پل رينولدز گزارشگر امور جهانی در بی بی سی

	تونی بلر در عراق: آيا جنگ عراق 'اشتباهی بزرگ' بود؟

گزارش چتم هاوس، يک موسسه پژوهشی مستقل معتبر در بريتانيا، بخشی از شواهدی است که نشان می دهد اين کشور هنوز نمی داند جايگاه بين المللی ش کجاست.

بيش از حد به آمريکا نزديک شدن اين خطر را دارد که بريتانيا تحت الشعاع سياست های آمريکا قرار بگيرد؛ سياست هايی که ممکن است به جنگ بيانجامد.

در مقابل، اما، نزديک شدن به اتحاديه اروپا نيز اين خطر را دارد که بريتانيا به جريانی بپيوندد که منجر به از دست دادن استقلال سياسی اين کشور شود.

گزارش چتم هاوس را مدير اين موسسه، که به اتمام دوره رياستش زمانی نمانده، تهيه کرده است. با توجه به اعتبار موسسه چتم هاوس در پژوهش های مرتبط با امور بين المللی، انتشار اين گزارش احتمالا به نقطه قوتی برای منتقدين سياست آقای بلر برای هرچه نزديک تر شدن به آمريکا تبديل خواهد شد.

پرفسور ويکتور بولمر- توماس، مدير کنونی چتم هاوس در گزارش خود می گويد: "جانشينان تونی بلر نخواهند توانست از ابتکارات آمريکا در سياست خارجی به طور بلاشرط حمايت کنند و موازنه سياست خارجی بريتانيا بايد از سمت آمريکا به سمت اروپا متمايل شود."

در گزارش چتم هاوس آمده که به رغم حمايت از جورج بوش، رييس جمهور آمريکا، چيزی عايد آقای بلر نشده و رابطه با آمريکا که در بريتانيا از آن به عنوان "ارتباطی ويژه" ياد می شود از ديد دولت آمريکا فقط يک ارتباط "نزديک" به شمار می آيد.

نظرات چتم هاوس مورد انتقاد شديد هواداران آقای بلر قرار گرفته است. مارگارت بکت، وزير خارجه بريتانيا، با لحنی قاطعانه در بيانيه خود گفته است که اين گزارش "نخ نما، کم اهميت و نادرست است. چتم هاوس موسسه ای است که تاکنون وجهه ای مهم داشته اما انتشار اين گزارش به اين وجهه کمک نکرده است."

روسای جمهور و وزرا

به لحاظ تاريخی تونی بلر، به استثنای دوره مارگارت تاچر- رونالد ريگان و پيش از آن هارولد مک ميلان - جان اف کندی، در مقايسه با ديگر نخست وزيران بريتانيا نزديک ترين ارتباط را با يک رييس جمهور آمريکا برقرار کرده است.

همه نخست وزيران بريتانيا در ارتباطشان با رييس جمهوران آمريکا با اين مشکل روبرو می شوند: مقايسه آنها با ارتباطی که ميان وينستون چرچيل و فرانکلين روزولت برقرار بود. هر کدام از نخست وزيران بريتانيا به يک نوع به اين وضعيت واکنش نشان داده اند و اين واکنش به ديدگاه سياسی آنها بستگی نداشته است.

تد هيث، نخست وزير سابق بريتانيا از حزب محافظه کار، در دوره صدارتش فاصله خود از آمريکا را حفظ کرد و بريتانيا را به اروپا نزديک کرد. هارولد ويلسون از حزب کارگر در ارتباط با جنگ ويتنام راهی محافظه کارانه تر را با ليندون جانسون در پيش گرفت.

آقای ويلسون به موافقان ويتنام نپيوست اما از انتقاد سياست آمريکا نيز پرهيز کرد. همين رويه باعث شد که مايکل استوارت، وزير خارجه وقت بريتانيا، مجبور شود دست به لفاظی های خجالت آور بزند.

با اين حال، آقای بلر سياست خارجی خود را به آمريکا نزديک نکرد چون فکر می کرد که در مقابل چيزی عايد بريتانيا می شود؛ هر چند که شايد آرزو می کرد که آمريکا در قبال بحران اسرائيل و فلسطينيان دست به اقدامی بزرگتر بزند.

هر کسی که اولين ملاقات تونی بلر با جورج بوش در کمپ ديويد - کمی پس از آغاز اولين دور از رياست جمهوری وی در سال 2001 - را ديده باشد، شک نمی کند که در همان وهله اول اين دو مقام نقاط مشترک زيادی را در يکديگر يافتند.

آقای بوش، آقای بلر را با خود به هيچ ماجرايی نکشانده است؛ تونی بلر با چشمان باز به جنگ با عراق پيوست.

اکنون نيز بهای اين اقدام را می پردازد و به همان ميزان اگر در دراز مدت اين اقدام نتيجه خوبی داشته باشد او سود سياسی زيادی خواهد برد.

مشکلات اتحاديه اروپا

"پيدا کردن موازنه ای جديد" که در گزارش چتم هاوس پيشنهاد شده بر خلاف ظاهر آن، امری ساده نيست. در واقع، پرفسور بولمر - توماس در گزارش خود اذعان می کند که "عموم مردم بريتانيا هنوز هم با هويتی اروپايی راحت نيست."

اگر به نظر می رسد که بسياری از مردم بريتانيا تمايلی به پيروی از سياست های چند سال اخير آمريکا ندارند، بسياری ديگر نيز احتمالا از نزديک شدن به جبهه ای مقابل آن راضی نيستند.

به همين دليل تا آينده ای قابل پيش بينی همه نخست وزيران بريتانيا با اين مشکل دائمی روبرو خواهند بود.