جورج آرنی گزارشگر بی بی سی

هند که پس از چين پرجمعيت ترين کشور جهان است دارای يک اقتصاد قوی با توانايی های بالقوه است و طبقه متوسط، ۳۰۰ ميليون نفر از مردم اين کشوررا تشکيل می دهد.

هدف از اين برنامه درک بيشتر هند در قرن بيست و يکم و چشم انداز وضعيت سياسی، فرهنگی، اقتصادی، مذهبی و علمی اين کشور است . در تهيه اين گزارش ها منطقه جغرافيايی وسيعی از هند، از ثروتمندترين تا فقيرترين نواحی پوشش داده شده است.

يکی از ويژگی های سنتی هندی ها اين بوده که آنها از نظر معنوی غنی و از لحاظ مادی فقير بوده اند.

	اين روزها داشتن ثروت در هند بيشتر مشهود است

زمانی در اين کشور، حتی اگر پول داشتيد، نمی توانستيد اجناس غربی گير بياوريد. اما حالا وضع عوض شده است.

پريتی ردی، معاون شرکت تکنوپک است. او به شرکتهای خارجی که می خواهند در هند شعبه بزنند، مشاوره می دهد و برای همين از نزديک رفتار مصرف کنندگان کشورش را زير نظر دارد.

وی می گويد: "هنديها هنوز اهل پس اندازند، ولی حالا به خرج کردن هم روی آورده اند. خيلی از خصوصيات هند تغيير نکرده، ولی اين شايد ملموس ترين و آشکارترين تغيير در ميان مصرف کنندگان هندی است: توانايی و تمايل به خرج کردن پول. اين روزها، مراکز خريد نمايانگر ذهنيت تازه هنديهاست، خوشگذرانی و نخوردن غم آينده."

اين روزها بسياری از فروشگاه های معروف غربی در هند شعبه دارند تا نيازهای طبقه متوسط اين کشور را که به سرعت رشد می کند، برآورده کنند. اين دست از هندی ها مايلند پيشرفت کنند. البته هنوز اين کشور يک ميليارد و يکصد ميليون نفری، ميليونها نفر فقير دارد.

در ساليان اخير شماری زيادی از هنديها با استخدام در مراکز تلفن و پردازش اطلاعات زندگی تازه ای را تجربه کرده اند.

با اين حال خانم پريتی از شرکت تکنوپک می گويد: "فناوری اطلاعات، تنها موتور رشد اقتصادی هند نيست، زيرا تمام بخشها در اين رشد سهيم اند. بخش مخابرات ما، بخش خدمات بهداشتی و همينطور صنعت خرده فروشی و بيمه و خدمات ما دارد شکوفا می شود."

اين گونه مشاغل، به تحصيلات زيادی نياز ندارد، ولی درآمدش در مقايسه با مشاغل سنتی چشمگير است.

	بخش عمده زيرساخت های هند فرسود است

يکی از کارکنان مراکز تلفن که پاسخگوی مشتريان شرکتهای غربی است، می گويد: "من برای شرکت آيفلکس کار می کنم. پولش خوب است. حقوقی که به ما می دهند، باورنکردنی است. افرادی را می شناسم که ۲۰ سال سابقه کار دارند، ولی اندازه ما حقوق می گيرند، ولی ما حرفه مان را تازه شروع کرده ايم. بيشتر پولمان را صرف پارتی و ولخرجی می کنيم."

بسياری از اين افراد می گويند می خواهند از پله های ترقی بالا بروند و مدير شوند، اما کارشناسان می گويند اگر رونق اقتصادی کنونی نبود، ۱۵ سال پيش بسياری از اين کارکنان با اين سطح سواد بيکار می ماندند.

با اين اوصاف، اگر رشد اقتصادی و سرمايه گذاری خارجی شتاب نگيرد، شايد اين شکوفايی متوقف شود. زيرساختهای هند در مقايسه با چين بسيار فرسوده است و بخش توليد آن چندان موفق نيست.

کرين معظوم دار شاه، ثروتمندترين زن هند، عقيده دارد ديوان سالاری دولت دست و پاگير است و اصلاحات بيشتری بايد اجرا شود. او رييس يک شرکت بيوتکنولوژی به نام "بيوکن" است.

وی اظهار می کند: "مثلا در بخش خدمات بهداشتی، برای دولت بسيار آسان است که به ما بگويد ما از نظر تامين داروهای ارزان، مسئوليت اجتماعی بسيار مهمی داريم. اينگونه است که صنعت داروسازی، مانند ساير جاهای جهان، قربانی اين دستورکار سياسی شرافتمند می شود. ولی در هند دولت می کوشد سياست دارويی سفت و سختی را به نام مشارکت بخش دولتی و خصوصی، به اجرا بگذارد و ماليات بيشتری بگيرد."

	در تلاش برای رسيدن به ثروت آيا بافت اجتماعی هند تاب خواهد آورد؟

کارآفرينانی مانند خانم معظوم دار شاه می ترسند اين سختگيريها راه را بر نوآوری شرکتهای هندی ببندد. آنها می گويند رونق اخير مرهون تلاش بخش خصوصی است و دولت به مسئوليت های خود عمل نمی کند.

به گفته آنها اگر دولت کارشکنی نکند و به بخش خصوصی اعتماد کند، مثلا زيرساختها و آموزش و پرورش را به روی آنها بگشايد، ۴۰۰ ميليون هندی از فقر نجات خواهند يافت.

بی بتکرور، از بنياد آموزشی جی اس اس تکنيکال، نسبت به خطر بهره مند نشدن همه هندی ها از مزايای معجزه اقتصادی اخير می گويد: "همه اين رونق و شکوفايی به چند شهر محدود شده: دهلی نو، بنگلور، شنای. از شهرهای ديگر چند کيلومتر که دور شويد، به هند قرن نوزدهم می رسيد. من شخصا نگران اين مساله هستم که روستاهای ما آباد نمی شوند. ما بايد برای رشد روستاهايمان استراتژی های تازه ای بيابيم، چون اگر آنها رشد نکنند، هند با مشکل جدی مواجه است."

با وجود اين نگرانی، برخی از کارشناسان هندی اميدوارند روستانشينان بزودی طعم زندگی آسوده را خواهند چشيد، وگرنه روند مهاجرت آنها به شهرها تشديد خواهد شد.