قانون ممنوعیت سقط جنین؛ چرا برای آمریکا مثل زلزله بود؟

دیوان عالی آمریکا یک نارنجک دستی قانونی در جنگ فرهنگی خشمگین ایالات متحده انداخت و آتش نزاع تازه‌ای را در تلاش چندین دهه‌ای مبارزه بر سر حق سقط جنین روشن کرد.

دیوان عالی جمعه ۲۴ ژوئن، در یک حکم ۶ بر ۳، اعلام کرد حق قانونی در سطح فدرال برای سقط جنین وجود ندارد و ایالت‌ها باید جداگانه درباره این موضوع تصمیم بگیرند. تصور می‌شود میلیون‌ها زن در سراسر ایالات متحده از دسترسی به سقط جنین قانونی محروم خواهند شد.

این حکم جدید، قانون سقط جنین را تغییر خواهد داد اما نمی‌تواند به بحث‌ها درباره این موضوع پایان دهد؛ بلکه آتش اختلاف‌ها را شدیدتر خواهد کرد.

مبارزان شادمان ضد سقط جنین دستاوردی داشته‌اند که تا چند سال پیش غیرقابل دسترسی به نظر می‌آمد. آنها باور دارند که با این کار جان هزاران کودک را نجات داده‌اند.

اما حامیان حق انتخاب کاملا ناامید شده‌اند و فکر می‌کنند حقوق زنان ۵۰ سال عقبگرد داشته است. زمانی که زنان در نتیجه سقط جنین غیرقانونی جانشان را از دست می‌دادند.

نظرسنجی‌های تازه نشان می‌دهد که حدود دو سوم جمعیت آمریکا نمی‌خواسته‌اند قانون سقط جنین که پنجاه سال پیش تصویب شده بود، برداشته شود.

در چنین زمان مناقشه‌برانگیزی، حتی خود دیوان عالی آمریکا به شخصیت اصلی داستان تبدیل می‌شود نه به این دلیل که قانونگذار است. بلکه قبل از آنکه این حکم صادر شود، مردی با اسلحه و چاقو بیرون خانه یکی از قضات محافظه‌کار بازداشت شد. او از محتوای درز کرده از حکم دیوان برآشفته شده بود. حالا قضات دیوان عالی آمریکا باید تحت مراقبت امنیتی باشند. این موضوع نشان می‌دهد که ماجرا چقدر تنش‌زا است.

این تصمیم بر اساس تفسیر قضات دادگاه از قوانین اساسی است اما در عین حال تصمیمی کاملا سیاسی بوده است. وقتی دادگاهی قانون قبلی را که وجود داشته تغییر می‌دهد، طبیعی است که به چشم منتقدان این تصمیم بیشتر سیاسی به نظر بیاید تا تصمیمی حقوقی.

به لطف ۳ قاضی محافظه‌کار که دونالد ترامپ در تک‌دوره ریاست‌جمهوری‌اش در دادگاه عالی انتخاب کرد، ترکیب دیوان عالی حالا ۶ بر ۳ به نفع جمهوری‌خواهان محافظه‌کار است. او به طور مشخص قول داده بود افرادی را انتخاب کند که قانون را لغو کنند. و این سه انتخاب احتمالا از ماندگارترین میراث او خواهد بود.

تاثیر سیاسی زمین‌لرزه حکم دیوان عالی در تمام ۵۰ ایالت آمریکا محسوس خواهد بود اما تاثیر فوری وعملی قوانین محدودکننده احتمالا در نیمی از آنها رخ خواهد داد.

یکی از این ایالت‌ها اوکلاهاما است که ماه گذشته محدودکننده‌ترین قوانین سقط جنین در آمریکا را تصویب کرد: ممنوعیت کامل از زمان لقاح با چند استثنا.

وقتی وندی استیرمن، نماینده ایالت را در شهر تولسا ملاقات کردم، به من گفت مفتخر است که لایحه را امضا کرده است. او گفت به ۴۰۰۰ کودک زاده نشده در هر سال 'فرصت زندگی داده است.'

هنگامی که از او پرسیدم که آیا فکر می‌کند این قانون باعث توقف سقط جنین در اوکلاهاما می‌شود، پاسخ داد، نه، اما برای آنها انجامش سخت‌تر خواهد بود.

خانم استیرمن استدلال می‌کند که در همه موارد، به جز تعدادی کم، زنان می‌توانند قبل از لقاح باردار نشوند و به اعتقاد او 'اکثر زنان از سقط جنین فقط به عنوان نوعی پیشگیری از بارداری استفاده می‌کنند.'

این استدلالی است که آندره گالیگو، مدیر یک کلینیک در تولسا، به شدت رد می‌کند. او می‌گوید تصمیم سقط جنین اغلب سخت‌ترین تصمیم برای یک زن است.

تا چند هفته پیش کلینیک او روزانه به حدود ۴۰ زن باردار خدمات می‌داد. وقتی من از درمانگاه بازدید کردم آنجا به طور کامل خالی بود. فقط تعدادی از کارکنان باقی مانده بودند که به تلفن‌ مراجعان جواب می‌دادند و کمک می‌کردند درمانگاه‌های دیگر در سایر ایالت‌ها را پیدا کنند.

گالیگو می‌گوید 'مراجعان برای کمک التماس می‌کنند. این اعصاب خرد کننده است. این قوانین مانع سقط جنین نمی‌شوند. فقط بار اضافی بر دوش بیماران می‌گذارند.'

اتفاقی که در اوکلاهاما افتاده اکنون در ایالت‌های دیگر هم تکرار خواهد شد.

حالا که قانون 'رو دربرابر وید' ملغی شده، ۲۶ ایالت دیگر هم می‌توانند سقط جنین را ممنوع کنند از جمله ۱۳ ایالتی که هم‌اکنون قانون موسوم به ماشه را فعال کرده‌اند. به این ترتیب که با فعال شدن این مکانیزم، با حکم دیوان عالی آمریکا به طور خود به خود بلافاصله سقط جنین در این ایالت‌ها ممنوع خواهد شد. کم‌تر از یک سوم این ایالت‌ها بر اساس قوانینی که تصویب کرده یا خواهند کرد، به طور استثنا سقط جنین برای بارداری‌های ناشی از تجاوز را مجاز می‌دانند.

ایالت‌های تحت کنترل دموکرات‌ها مانند کالیفرنیا و نیویورک به عنوان پناهگاهی برای زنان خواهان سقط جنین، از مراجعان در ایالت‌هایی که سقط جنین در آنها غیرقانونی است، استقبال می‌کنند. در ۲۰ ایالت سقط جنین قانونی خواهد ماند. در کل این ایالت‌ها حدود ۲۶ میلیون و ۵۰۰ هزار زن در سن باروری زندگی می‌کنند.

در حالی که درمانگاه‌های سقط جنین یکی یکی در ایالت‌های ممنوعه بسته می‌شوند، انتظار می‌رود درمانگاه‌های دیگری در لب مرز ایالت‌ها و جاهایی که سقط جنین قانونی است، راه‌اندازی شوند. آنهایی که زمان و پول کافی برای سفر ندارند ممکن است از راه‌های دیگر سقط جنین استفاده کنند- مثلا به صورت آنلاین قرص سقط جنین سفارش دهند- هرچند غیرقانونی باشد.

در سال ۲۰۱۹ بین ۶۰۰ هزار تا ۸۰۰ هزار سقط جنین انجام شده است. به گزارش مرکز کنترل بیماری‌‌ها از هر شش بارداری یکی به سقط جنین ختم می‌شود. و ۹۰ درصد سقط جنین‌ها در سه ماه اول بارداری است. بیش از نیمی از زنانی که خواهان سقط جنین هستند، قبلا مادر شده‌اند و برای بیشتر آنها، این اولین سقط جنین‌شان است.

در حالی که آمریکایی‌ها آماده می‌شوند اواخر امسال نمایندگان خود را به کنگره بفرستند، این زمان خوبی برای تصمیم دیوان عالی آمریکا نبود.

دموکرات‌ها که منتظر ضربه‌ای سخت در انتخابات ماه نوامبر هستند، امیدوارند مسائل مربوط به سقط جنین، زنان طرفدار حق انتخاب را به نفع آنان به پای صندوق‌های رای بکشاند. اما آنها همین الان هم در کنگره شکست خورده و نتوانستند قانون فدرال حق سقط جنین را تصویب کنند تا ایالت‌ها نتوانند تک‌تک سقط جنین را غیرقانونی کنند.

حتی اگر دموکرات‌ها کنترل و اکثریت مجالس سنا و نمایندگان را به دست آوردند، نمی‌توانند حکم دیوان عالی آمریکا را برگردانند.

از سوی دیگر، تعداد کافی جمهوری‌خواه وجود دارد که بخواهند ممنوعیت سقط جنین را به صورت قانون فدرال تصویب کنند و به این ترتیب از تمام ایالت‌ها حق سقط جنین را بگیرند. اگر جمهوری‌خواهان در انتخابات کنترل کنگره را به دست بگیرند،‌ این ممکن است به موضوع نزاع بعدی تبدیل شود.

نزاع‌های دیگری هم ممکن است پیش رو باشد که چطور این حکم بر انواع دیگر لقاح از جمله لقاح به شیوه آی‌وی‌اف اثر بگذارد. و بعضی می‌پرسند که آیا می‌توان برای زیر پا گذاشتن حق ازدواج همجنسگرایان هم از استدلال‌های حقوقی مشابهی استفاده کرد.

آمریکا امروز مانند کشوری است که دو ملت کاملا جدا را در خود جای داده است؛ دو قبیله که ارزش‌ها، باورها، و اهداف کاملا متفاوتی دارند. اکنون، آنها از قبل جداتر هم شده‌اند.

برهای بیشتر را در کانال تلگرام بی‌‌بی‌سی فارسی دنبال کنید