احمد زیدآبادی کارشناس مسایل ایران و خاورمیانه

	کاخ سفید دیدار نانسی پلوسی از سوریه را نامناسب خوانده است

در حقیقت سوریه با سیاست های بعضا مبهم و دوپهلوی خود، همواره وسوسه تعامل با این کشور را در بین سران کشورهای غربی ایجاد کرده است و بیشتر به همین دلیل، تلاش کاخ سفید برای منزوی کردن دمشق تا کنون نتیجه دلخواه را در پی نداشته است.

از نگاه کاخ سفید، دولت بشار اسد رئیس جمهوری سوریه، حامی تروریسم بین المللی است به گونه ای که نه تنها از گروه های حماس و حزب الله حمایت می کند و در پی بی ثبات کردن لبنان است، بلکه به اعضای گروه تروریستی القاعده نیز اجازه می دهد تا از خاک سوریه برای انجام عملیات انتحاری وارد عراق شوند و این کشور را بی ثبات سازند.

به باور زمامداران کاخ سفید، بهترین راه باز داشتن سوریه از ادامه سیاست های کنونی آن، منزوی ساختن دولت آقای اسد است تا رئیس جمهور سوریه متقاعد شود که برای ایفای نقش در خاورمیانه، ابتدا باید سیاست های خود را تغییر دهد.

اتهام هایی که دولت جرج بوش رئیس جمهوری آمریکا علیه دولت سوریه مطرح می کند، البته چیزی نیست که مورد انکار دموکرات های حاکم بر کنگره و یا متحدان اروپایی آمریکا باشد، اما دموکرات های آمریکا و بسیاری از کشورهای اروپایی، سیاست تعامل و مذاکره با دمشق را مسیر کم هزینه تر و بهتری برای تغییر رفتار دولت بشار اسد می دانند.

سوریه در واقع به دلیل موقعیت جغرافیایی و سوابق تاریخی و سیاسی خود، برای حل بحران های منطقه ای از جمله بحران لبنان، فلسطین، عراق و حتی شاید بحران هسته ای ایران از نقشی کلیدی برخوردار است.

اما مشکل اصلی این است که سوریه بنا به ماهیت نظام سیاسی خود که به نحوی مورد تهدید طرح خاور میانه بزرگ آمریکاست، در پی حل بحران های موجود در خاورمیانه به نفع خود و به زیان ایالات متحده است و اگر چنین چیزی ممکن نباشد، اصولا ادامه بحران های منطقه ای را بر حل آنها ترجیح می دهد.

با این همه، دولت سوریه دولتی سکولار و عملگراست. سکولار بودن دولت سوریه هر چند که مانع اتحاد تاکتیکی آن با بنیادگرایان مذهبی در خاورمیانه نمی شود، اما از نقطه نظر اعتقادی آن را از صف گروه های بنیادگرا که با آمریکا در ستیزند، جدا می کند.

عملگرا بودن دولت سوریه نیز قدرت مانور و انعطاف این کشور را در حوزه سیاست خارجی افزایش داده و دولت آقای اسد را از تنگناهای ایدئولوژیکی که دولت های ایدئولوژیک با آن روبرویند، رها ساخته است.

به نظر می رسد همین دو ویژگی سبب شده است که کشورهای غربی در رویارویی با سوریه به اتفاق نظر نرسند و برخی از آنها، در شرایط اضطراری وسوسه می شوند تا سوریه را به صف خود وارد کنند.

	خانم پلوسی از آمادگی سوریه برای صلح با اسراییل خبر داده است

جرج بوش بر این باور است که دیدار مقام های اروپایی و نیز برخی از مقام های کنگره آمریکا با بشار اسد تا کنون سبب تغییر رفتار سوریه نشده و حتی این دیدارها، تلاش آمریکا را برای منزوی ساختن دولت سوریه تا حد زیادی خنثی کرده است.

از نظر دولت آقای بوش، فقط انزوای فزاینده دولت بشار اسد ممکن است آن را به مسیر مورد دلخواه آمریکا و متحدانش وارد کند، اما دیدار مقام های غربی از جمله اعضای کنگره آمریکا از دمشق، علامت های "دوگانه و غلط" به دولت سوریه ارسال می کند.

این در حالی است که در تل آویو، نظر متفاوتی نسبت به آمریکا در باره سوریه وجود دارد. رهبران اسراییل ظاهرا به سیاست کاخ سفید که در برخی محافل از آن به عنوان "تغییر رژیم" یاد می شود، علاقه چندانی نشان نمی دهند.

از نگاه رهبران اسراییل، نیروی جایگزین دولت کنونی سوریه ممکن است برای دولت عبری خطرناک تر از دولت آقای اسد باشد، چرا که گروه اخوان المسلمین سوریه که توسط دولت این کشور به سختی سرکوب شده می تواند در صورت سقوط دولت بشار اسد، نقشی مهم در آینده سوریه به عهده گیرد.

از همین رو، به رغم نارضایتی کاخ سفید از هر گونه مذاکره و معامله با سوریه، هر روز بر شمار مقام های اسراییلی که خواهان برقراری تماس با دمشق به منظور کشف نیات رهبران آن کشور در مورد صلح با اسراییل اند، افزوده می شود.

شاید برای رهبران کاخ سفید چندان خوشایند نباشد که اهود اولمرت نخست وزیر اسراییل، از طریق خانم پلوسی به آقای اسد پیغام داده است که کشورش برای دستیابی به صلح با سوریه آمادگی دارد.

بشار اسد پیش از این بارها خواستار گفتگو با اسراییل به منظور برقراری صلح بین دمشق و تل آویو شده است، اما بنا به گزارش رسانه های اسراییل، مقام های آمریکایی، دولت اهود اولمرت را از دادن پاسخ مثبت به رئیس جمهور سوریه منع کرده اند.

به گفته خانم پلوسی، آقای اسد در پاسخ پیغام اهود اولمرت، از آمادگی متقابل سوریه برای صلح با اسراییل خبر داده است و اگر این اعلام آمادگی های دو جانبه، همراه با پیش شرط های سنگین نباشد، ممکن است در مناسبات به بن بست رسیده دمشق و تل آویو گشایشی صورت گیرد.

با این همه، پاشنه آشیل بهبود نهایی روابط سوریه و دنیای غرب، لبنان است. با توجه به پیچیدگی بحران سیاسی لبنان و اختلاف عمیق بین سوریه و آمریکا بر سر چگونگی حل این بحران، ممکن است نتیجه مذاکرات سران سوریه و مقام های غربی بر سر هر موضوع قابل توافق، در دل بحران لبنان دفن شود.