هدف دموکرات‌ها از استیضاح دونالد ترامپ چیست؟

رئیس‌جمهوری ایالات متحده قرار است به دو اتهام استیضاح شود، اما انتظار می‌رود که نمایندگان سنا که در کنترل جمهوریخواهان است، با برکناری او مخالفت کنند. مخالفان آقای ترامپ چه دستاوردی ممکن است از استیضاحی داشته باشند که به احتمال خیلی زیاد موفق نخواهد بود؟

مجلس نمایندگان خواستار استیضاح آقای ترامپ شده است. او متهم شده که برای مقاصد شخصی به دولت اوکراین فشار آورده است و سپس تلاش کرده است تا مانع تحقیقات کنگره شود. او حالا باید در سنا محاکمه شود و ممکن است تنها چند ماه مانده به انتخابات ریاست‌جمهوری شغل خود را از دست بدهد.

اما احتمال چنین نتیجه‌ای ناچیز به نظر می‌رسد.

چرا احتمال برکناری کم است؟

برکناری رئیس‌جمهوری تنها در صورتی ممکن است که دو سوم نمایندگان سنا به محکومیت او رای دهند.

از ۱۰۰ کرسی سنا ۵۳ کرسی در اختیار حزب جمهوری‌خواه آقای ترامپ است و دموکرات‌ها برای پیروزی به رای ۶۷ سناتور نیاز دارند. این به این معنی است که ۲۰ سناتور جمهوری‌خواه هم باید از چنین روندی حمایت کنند.

مجلس نمایندگان در اختیار حزب دموکرات است و کسی انتظار نداشت که به مفاد این استیضاح رای ندهد، اما تحلیلگران عقیده دارند که تکرار این اتفاق در سنا تقریبا غیرممکن است.

جان ساپل، سردبیر آمریکای شمالی بی‌بی‌سی، می‌گوید "سنا در دست جمهوری‌خواهان است و واقعا شکی نیست که با برکناری او مخالفت خواهد کرد."

میچ مک‌کانل، رهبر فراکسیون اکثریت سنا، می‌گوید این استیضاح برای منافع حزبی ترتیب داده شده است و از همین حالا هشدار داده است که در جریان مباحث بی‌طرف نخواهد ماند.

آقای مک‌کانل گفته است که "من داور بی‌طرف نیستم. ما درگیر یک بازی سیاسی شده‌ایم که هیچ ربطی به رویه قضایی ندارد. مجلس نمایندگان تصمیم گرفت به دلایل حزبی رای به استیضاح دهد. انتظار من این است که نتیجه مباحث سنا نیز بر محور همین سیاست حزبی رقم بخورد."

بازی خطرناک

در طول تاریخ آمریکا تنها دو رئیس‌جمهور استیضاح شده‌اند - اندرو جانسون در ۱۸۶۸ و بیل کلینتون در ۱۹۹۸ - و سنا در هر دو مورد با برکناری آن‌ها مخالفت کرد. برای دموکرات‌ها، سراغ برکناری رئیس‌جمهور رفتن در سال انتخابات بازی سیاسی خطرناکی است.

درست است که استیضاح می‌تواند کارزار انتخاباتی رئیس‌جمهوری را مختل کند، اما این احتمال هم وجود دارد که به سختتر شدن انتخاب مجدد نمایندگان دموکرات در مناطقی منجر شود که میزان حمایت از آقای ترامپ زیاد است.

پس مخالفان رئیس‌جمهور به چه دلیل به چنین استراتژی پرخطری تن داده‌اند؟

دفاع از قانون اساسی

جولیا بریان، رئیس شاخه خارجی حزب دموکرات، به بی‌بی‌سی گفت که "واضح است که تنها راه برخورد با این تخلفات استیضاح است و اگر پا پس بکشیم این مساله تبدیل به سابقه بسیار بدی برای آینده خواهد شد."

او که در عین حال در کمیته ملی حزب دموکرات هم عضویت دارد، در ادامه گفت که "این کار وظیفه قانونی و اخلاقی ما است. کنگره نمی‌تواند مدارک را نادیده بگیرد که توسط افراد بی‌طرف ارائه شده‌اند."

آقای ترامپ متهم شده است که اهدای کمک‌های نظامی به اوکراین را به شروع تحقیقات درباره جو بایدن، یکی از رقبای اصلیش، توسط رئیس‌جمهوری این کشور مشروط کرده است.

او در نامه‌ای خشمناک به نانسی پلوسی، رئیس دموکرات مجلس نمایندگان، اتهام سوء استفاده از قدرت را رد کرده است و او را به اعلام "جنگ رسمی علیه دموکراسی آمریکا" متهم کرده است.

به نوشته او "تو اهمیت کلمه زشت استیضاح را پایین آورده‌ای!"

"ارتباط انتخاباتی"

پروفسور تاد بلت، مدیر برنامه مدیریت سیاسی در دانشگاه جورج واشنگتن، می‌گوید شکی نیست که این مساله به "انتخابات مربوط است. دموکرات‌ها دارند سعی می‌کنند همان کاری را بکنند که فکر می‌کنند حامیانشان می‌خواهند. اگر پا پس بکشند انتخاب مجدد برایشان سخت خواهد شد. از طرف دیگر، جمهوری‌خواه‌ها هم فکر می‌کنند که اگر از رئیس‌جمهور حمایت نکنند در زمان انتخابات به مشکل می‌خورند."

به گفته پروفسور بلت چنین تضادی خود باعث افزایش "دوقطبی حزبی" در این مساله می‌شود.

استیضاح، زندگی نمایندگان مناطق نسبتا محافظه‌کار را سختتر کرده است. آن‌ها دقیقا به همین خاطر علاقه چندانی به حمایت از طرح استیضاح نداشتند.

الیسا اسلوتکین، نماینده دموکرات کنگره از ایالت میشیگان، می‌گوید وفادار ماندن به مشی حزبی و موافقت با طرح استیضاح "تصمیم سختی" بود. "قویا احساس می‌کنم که دارم کار درستی می‌کنم. شاید رای‌دهنده‌ها در سال ۲۰۲۰ تصمیم بگیرند که دیگر من را نمی‌خواهند. امید دارم که چنین نشود."

قرار گرفتن ترامپ در موضع دفاعی

در عین حال، صحبت‌های دموکرات‌ها حاکی از این است که یکی از اهداف این استیضاح قرار دادن آقای ترامپ در موضع تدافعی است.

روند استیضاح، کسب‌وکارها و نزدیکان آقای ترامپ را زیر ذره‌بین برده است، مخصوصا رودی جولانی را که وکیل شخصی آقای ترامپ و شهردار سابق نیویورک است.

آقای جولیانی عقیده داشت که ماری یووانویچ، سفیر سابق آمریکا در اوکراین، علیه آقای ترامپ عمل می‌کند و به همین خاطر در برکناری او نقشی اساسی ایفا کرد.

پروفسور بلت می‌گوید که "انتظار من این است که رئیس‌جمهور با چند پرونده قضایی روبه‌رو خواهد شد. پرونده‌هایی درباره کارهای خودش و کارهای رودی جولیانی و نزدیکانش در اوکراین. شاید حتی پای معاملات تجاری آقای رئیس‌جمهور هم به دادگاه باز شود. استیضاح تنها ابزار دموکرات‌ها نیست و آن‌ها می‌توانند از روش‌های دیگری هم برای نگه داشتن کارهای خارج از عرف رئیس‌جمهور در کانون توجه‌ها استفاده کنند."

هرگونه اسناد و مدارکی که در این پرونده‌های قضایی علیه آقای ترامپ مطرح شود می‌تواند اعتبار او را بیش از پیش خدشه‌دار کند.

اما استیضاح تاثیری بر رای آمریکایی‌ها خواهد داشت؟

دموکرات‌ها می‌گویند که مردم احتمالا توجه بیشتری به مرحله بعدی استیضاح نشان خواهند داد.

نظرسنجی‌ها حاکی از آن است که تعداد موافقان و مخالفان برکناری آقای ترامپ تقریبا یکسان است. جدیدترین نظرسنجی روز سه‌شنبه در روزنامه واشنگتن پست و شبکه تلویزیونی ای‌بی‌سی منتشر شد و نشان داد که ۴۹ درصد آمریکایی‌ها موافق استیضاح و ۴۶ درصد هم مخالف استیضاح هستند.

افکاری عمومی نقش مهمی در استعفای ریچارد نیکسون در سال ۱۹۷۴ ایفا کرد. او قطعا در صورت عدم استعفا استیضاح می‌شد.

اما پروفسور بلت می‌گوید چنین اتفاقی واقعا بعید است، چون حزب آقای ترامپ در سنا اکثریت خوبی دارد و او موفق شده است که استیضاح را به یک دعوای حزبی تقلیل بدهد.

او می‌گوید "دموکرات‌ها در زمان نیکسون آهسته پیش رفتند و چیزی که باعث استعفای او شد افشای آرام و مداوم اطلاعات بود. شاید اگر دموکرات‌ها این بار هم روند استیضاح را کش می‌دادند جرایم بیشتر و مدارک قویتری رو می‌شد، اما هدف آن‌ها این است که روند استیضاح سریعتر به پایان برسد تا بتوانند بر موضوعاتی که به انتخابشان کمک خواهد کرد تمرکز کنند."