای تشکیل کشور مستقل فلسطینی امضا کنند.

گرچه هنوز محورها و جزئیات توافقنامه ای که قرار است سران اسراییل و فلسطینی در کنفرانس آناپولیس امضا کنند روشن نیست و دو طرف بر سر تعیین حدود آن دچار اختلاف شده اند، اما هر گونه کنفرانس صلحی که امید به تشکیل کشور مستقل فلسطینی را زنده کند، موضع حماس را به چالش خواهد کشید.

محمود عباس به شدت تلاش می کند تا در کنفرانس صلح آناپولیس تضمین تشکیل کشور مستقل فلسطینی را در مرزهای مشخص و در مدت زمان معین به دست آورد. این موضوع در واقع برای آقای عباس از نقطه نظر مواجهه اش با حماس نیز امری حیاتی است

به لحاظ تاریخی، استراتژی گروه حماس بر این اصل بنا شده که اسراییل از راه مذاکره، حاضر به ارائه امتیاز به فلسطینی ها نیست و تنها راه وادار کردن آن به خروج از سرزمین های فلسطینی مبارزه مسلحانه است.

این در حالی است که سلام فیاض، نخست وزیر دولت خودگردان مستقر در کرانه باختری، استراتژی متفاوتی را دنبال می کند و مذاکره را کم هزینه ترین راه دستیابی فلسطینی ها به حقوق خود برای تاسیس کشوری مستقل در سرزمین های اشغالی جنگ شش روزه ۱۹۶۷ می داند.

به این ترتیب، شاید بتوان گفت که کنفرانس صلح آناپولیس از نظر بسیاری از فلسطینی ها صحنه آزمونی است برای صحت و سقم استراتژی های دو گروه رقیب حاکم بر کرانه باختری و نوار غزه.

به همین علت، محمود عباس به شدت تلاش می کند تا در کنفرانس صلح آناپولیس تضمین تشکیل کشور مستقل فلسطینی را در مرزهای مشخص و در مدت زمان معین به دست آورد. این موضوع در واقع برای آقای عباس از نقطه نظر مواجهه اش با حماس نیز امری حیاتی است.

در این میان، ممکن است اسراییل هم که از آمادگی سازشی تاریخی با فلسطینی ها برخوردار نیست، برای کمک به محمود عباس و منزوی کردن بیشتر حماس، خود را ناچار از تن در دادن به برخی خواسته های فلسطینی ها ببیند.

به نکات فوق، طرف های عمده بین المللی از جمله آمریکا نیز واقفند و بنابراین می کوشند که آقای عباس دست خالی از کنفرانس صلح آناپولیس برنگردد، زیرا شکست کنفرانس و یا برگزار نشدن آن می تواند به پیروزی قابل توجهی برای حماس تعبیر شود.

رهبران تندرو حماس قاعدتا مایلند که زمینه برگزاری کنفرانس فراهم نشود و یا اگر شد نتیجه ای از آن عاید محمود عباس نشود؛ رویکردی که به نظر می رسد رهبران میانه روتر این گروه نظیر آقای حمد، آن را چندان مفید نمی دانند.