تعداد کمی از شهروندان، که به "خواص" شناخته میشوند، اجازه استفاده از "اینترنت" کره شمالی را دارند
گشت و گذار در اینترنت، در پنهان کارترین کشور روی زمین چگونه است؟ پاسخ کوتاه این است: دست کم با استانداردهای سایر کشورها، عجیب و غریب. ولی در حالی که ساکنان کره شمالی حاضرند تنها برای برقراری ارتباط با جهان بیرونی، جان خود را به خطر بیندازند، این میتواند لحظهای سرنوشت ساز برای تاریخ این کشور باشد.
وبسایت های رسمی کره شمالی یک نکته جالب توجه دارند. برنامهای هست که باید در کُد هر صفحه گذاشته شود.
در وبسایت های کره شمالی، نام کیم جونگ اون و رهبران قبلی، بزرگتر نمایش داده میشود
کارکرد این برنامه ساده ولی بسیار مهم است. هرگاه نام کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، آورده شود، به طور اتوماتیک با اندازهای بزرگتر از بقیه نوشته نمایش داده میشود؛ نه خیلی بزرگتر ، فقط در حدی که بیشتر به چشم بیاید.
این تنها یکی از جنبههای "اینترنت" در این کشور مرموز است.
در کشوری که شهروندان عمداً از هرگونه اطلاعات به غیر از تبلیغات حکومتی محروم نگاه داشته میشوند، اینترنت هم محدود به نیازهای حکومت است. با این حال بسیاری معتقدند که این تسلط در حال ضعیفتر شدن است.
اسکات توماس بروس، کارشناس مسائل کره شمالی که مقالات بسیاری درباره این کشور نوشته است، می گوید: "دولت دیگر نمیتواند مثل گذشته، هم ارتباطات این کشور را رصد کند. این پیشرفت بزرگی است."
سال ۱۰۱
در پیونگ یانگ، پایتخت کره شمالی، تنها یک کافی نت وجود دارد.
بادکنک یو اس بی
- به گفته کریس گرین، از وبسایت دیلی اِن کِی، یکی از راههای نوآورانه برای رساندن اطلاعات به داخل کره شمالی، اتصال حافظه جانبی یو اس بی (USB memory sticks) به بادکنک، و فرستادن آن به سوی دیگر مرز است.
- این حافظه های جانبی معمولاً شامل برنامههای تلویزیونی کره جنوبی و نسخه کره ای زبان ویکیپدیا است.
- این یعنی در حالی که بیشتر مردم کره شمالی به اینترنت دسترسی ندارند، به این طریق میتوانند از اینکه در دنیای خارج از مرزهای کشورشان چه میگذرد، خبردار شوند.
- دیلی اِن کِی وبسایتی است که در کره جنوبی اداره میشود و گزارش های دسته اول از مردم کره شمالی، از داخل و خارج این کشور ارائه میدهد.
- آقای گرین میگوید: "بارها و بارها داستانهایی میشنویم که اگر جیمز باند بود، باید به آنها افتخار میکرد. گوشی های موبایل را در کیسه پلاستیکی می پیچند و در خارج از شهرها در زیر خاک دفن میکنند، تا فقط یک بار از آن استفاده کنند: مکالمه ای که نباید بیش از دو دقیقه طول بکشد، تا افراد از ردیابی شدن توسط تجهیزات وزارت امنیت ملی در امان باشند."
کسانی که وارد اینجا میشوند، خواهند دید که کامپیوترها به جای ویندوز با "ستاره سرخ" کار میکنند: سیستم عامل مخصوص کره شمالی که بنا بر گزارش ها به سفارش رهبر فقید این کشور، کیم جونگ ایل، ساخته شده است.
یک فایل که از ابتدا بر روی سیستم عامل نصب شده است، اهمیت هماهنگی سیستم عامل با ارزش های این کشور را توضیح میدهد.
تقویم کامپیوترها به جای سال ۲۰۱۲، سال ۱۰۱ را نشان میدهد: تعداد سالهایی که از تولد کیم ایل سونگ (رهبر اسبق این کشور که نظریات سیاسیاش نقش تعیین کننده در سیاستگذاری ها دارد) گذشته است.
شهروندان عادی به "اینترنت" دسترسی ندارند. این امتیاز ویژه در انحصار تعداد اندکی از افراد که به "خواص" شناخته میشوند و تعدادی از دانشگاهیان و دانشمندان قرار دارد.
چیزی که در اینجا به عنوان اینترنت عرضه میشود بهقدری باریک و کم عمق است که بیشتر شبیه به اینترانت (شبکه داخلی) یک شرکت پر زرق و برق است تا شبکه بینالمللی گسترده ای که در دیگر کشورها سراغ داریم.
آقای بروس میگوید: "سیستمی به راه انداخته اند که همیشه بتوانند آن را کنترل کنند و در صورت نیاز از کار بیندازند."
این سیستم "کوانگ میونگ" نام دارد و توسط تنها ارائه دهنده خدمات اینترنتی این کشور، که در دست دولت است، اداره میشود.
به گفته آقای بروس، این سیستم بیشتر متشکل است از "تالارهای گفتگو، امکانات چت و رسانههای دولتی". تعجب ندارد که در اینجا خبری از توییتر نیست.
کامپیوترهای کره شمالی به جای ویندوز با "ستاره سرخ" کار میکنند
آقای بروس میگوید: "بسیاری از کشورهای استبدادی، وقتی نگاهی میاندازند به اتفاقاتی که در خاورمیانه در حال رخ دادن است، با خود میگویند به جای اینکه فیسبوک یا توییتر را راه دهیم، باید یک فیسبوک دولتی راه اندازی کنیم که بتوانیم نظارت و کنترلش کنیم."
سیستم عامل ستاره سرخ دارای نسخهای اقتباسی از مرورگر فایرفاکس است که "نائنارا" نام دارد: نامی مشترک با پورتال رسمی این کشور که نسخهای به زبان انگلیسی هم دارد.
بیشتر وبسایت ها شامل سرویس های خبری، مثل صدای کره و ارگان رسمی حکومت، "رودونگ سین مون"، هستند.
اصطلاحات فنی کره شمالی
کوانگ میونگ
این اینترانت کره شمالی است، سیستم بسته ای که باید بسیار خوش شانس بود تا بتوان به آن دسترسی پیدا کرد. از جمله محتویات آن وبسایت های خبری، تالارهای گفتگو و سایر امکانات چت است. تنها "خواص" (افراد طبقات بالای اجتماعی) و برخی از دانشمندان و دانشگاهیان اجازه استفاده از آن را دارند.
کوریولینک
کوریولینک شبکه موبایل رسمی کره شمالی است. شرکت مصری اوراسکام آن را اداره میکند و ادعا میکند که بیش از یک میلیون کاربر دارد. با این حال امکان مکالمات بینالمللی و دسترسی به اینترنت غیرممکن است.
نائنارا
نائنارا یعنی "کشور من" و نام پورتال اطلاعاتی اصلی در اینترانت کره شمالی و نسخه مخصوص مرورگر موزیلا فایرفاکس است.
سیستم عامل ستاره سرخ
این سیستم عامل که در کامپیوترهای کره شمالی استفاده میشود، بر اساس لینوکس (نرم افزار منبع آزاد محبوب که در سرتاسر جهان استفاده میشود) ساخته شده است. گفته میشود موسیقی ورود به آن از روی یک قطعه سنتی کره ای به نام "آری رنگ" ساخته شده است.
ولی هر کس که بخواهد محتوایی برای این "اینترنت" تولید کند باید مراقب باشد.
خبرنگاران بدون مرز (سازمانی که بر آزادی مطبوعات در جهان نظارت میکند) میگوید برخی روزنامهنگارهای کره شمالی، صرفاً به خاطر یک غلط دیکته ای در مقالاتشان، به اردوگاه های "انقلابی شدن" فرستاده شده اند.
گذشته از اینترانت کوانگ میونگ، برخی از افراد در کره شمالی، به اینترنت فیلتر نشده دسترسی دارند.
هرچند به نظر میرسد که تعداد آنها از چندین خانواده که مستقیماً با کیم جونگ اون در ارتباطند، بیشتر نباشد.
'پشه بند'
امتناع کره شمالی از دادن اجازه به شهروندانش برای اتصال به وب در تقابل با پذیرش این موضوع است که، مانند موضوع تجارت، این کشور برای ادامه بقا نیاز دارد تا فضا را کمی باز کند.
در حالی که چین "فایروال بزرگ" بدنامش را دارد (که امثال توییتر و بعضاً وبسایت بی بی سی را فیلتر میکند)، زیرساخت تکنولوژیک کره شمالی به یک "پشه بند" تشبیه شده است که تنها به حداقلی از امور ضروری اجازه ورود و خروج میدهد.
پای موبایل که در میان باشد، این پشه بند سوراخهای زیادی دارد.
در حالی که در کره شمالی یک شبکه موبایل رسمی وجود دارد، که خدمات اینترنت و مکالمات بینالمللی ارائه نمیکند، دسترسی مردم به گوشی های موبایل چینی، که از مرز قاچاق شدهاند، رو به افزایش است.
شبکه موبایل کره شمالی سرعت ۳G را ارائه میدهد، ولی بدون دسترسی به اینترنت
این گوشی ها معمولاً تا فاصله ۱۰ کیلومتر از مرز دو کشور کار میکند؛ البته با مخاطرات بسیار.
نت کرتچون، یکی از مؤلفین گزارش مهمی در مورد تغییرات فضای رسانه ای در کره شمالی، میگوید: "بیست سال پیش فکرش را هم نمیشد کرد که مردم حاضر باشند تا این حد خطر کنند."
برای این گزارش که "گشایش کم سر و صدا" نام دارد، با ۴۲۰ نفر که از این کشور فرار کردهاند مصاحبه شده است. در میان صحبتهای این افراد نمونههایی از زحمتی که این افراد، برای استفاده از این گوشی های غیرقانونی، متحمل میشوند را میتوان دید.
یکی از مصاحبه شوندگان، مردی ۲۸ ساله است که در ماه نوامبر ۲۰۱۰ این کشور را ترک کرده است، او میگوید "برای اطمینان از اینکه فرکانس گوشی ام ردیابی نمیشود، ظرفشویی را پر از آب میکردم و در یک پلو پز را، هنگام صحبت کردن با تلفن، روی سرم می گذاشتم. نمیدانم فایده داشت یا نه، ولی هیچوقت دستگیر نشدم."
در حالی که تلاش این مرد از لحاظ علمی پرسش برانگیز است، ترس او کاملاً قابل درک است.
آقای بروس میگوید: "داشتن گوشی های موبایل غیرقانونی اتهام بزرگی است. حکومت تجهیزاتی را برای ردیابی کسانی که از آنها استفاده میکنند خریداری کرده است. اگر از آنها استفاده کنید، بهتر است در جایی پرجمعیت و برای مدت زمانی کوتاه، این کار را بکنید."
اطلاعات صادقانه
وبسایت های مجاز کره شمالی معمولاً شامل اخبار میشوند و به زبان انگلیسی نیز در دسترس هستند
کیم جونگ ایل در دوره رهبریش، صدها تانک را برای رژه به خیابان میآورد تا خود را یک "نابغه نظامی" معرفی کند.
بسیاری از ناظران معتقدند که پسر او، کیم جونگ اون، باید بر خلاف او خود را دارای ذهنی تکنولوژیک نشان دهد و تکنولوژی روز را به زندگی مردم کشورش بیاورد.
ولی هر قدم در این راه، چیزی را به مردم کره شمالی میدهد که تا به حال نداشته اند: اطلاعات صادقانه، که میتواند در کشورهایی که به پنهان کاری عادت دارند، تأثیری تکان دهنده داشته باشد.
آقای بروس میگوید: "من فکر نمیکنم که در اینجا و در کوتاه مدت، شاهد باز شدن دری به سوی چیزی مثل بهار عربی باشیم. ولی فکر میکنم که مردم انتظار دارند به این تکنولوژی دست پیدا کنند و این فضایی برای انتظارات شخصی به وجود خواهد آورد که به راحتی برگشت پذیر نخواهد بود."
