برگزیت؛ آرامش پیش از طوفان؟

چهار ماه بحث و جدل‌های ظاهراً بی‌پایان بر سر خروج از اتحادیه اروپا مردم، خبرنگاران و سیاستمداران بریتانیا را خسته کرده است.

همین است که وقتی ترزا می نخست‌وزیر بریتانیا به لندن برگشت تا درباره قبول پیشنهاد اتحادیه اروپا برای تعویق شش‌ماهه برگزیت به مجلس گزارش بدهد، تصمیم گرفت که نمایندگان را برای دو هفته به خانه‌هایشان بفرستد.

خانم می امیدوار بود که این تعطیلات کمک کند نمایندگان خونسردی و آرامششان را به دست بیاورند؛ ولی اتفاقات این دو هفته احتمالاً باعث می‌شود نمایندگان عصبی‌تر و سرسخت‌تر از قبل به مجلس برگردند.

بیشتر بخوانید:

بازگشت "آقای برگزیت"

در اولین روز تعطیلات مجلس نایجل فاراژ رهبر پیشین حزب استقلال بریتانیا (یوکیپ) از حزب جدیدش رونمایی کرد.

آقای فاراژ که دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا به او لقب "آقای برگزیت" را داده بود، گفت عصبانی است و می‌خواهد با حزب برگزیت "انقلابی دمکراتیک" در بریتانیا به راه بیندازد.

به جز آقای فاراژ، سرشناس‌ترین چهره این حزب آنونتسیاتا ریس-ماگ بود؛ خواهر جیکوب ریس-ماگ.

آقای ریس-ماگ رئیس "گروه تحقیقات اروپا" است؛ گروهی که سرسخت‌ترین هواداران برگزیت را در بین نمایندگان حزب محافظه‌کار در مجلس بریتانیا هستند و مخالفت بسیاری از اعضای آن با توافقنامه خروج، جلوی تصویب آن در مجلس را گرفته است.

در همین ده روزی که از آغاز کار حزب برگزیت گذشته، نظرسنجی‌ها نشان داده که بین ۱۲ تا ۲۷ درصد مردم قصد دارند در انتخابات پیش روی پارلمان اروپا به آن رأی بدهند.

ریزش آرا از چپ و راست

در یک ماه آینده بریتانیا شاهد برگزاری دو انتخابات است؛ اول انتخابات شوراهای شهر در بعضی مناطق انگلستان و ایرلند شمالی؛ و سپس انتخابات پارلمان اروپا.

در انتخابات سراسری دو سال پیش، دو حزب بزرگ کارگر و محافظه‌کار به ترتیب ۴۰ و ۴۲ درصد آرا را کسب کردند. ولی اگر نظرسنجی‌های چند هفته اخیر درست باشد، رأی هر دو افت قابل توجهی خواهد کرد.

موضع مبهم حزب کارگر در موضوع برگزاری یک همه‌پرسی دیگر درباره برگزیت باعث شده که بعضی از طرفداران ماندن به حمایت از یکی از احزابی روی بیاورند که طرفدار بی‌چون و چرای چنین رفراندومی باشد.

ولی اگر وضع برای حزب محافظه‌کار نگران‌کننده‌تر است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از رأی‌دهندگان خروج‌گرای این حزب قصد دارند در انتخابات پارلمان اروپا به یکی از حزب برگزیت و یوکیپ رأی بدهند.

طبق یکی از نظرسنجی‌ها حزب کارگر ۲۲ درصد و حزب محافظه‌کار تنها ۱۵ درصد آرا را در انتخابات پارلمان اروپا به دست خواهند آورد.

اگرچه نظر مردم ممکن است تغییر کند و نظرسنجی‌ها هم عاری از خطا نیستند، ولی این اعداد و ارقام رهبران و اعضای دو حزب بزرگ را نگران می‌کند.

زمانی برای پایان تردیدها؟

با وجود حمایت اکثر اعضای حزب کارگر از برگزاری یک همه‌پرسی دوم برای لغو برگزیت، جرمی کوربین رهبر این حزب همچنان ترجیح می‌دهد موضعی مبهم در این باره داشته باشد.

موضعی که باعث شده تام واتسون قائم‌مقام آقای کوربین با انتشار مقاله‌ای در هفته‌نامه آبزرور بگوید حزبش نمی‌تواند در مهم‌ترین چالش پیش روی بریتانیا بی‌طرف بماند.

آقای واتسون معتقد است راه غلبه بر نایجل فاراژ و حزب برگزیت، حمایت رسمی از برگزاری یک همه‌پرسی دوم است.

آقای فاراژ در پاسخ گفته برگزاری یک رفراندوم دیگر، توهینی به پنج میلیون نفر از رأی‌دهندگان حزب کارگر است که به برگزیت رأی دادند.

ابهام در موضع حزب کارگر این فرصت را برای احزاب کوچک‌تر طرفدار ماندن نظیر سبزها، لیبرال‌دمکرات‌ها، حزب ملی اسکاتلند یا اس‌ان‌پی و حزب "تغییر بریتانیا" ایجاد کرده که رأی‌دهندگان مخالف برگزیت این حزب را جذب کنند.

"تغییر بریتانیا" نام حزبی است که 11 نماینده مخالف برگزیت که از دو حزب کارگر و محافظه‌کار جدا شدند، تأسیس کرده‌اند.

همه متقاضیان جانشینی ترزا می

در سوی دیگر رقابت و تبلیغات غیررسمی برای جانشینی ترزا می در حزب محافظه‌کار روز به روز جدی‌تر می‌شود.

به محض اعلام تعویق چند ماهه برگزیت، بعضی از منتقدان او در داخل حزب گفتند که این فرصتی برای تغییر رهبر ایجاد می‌کند.

آن‌ها حتی می‌خواهند قوانین داخلی حزب را تغییر دهند تا بتوانند هر چه زودتر شخص دیگری را جانشین خانم می کنند.

در حال حاضر چون ترزا می چهار ماه پیش از نمایندگان حزبش در مجلس رأی اعتماد گرفته، آن‌ها تا هشت ماه دیگر نمی‌توانند او را برکنار کنند.

ظاهراً بعضی از اعضای کابینه از جمله ساجد جاوید، جرمی هانت و پنی موردنت، وزرای کشور، خارجه و توسعه بین‌المللی در کنار چهره‌هایی نظیر بوریس جانسون و دومینیک راب وزیران پیشین خارجه و برگزیت برای جانشینی خانم می آماده می‌شوند.

منتقدان و رقبای خانم نخست‌وزیر امیدوارند شکست سنگین حزب در انتخابات محلی و پارلمان اروپا باعث شود او خودش داوطلبانه کنار برود.

آخرین تیر ترکش؟

برنامه دولت ترزا می همچنان این است که به هر نحوی که شده توافقنامه خروج را تا قبل از انتخابات پارلمان اروپا به تصویب مجلس برساند تا بریتانیا در این انتخابات شرکت نکند و شنبه اول ژوئن (۱۱ خرداد) از اتحادیه اروپا خارج شود.

ولی پس از سه بار رد توافقنامه در مجلس، احتمالاً تنها راه رسیدن به این خواسته، به سرانجام رسیدن مذاکرات دولت با حزب کارگر است.

مذاکراتی که پیش از تعطیلات مجلس در مرحله "گفت‌وگو درباره زمان و مکان مذاکره" گیر کرده بود.

با این اوصاف باید منتظر چند هفته پرفراز و نشیب در سیاست بریتانیا باشیم.