هفته سرنوشت‌ساز برگزیت؛ آخرین فرصت 'ائتلاف شورشی'

هارولد ویلسون نخست‌وزیر بریتانیا در دهه ۶۰ و ۷۰ میلادی می‌گفت: "در سیاست، یک هفته زمان درازی است."

یک هفته آینده مصداق بارز این گفته است؛ یک هفته‌ای که می‌تواند به رأی عدم اعتماد به دولت بوریس جانسون، تصویب قانونی بر ضد خروج بی‌توافق بریتانیا از اتحادیه اروپا، اعلام انتخابات زودرس پارلمانی یا تقریباً قطعی شدن برگزیت بی‌توافق منجر شود.

ائتلاف شورشی

از زمانی که بوریس جانسون نخست‌وزیر شد و با "قتل عام در بعدازظهر" کابینه‌ای از موافقان خروج بی‌توافق تشکل داد، زمزمه‌های تشکیل یک ائتلاف غیررسمی بین منتقدان و مخالفان او بالا گرفت: جبهه‌ای که به سبک فیلم‌های جنگ ستارگان به "ائتلاف شورشی" معروف شده است.

این ائتلاف شورشی علاوه بر احزاب مخالف دولت نظیر حزب کارگر، لیبرال‌دمکرات و اس‌ان‌پی، شامل یک سری از نمایندگان حزب حاکم محافظه‌کار هم هست؛ کسانی مثل فیلیپ هموند، دیوید گوک و روری استیوارت که عضو کابینه ترزا می بودند.

پارلمان بریتانیا قرار است سه‌شنبه از تعطیلات تابستانی‌اش برگردد و بین دوشنبه تا پنجشنبه هفته بعدش برای پنج هفته معلق شود.

این یعنی مخالفان دولت تنها یک هفته فرصت دارند که برنامه‌شان برای جلوگیری از خروج بی‌توافق را به اجرا بگذارند.

قدم اول آن‌ها این است که اختیار تعیین دستور کار مجلس را از دست دولت دربیاورند و به همین خاطر می‌خواهند سه‌شنبه از رئیس مجلس بخواهند یک بحث و رأی‌گیری اضطراری در این باره انجام شود.

اگر در این زمینه موفق شوند، چهارشنبه طرحی را به رأی می‌گذارند که دولت را موظف می‌کند در صورت نرسیدن به توافق جدیدی با اتحادیه اروپا، از این اتحادیه بخواهد که برگزیت را به تعویق بیندازد.

ولی تصویب در مجلس عوام پایان راه نیست. آن‌ها امیدوارند پنجشنبه مجلس اعیان هم طرحشان را تصویب کند و به مجلس عوام برگرداند تا پس از تصویب نهایی، امضای ملکه آن را به قانون تبدیل کند.

طرحی نسبتاً ساده که احتمال شکستش کم نیست.

شمشیرهایی که از رو بسته شده‌اند

مهم‌ترین دشمن "ائتلاف شورشی" زمان است. بر خلاف مجلس عوام، در مجلس اعیان سقفی برای مدت زمان بحث درباره یک قانون وجود ندارد.

در نتیجه اگرچه اکثر اعضای این مجلس با خروج بی‌توافق مخالفند، ولی مخالفان می‌توانند آن‌قدر حرف بزنند که وقت مجلس تمام شود و کار به رأی‌گیری نرسد.

ولی قبل از آن، دولت همه تلاشش را در مجلس عوام می‌کند که طرح به تصویب نرسد.

یکی از این تلاش‌ها، تهدید نمایندگان محافظه‌کار شورشی به اخراج از حزب و جلوگیری از نامزدی آن‌ها در دور بعدی انتخابات پارلمانی است؛ اتفاقی که معمولاً فقط وقتی می‌افتد که یک نماینده حزب حاکم به دولت رأی عدم اعتماد بدهد.

همین است که فیلیپ هموند، وزیر سابق دارایی، با اشاره به این‌که هشت نفر از اعضای کابینه آقای جانسون همین امسال خلاف نظر دولت به توافقنامه برگزیت رأی مخالف داده‌اند، او را به «دورویی» متهم کرده است.

در کنار این، گفته شده که حتی در صورت تصویب نهایی طرح در پارلمان، دولت ممکن است از ملکه بخواهد آن را امضا نکند.

احتمالی که نه آقای جانسون و نه مایکل گوو معاون اجرایی او، آن را رد نکرده‌اند.

خودداری ملکه (یا شاه) از امضای قانون مصوب مجلس، نقض صدها سال عرف نظام پادشاهی مشروطه بریتانیاست.

حتی صحبت از این است که در صورت ممکن است از ویکتور اوربان، نخست‌وزیر راستگرای مجارستان بخواهند که در جلسه شورای سران اتحادیه اروپا، درخواست تعویق برگزیت را وتو کند.

شمارش معکوس برای تصادف

مخالفان خروج بی‌توافق می‌دانند که اگر این هفته شکست بخورند، احتمالاً دیگر نمی‌توانند کنترل برگزیت را از دست دولت دربیاورند.

آن‌ها می‌دانند که رأی عدم اعتماد به دولت هم بی‌فایده است؛ چرا که قانوناً تاریخ انتخابات را نخست‌وزیر تعیین می‌کند و دولت می‌تواند انتخابات را تا بعد از ۳۱ اکتبر برگزار نکند.

ولی بوریس جانسون امکان برگزاری انتخابات زودرس را رد نکرده و اگر ببیند تلاش‌های مخالفان خروج بی‌توافق دارد به ثمر می‌نشیند، شاید تصمیم به برگزاری چنین انتخاباتی، آن هم قبل از موعد خروج بگیرد.

فعلاً ماشین دولت و خودروی "ائتلاف شورشی" با حداکثر سرعت به سمت هم می‌تازند تا معلوم شود کدام یک محکم‌تر و قدرتمندتر است. کمربندها را محکم ببندید!