جاناتان هد گزارشگر بی بی سی در جنوب شرقی آسیا

	هواپیمای مدل ام دی 82، که یکی از آنها در سانحه فرودگاه پوکت سقوط کرد، هواپیماهایی قدیمی تلقی می شوند

به همین دلیل دهها شرکت هواپیمایی راه اندازی شده است تا پاسخگوی این موج جدید از مسافران هوایی باشد.

اما اخیرا تعدادی از پروازهای شرکت های هواپیمایی آسیایی با سانحه روبرو شدند. بسیاری نگرانند که زیاد شدن تعداد شرکت های هواپیمایی جدید باعث شده است که به ایمنی پروازها کمتر توجه شود.

پروازهای ارزان قیمت در منطقه آسیا به قدری زیاد شده که اتحادیه اروپا اوایل سال جاری میلادی اعلام کرد 51 شرکت هواپیمایی اندونزیایی اجازه ندارند به فرودگاه های اروپایی پرواز داشته باشند.

البته تا یک دهه قبل، اندونزی کمتر از پانزده شرکت هواپیمایی داشت.

همین وضعیت، یعنی رشد سریع تعداد شرکت های هواپیمایی، در سایر نقاط آسیا نیز مشاهده می شود.

شم تجاری که درست بود

پروازهای ارزان قیمت در آسیا، شش سال پیش در مالزی باب شد.

شش سال پیش یک حسابدار جوان به نام تونی فرناندز، شرکت هواپیمایی ورشکسته "ایر آسیا" (Air Asia)، را خرید و تصمیم گرفت با عرضه پروازهای ارزان قیمت بار دیگر آن را احیا کند.

این حسابدار قبلا در شرکت ورجین گروپ (Virgin Group)، متعلق به ریچارد برانسون، کارآفرین سرشناس بریتانیایی، کار می کرده است. شرکت هواپیمایی "ورجین ایرلاین"، بخشی از ورجین گروپ است.

آقای فرناندز معتقد بود جنوب شرق آسیا آماده است تا در حوزه کسب و تجارت از الگوی اروپا و آمریکا پیروی کند.

باور این حسابدار مالزیایی درست بود.

در آن سالها "ایر آسیا" به موفقیتی اعجاب آور دست یافت. این شرکت هواپیمایی، که تا چندی پیش رو به احتضار بود، حالا به پنجاه نقطه جهان پرواز داشت و خود به الگویی مهم برای کشورهای همسایه تبدیل شده بود.

	تونی فرناندز (چپ) و ریچارد برانسون

سنگاپور شرکت های هواپیمایی "تایگر"، "والو ایر" و "جت استار" را راه اندازی کرد؛ اندونزی "آدم ایر"، "لایون"، "وینگز" و خیلی شرکت های هواپیمایی دیگر را تاسیس کرد؛ تایلند نیز "نوک ایر"، "تای ایر" و "وان-تو-گو" (One Two Go)، را به شرکت های هواپیمایی خود افزود.

همه این شرکت های هواپیمایی از یک الگوی کاری مشابه پیروی می کنند: خدمات پرواز ابتدایی و ساده ارائه می دهند و پول بلیط هایی که از طریق اینترنت خریداری شده است، پس نمی دهند.

پروازهای ارزان قیمت این شرکت های هواپیمایی مورد استقبال میلیون ها نفر در آسیا قرار گرفت؛ کسانی که برای سفر هوایی پول بیشتری داشتند اما هنوز هم استطاعت خرید بلیط های عادی را نداشتند.

پیشینه ایمنی

با این حال استفاده از این پروازهای ارزان قیمت خالی از نگرانی نبوده است.

سابقه ایمنی پروازهای ارزان قیمت در اروپا و آمریکا تا حال خوب بوده است اما این موضوع در مورد پروازهای ارزان قیمت شرکت های هواپیمایی آسیایی صدق نمی کند.

سوانح هوایی دو سال اخیر در اندونزی باعث شد که اتحادیه اروپا همه پروازهای شرکت های هواپیمایی اندونزی به این منطقه را ممنوع کند.

	یکی از پروازهای شرکت هواپیمایی ماندالا در سال 2005 در بدو پرواز در اندونزی سقوط کرد

این سوانح جوانب مختلف ایمنی پروازهای شرکت های هواپیمایی اندونزیایی، از جمله کیفیت بازرسی های پیش از پرواز، آموزش خلبانان و تعمیر هواپیماها را زیر سوال برده است.

مسئولان شرکت های هواپیمایی اندونزی می گویند که سخت در تلاشند بازرسی های ایمنی پروازها با دقت و شدت بیشتری انجام شود.

اتحادیه اروپا در سال 2005، "پوکت ایر"، یکی از شرکت های هواپیمایی عرضه کننده پروازهای ارزان قیمت در تایلند را از پرواز به اروپا منع کرده بود اما این ممنوعیت امسال برداشته شده است.

به غیر از "ایر آسیا" و "تایگر"، اغلب هواپیماهای شرکت های هواپیمایی آسیایی از هواپیماهای شرکت های هواپیمایی اروپایی و آمریکایی کهنه ترند.

هواپیماهای "ام دی 82"، که یکی از آنها در سانحه روز گذشته (16 سپتامبر) در فرودگاه پوکت سقوط کرد، حدود بیست و پنج سال پیش ساخته شده است.

این مدل هواپیما ارزان قیمت است اما اخیرا با گران شدن نفت، پرواز با آن هزینه ساز بوده است. هواپیماهای قدیمی سوخت بیشتری مصرف می کنند.

این مدل هواپیماها همچنین تعمیرات بیشتری نیاز دارند.

افزایش ناگهانی و گسترده پروازها، فرودگاه های منطقه جنوب شرق آسیا را با مشکل روبرو کرده است چون بسیاری از آنها نه تنها کوچکند بلکه پشتوانه مالی لازم را برای تهیه تجهیزات جدید و یا ساخت باندهای فرود مدرن ندارند.

اما، فرودگاه پوکت نسبتا بزرگ و مدرن است و خلبانان نیز گفته اند که برای انجام پروازهای خود در این فرودگاه معمولا با دشواری خاصی روبرو نمی شوند.