نوزادان ممنوعه همچنان در چین مساله است

کمتر پیش می‌آید افرادی که از دست مقام‌ها مخفی‌ شده‌اند به مصاحبه با رسانه‌ها رضایت دهند. به خصوص در چین.

اما بعد از چند تماس تلفنی موفق شدم با یکی‌ از این افراد ملاقات کنم. دستپاچه و عصبی بود، ولی‌ بالاخره تصمیم گرفت داستانش را برایم تعریف کند.

او نه جنایتکار است، نه معترض و نه اسرار دولتی را برملا کرده.

در واقع جرمی که به او نسبت داده شده هر جای دیگر در دنیا می‌‌توانست دلیلی‌ بر غرور و شادی محسوب شود.

مخفی شدن او و خانواده‌اش یک دلیل خیلی ساده دارد: آن‌ها اخیرا برای بار سوم بچه‌دار شده‌اند.

او می‌گوید: "به دنیا آوردن فرزند سوم غیرقانونی است، برای همین خانه‌ای دور از روستایمان اجاره کرده‌ایم و زندگی‌ می‌‌کنیم. شهرداری محل سه‌ ماه یک بار تست‌ حاملگی می‌گیرد. اگر مخفی‌ نشده بودیم، مجبورمان می‌‌کردند بچه را بیاندازیم."

دولت چین دقیقا یک سال پیش اعلام کرد که می‌خواهد سیاست تک‌فرزندی را که شاید به مهم‌ترین نماد حکومت حزب کمونیست چین مبدل شده بود لغو کند.

این قانون از اول ژانویه امسال با سیاست جدید و فراگیر دوفرزندی جایگزین شده است.

قانون قبلی‌ در سال ۱۹۷۹ وضع شد تا آنچه را که سیاست‌گذاران به عنوان بحران ازدیاد جمعیت در آینده‌ای نزدیک می دید‌ند مهار کند. دولت تخمین می‌زند که این سیاست از تولد ۴۰۰ میلیون نوزاد جلوگیری کرده است. بخشی از این دستاورد به کمک عقیم‌سازی و سقط جنین‌های اجباری میسر شده که به خوبی‌ مستند شده‌اند.

بنا بر این جای تعجب ندارد که تنها شل کردن محدودیت اندازه خانواده از یک فرزند به دو فرزند چندان از ترس افرادی که از قانون جدید سرپیچی می‌‌کنند نکاسته است.

به مناسبت اولین سالگرد اعلام لغو این قانون تحقیقی انجام دادیم تا ببینیم اعمال این سیاست جدید در عمل به چه معنی است.

و آن چه دستگیرمان شد نشان می‌‌دهد که دولت چین کماکان حق خود می‌داند که برای رحم زنان تصمیم بگیرد و برای این کار دست به اعمال بی‌رحمانه زور و فشار می‌زند.

بدون دعوت قبلی به یکی از مراکز بدنام تنظیم خانواده در حومه یکی از شهرهای معمولی در شرق چین رفتم.

محیطی سرد و افسرده داشت، مثل دیگر مراکز مشابه که در طول و عرض این کشور وسیع در دهات و شهرها یافت می‌شود.

هنگام ورود با پلان ساختمان روبه‌رو می‌شوید که خود مزید بر این حس ناخوشایند است.

همان‌طور که در این پلان دیده می‌شود، این ساختمان قدیمی و شوم شامل دو اتاق سونوگرافی و سه‌ اتاق عمل است.

هنگامی که از یکی‌ از مقامات ارشد این مرکز پرسیدم که آیا تا به حال از این اتاق‌ها برای سقط جنین اجباری استفاده شده یا نه، مدتی‌ سکوت کرد.

سرانجام پاسخ داد "خیلی‌ کم". سپس تاکید کرد که "حداقل ده سال است" که هیچ عمل سقط جنینی اینجا انجام نگرفته.

دیگر کجای دنیا یک مقام دولتی پیدا می‌شود که اعتراف کند همکارانش زنان را می‌دزدیده‌اند، به آنها دارو می‌خورانده‌اند و به اجبار آن‌ها را زیر تیغ جراحی می‌برده‌اند؟ حالا می‌خواهد ده سال پیش بوده باشد یا یک سال پیش.

کجای دنیا جواب "خیلی‌کم" جایگزین قابل قبولی برای تکذیب کامل محسوب می‌‌شود؟

واقعیت این است که سیاست تک‌فرزندی مبانی اخلاقی را به ابهام کشانده و باعث شده این سطح از خشونت دولتی کمتر غیرعادی به نظر برسد.

این مقام دولتی به من گفت که در این منطقه همه زنانی که هنوز توانایی زاد و ولد دارند باید مطابق با قانون جدید دوفرزندی سالی دو بار خود را برای سونوگرافی به این مرکز معرفی کنند.

او می‌گوید اگر کاشف به عمل آید که فرزند سومی در شکم دارند، "مطابق قانون با آنها برخورد خواهد شد."

برای این که بیشتر به واقعیت قضیه پی‌ ببرم، از یکی از خانم‌های همکارم خواستم که به صورت تصادفی با تعدادی از مراکز تنظیم خانواده‌‌ تماس بگیرد، وانمود‌ کند مادری است که بچه سومش را حامله است و می‌‌خواهد آن‌ را نگه دارد و از مسئولان بپرسد چه گزینه‌هایی پیش روی اوست.

تنها مجازاتی که در قوانین چین برای زیر پا گذاشتن سیاست‌های جمعیتی در نظر گرفته شده یک جریمه نقدی سنگین است.

و تمامی مسئولانی که تلفنی با ما صحبت کردند مشخصا گفتند که با وجود تغییر قانون از یک فرزند به دو فرزند، جریمه نقدی همچنان سر جایش است و اعمال می‌شود.

مبلغ این جریمه که می‌‌تواند تا ده برابر میانگین حقوق سالیانه فرد باشد به تنهایی کافی‌ است که فرد را از ادامه حاملگی منصرف کند.

اما بررسی‌ها می‌‌نشان می‌‌دهد که مقام‌ها پا را از این هم فراتر گذاشته‌اند و به هدف "متقاعد کردن" زنان به انداختن بچه به اجبار به خانه‌های مردم سر می‌زنند.

یکی‌ از مقامات گفت که "اگر گزارشتان را به ما بدهند، پی شما را خواهیم گرفت و متقاعدتان می‌کنیم که آن بچه را به دنیا نیاورید."

فرد دیگری گفت که "قطعا شما را پیدا و به سقط جنین متقاعد می‌کنیم."

و وقتی‌ از آنها پرسیدیم که آیا ممکن است مادر فرضی‌ ما فرای فشار سنگین برای "متقاعد‌سازی" با برخورد فیزیکی هم مواجه شود یا نه، یکی‌ از آنها جواب داد "قاعدتا احتمالش هست".

شخص دیگری در پاسخ به همین سال گفت "خیلی‌ مشخص نمی‌توان گفت".

در پاسخ به این که آیا زن می‌‌تواند بچه را نگه دارد و در عوض جریمه‌اش را بپردازد، مامور دیگری گفت "نه، مشخصا نمی‌تواند".

لغو سیاست تک‌فرزندی در چین نه از روی باور به آزادی زن به حق انتخاب و تصمیم‌گیری درباره بدن خودش، بلکه به این خاطر است که حزب کمونیست بالاخره به عواقب اقتصادی کاهش زاد و ولد پی برده است.

اما نکته ظریف داستان این است که برای اعمال سیاست دو فرزندی هم کمی‌ دیر شده چون کمتر زنی پیدا می‌شود که بخواهد دو فرزند داشته باشد.

داشتن خانواده کوچک به هنجار اجتماعی تبدیل شده است.

و این یعنی‌ تعداد افرادی که بخواهند فرزند سومی هم بیاورند از این هم کمتر خواهد بود. راستش بعضی از مقاماتی که با ما صحبت کردند خیلی برایشان مهم نبود که مردم چند فرزند دارند. احتمالا کم شدن تعداد افرادی که بالقوه بخواهند قوانین را زیر پا بگذارند باعث کم شدن قدرتشان شده است.

یکی‌ از مقامات می‌‌گفت "اگر می‌‌خواهی‌ بچه‌دار شوی، بشو". هرچند که با جدیت تاکید می‌‌کرد که جریمه این کار به هر حال باید پرداخته شود.

شکی نیست که تحقیقات ما به روش علمی‌ انجام نشده، اما به هر حال تصویری اجمالی‌ از این نظام خشک و متعصب به دست می‌‌دهد.

هیچ سند و اعترافی دال بر ادامه سقط جنین اجباری در پی اعمال قانون دوفرزندی پیدا نکردیم، اما هنوز خطر این کار به وضوح وجود دارد.

آن خانواده‌ای که برای فرار از احتمال سقط جنین اجباری مخفی‌ شده‌ بودند، حالا که فرزند سومشان به دنیا آمده با خطر جریمه سنگین مالی‌ روبرو هستند.

پدر خانواده می‌گوید "ما پولی برای پرداخت این جریمه نداریم، واقعا نمی‌‌دانیم چه باید بکنیم".

اما آیا او پشیمان است؟

"وقتی‌ به نوزادمان نگاه می‌‌کنم شاد می‌شوم."