کرونا؛ از روسیه با عشق

جدیدترین ژست روسیه در جریان بحران ویروس کرونا شامل ارسال مقادیری اقلام پزشکی به نیویورک در قالب برنامه‌ای بود که دولت روسیه آن را "از روسیه با عشق" نام داده است.

در اواخر ماه مارس هم یک محموله کمک‌های پزشکی همراه با یک گروه ده نفره از کادر درمانی ارتش روسیه به ایتالیا فرستاده شد. در میان کشورهای اروپایی، وضعیت ایتالیا از لحاظ شیوع کرونا از همه بدتر است.

رسانه‌های خبری روسیه مطالبی را در مورد احساس امتنان گسترده خارجیان از سخاوتمندی دولت خود منتشر می‌کنند اما چه مقدار از این مطالب واقعی و چه مقدار افسانه‌سرایی است؟

آیا روسیه از این بحران بهره‌برداری می‌کند؟

مایک پومپئو، وزیر امور خارجه آمریکا در توییتر خود گفته است که ایالات متحده بهای اقلام ارسالی روسیه را پرداخته، هر چند افزوده است که "ما باید با همکاری هم کوید ۱۹ را شکست بدهیم."

دولت آمریکا گفته است که توافق بر سر تحویل اقلام پزشکی از روسیه در جریان گفتگوی تلفنی دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین، رئیسان جمهوری دو کشور در چند روز پیش به دست آمد.

در مقابل، وزارت خارجه روسیه می‌گوید که آمریکا بهای نیمی از اقلام ارسالی را پرداخت اما بقیه آن هدیه روسیه به آمریکاییان بود.

کانال‌های تلویزیونی روسیه از "کمک" اهدایی کشور خود خبر داده اما به دریافت بهای آن اشاره نکرده‌اند.

تلویزیون شبکه رسانه‌ای گازپروم در گزارشی گفته است که چه طور کارکنان هیجان‌زده فرودگاه جان اف کندی نیویورک از هواپیمای روسی فیلم گرفتند، و همراه با ابراز امتنان از خلبان‌های روسی و ولادیمیر پوتین، اصرار داشتند با خلبانان سلفی بگیرند.

نیویورک نقطه بحرانی ابتلای به کرونا در آمریکاست و به گزارش دانشگاه جانز هاپکینز، آمار کسانی که در اثر ابتلای به این ویروس در این ایالت جان خود را از دست داده‌اند به پنج‌هزار نفر می‌رسد.

روسیه هم مانند کشورهای اروپایی و آمریکا شرایط منع رفت و آمد را به اجرا گذاشته تا با گسترش این بیماری مقابله کند.

طی بیست و چهار ساعت گذشته، روسیه ۷۷۱ مورد جدید ابتلای به ویروس را گزارش کرده که بیشترین رقم روزانه تا کنون بوده است و شمار مبتلایان در آن کشور را به ۳۵۴۸ نفر و تعداد تلفات را به ۳۰ نفر افزایش می‌دهد.

روسیه آماج تیرهای انتقاد

قطعا ارسال کمک‌های پزشکی به ایتالیا سپاس ایتالیایی‌ها را در پی داشت اما همزمان، تردیدهایی هم نسبت به نیات واقعی روسیه ابراز شد.

روزنامه ایتالیایی لا‌استامپا نوشت که براساس منابع موثق، کمک‌های ارسالی روسیه ارزش عملی اندکی داشت و هدف آن بیشتر به منزله بهره‌ برداری از فرصت برای پیشبرد اهداف ژئوپلتیکی آقای پوتین بوده است. به نوشته این روزنامه، تا ۸۰ درصد اقلام ارسالی روسیه "بی‌فایده" بوده است.

آناتولی آنتونوف، سفیر روسیه در آمریکا، در برابر طرح این پرسش که آیا انگیزه روسیه سیاسی بوده و اینکه اقلام ارسالی فایده‌ای نداشته واکنشی خشم آلود نشان داده است. وی گفته است: "این اظهارات به منزله انتقاداتی بی‌پایه و اساس است و ابراز بی‌اعتمادی نسبت به کمک ارسالی روسیه به ایتالیا بیانگر موضعی بدخواهانه، غیراخلاقی و بیرحمانه نسبت به کسانی است که درگیر جدال بر سر زندگی خود هستند."

سفیر روسیه در آمریکا افزوده است: "کسانی که به آمادگی ما جهت کمک به ساکنان سرزمین سلسله جبال آپونین [شبه جزیره ایتالیا] ابراز تردید می‌کنند از تاریخ به خوبی آگاه نیستند. باید به آنان یادآور شد که ملوانان روسی بودند که پس از زلزله ویرانگر سال ۱۹۰۸ برای کمک به مردم در سیسیلی پیاده شدند."

رسانه‌های همگانی روسیه خبر ارسال اقلام پزشکی به ایتالیا را با عناوینی مانند "سپاس از شما برای دست یاری" و "ایالات متحده و اروپا باید درس بیاموزند" منتشر کرده‌اند.

به نظر می‌رسد که تنش سال‌های جنگ سرد، همانطور که در زمان تهیه فیلم جیمزباندی از روسیه با عشق در سال ۱۹۶۳ وجود داشت، هنوز کاملا از میان نرفته است.

لورنزو گوئرنی، وزیر دفاع ایتالیا، و همچنین سیلویو برلوسکونی، نخست وزیر سابق و از دوستان ولادیمیر پوتین، از کمک‌های روسیه تشکر کردند.

یک خواننده پاپ ایتالیایی در مصاحبه با خبرگزاری تاس روسیه چند کلمه به روسی حرف زد و یک خواننده دیگر یکی از ترانه‌های مشهور روسی را خواند و ویدیوی آن را در فیسبوک خود گذاشت.

در مقابل، رسانه‌های خبری روسیه گزارش‌هایی از احساس حمایت توده مردم ایتالیا از روسیه را منتشر کرده‌اند.

ویدیوی سرود ملی بحث برانگیز شد

شبکه‌های تلویزیونی، وبسایت‌ها و تلگرام طرفدار دولت روسیه خبر داده‌اند که مردم عادی ایتالیا پرچم روسیه را به جای پرچم اتحادیه اروپا نصب کرده و از بالکن‌های خود سرود ملی روسیه را سر داده‌اند.

در اثبات این ادعا، ویدیوئی از مردی به نام فردریکو کین پخش شده که دقیقا مشغول خواندن سرود ملی روسیه است.

دفتر بی بی سی در مسکو با آقای کین مصاحبه کرده است. او مهندس مکانیک است و می ‌گوید که شخصا شیفته روسیه و آقای پوتین است.

او معاملاتی را هم با شرکت‌های روسی انجام داده و به نشانه سپاس شخصی از کمک پزشکی روسیه، پرچم آن کشور را در خانه خود نصب کرده است.

ادعای دیگر رسانه‌های روسی مربوط به خواندن گسترده سرود ملی آن کشور توسط مردم ایتالیاست.

جالب اینکه پیشتر، رسانه‌های خبری چین هم تصاویری جعلی از مردم ایتالیا در حال خواندن سرود ملی چین را منتشر کرده بودند اما یک رسانه ایتالیایی این تصویر جعلی را افشا کرد. تصویر به حضور مردم ایتالیا در بالکن‌های خانه هایشان در آغاز منع رفت و آمد مربوط بود.

رسانه‌های دولتی روسیه دو ویدیو را منتشر کرده‌اند که در آن، سرود ملی آن کشور نواخته می‌شود هر چند کسی آن را نمی‌خواند. یکی از این ویدیوها را اتحادیه عمومی کارگران ایتالیا منتشر کرده است.

در این ویدیو به نظر می‌رسد که آهنگ سرود ملی روسیه از ساختمانی پخش می‌شود که دفتر حزب کاساپاوند، یک حزب نو-فاشیست ایتالیا، در رم در آن واقع است. اتحادیه عمومی کارگران ایتالیا به طور سنتی با این حزب ارتباط دارد و رئیس این اتحادیه چند بار از روسیه دیدن کرده است.

ویدیوی دوم در داخل یک آپارتمان فیلمبرداری شده و در آن سرود ملی روسیه در پسزمینه به گوش می‌رسد. این ویدیو برای اولین بار در وبسایت آلنا سیوکویا، مسئول وبسایت روسی دیلی‌استورم منتشر شد.

شبکه‌های تلویزیونی و رسانه‌های اینترنتی روسیه از جمله تلویزیون رن، ایزوستیا، تلویزیون‌های تی‌سنتر و روسیه-۱ آن را به طور گسترده پخش کردند.

دفتر بی بی سی در مسکو دریافته است که این ویدیو توسط یکی از بستگان خانم سیوکویا که ساکن ایتالیاست تهیه شده که مشغول پخش سرود ملی روسیه است.

البته خانم سیوکویا تاکید دارد که پخش سرود ملی روسیه در ایتالیا منحصر به همین یک مورد نیست و تعدادی از ساکنان شهر ایمولا در ایتالیا به طور منظم گرد هم جمع می‌شوند و این سرود را پخش می‌کنند. البته شواهد مستقلی در اثبات این ادعا به دست نیامده و بی بی سی موفق به تماس برای آگاهی از نظر شهردار ایمولا در این مورد نشده است.

ایلیا شپلین مجری طرحی به نام "اخبار جعلی" است که شبکه تلویزیونی تی‌وی رین، از شبکه‌های منتقد دولت روسیه آن را پخش می‌کند. به گفته او، ترکیب واقعیت و افسانه در گزارش‌های مربوط به کمک های پزشکی روسیه به ایتالیا نمونه‌ای بارز از اخبار جعلی در رسانه‌های روسی است. در این نوع خبررسانی، واقعیات و جعلیات چنان در هم تنیده می‌شود که تفکیک آنها از یکدیگر دشوار است.

جالب اینکه مقامات روسیه هم خود در مورد انتشار اخبار جعلی هشدار داده‌اند. براساس قانون وضعیت اضطراری که به خاطر شیوع کرونا در آن کشور به اجرا گذاشته شده، کسانی که اطلاعات نادرست در مورد بحران کرونا منتشر کنند به مجازات تا پنج سال حبس محکوم می‌شوند.