جنگ روانی داعش در نبرد موصل

هرچه نیروهای عراقی به موصل نزدیک‌تر می‌شوند، جنگ روانی داعش هم تشدید می‌شود.

موصل، از بزرگ‌ترین شهرهای عراق و مهم‌ترین مقر داعش در این کشور است. ضمن اینکه برای داعشی‌ها اهمیت نمادین هم دارد: آنجا بود که ابوبکر بغدادی، رهبر داعش، پس از اعلام تاسیس خلافت برای اولین و آخرین بار در انظار ظاهر شد.

از روز ۱۷ اکتبر که نیروهای عراقی و کرد عملیات بازپس‌گیری موصل را شروع کردند، داعش پیوسته در تلاش است که نشان بدهد جلوی پیشرفت دشمن را گرفته، تلفات سنگین وارد کرده، و آسیب چندانی هم ندیده است.

اما گزارش‌های داعشی‌ها گاه متناقض است. در بعضی ویدئوها مردم آسوده در بازارچه‌های موصل مشغول خریدند، در بعضی دیگر ویرانی زیرساخت‌های شهری را می‌بینیم و مردان مسلحی که عهد می‌کنند تا پای جان بجنگند.

زندگی 'مثل همیشه'

از روزی که حمله به موصل آغاز شد، داعش حجم تبلیغاتش را بیشتر کرد، طوری که تا این لحظه توانسته روایت خود را از جنگ به گوش مردم برساند، با اینکه حساب‌های کاربری مرتبط با داعش در شبکه‌های اجتماعی محدود شده است.

همان هفته اول عملیات تعداد خبر و گزارش و ویدئو روی وبسایت اعماق - که به‌نوعی خبرگزاری رسمی داعش است - تقریبا دو برابر شد. بخش قابل ملاحظه‌ای از محتوای منتشر شده در مورد تحولات موصل و مناطق اطرافش بود.

هدف انتشار بعضی از این اخبار و گزارش‌ها این بود که بگویند اوضاع عادی است. یک ویدئو بچه‌های موصل را در خیابان‌ها و بازارچه‌های شلوغ نشان می‌داد. و "ساکنانی" که می‌گفتند شهر امن و امان است. یک مجموعه عکس هم از یک مطب دندان‌پزشکی منتشر شده بود که نشان می‌داد در حالی‌که شرق شهر در جنگ و خون‌ است، دندان‌پزشک به کارهای کسالت‌بار خود ادامه می‌دهد.

از سوی دیگر، داعش ادعا کرده که جنگنده‌های ائتلاف به رهبری آمریکا زیرساخت‌های غیرنظامی مثل "مراکز درمانی" و یک "مهدکودک" را بمباران کرده‌اند. چندی پیش نیروهای کرد را هم متهم کرد که بی‌هدف خمپاره پرتاب می‌کنند و به زنان و کودکان آسیب می‌زنند.

تشویق به حمله

ماشین تبلیغات داعش مدام تاکید می‌کند که نیروهای این گروه باید یک‌تنه با ائتلافی بزرگ بجنگند: از ارتش عراق گرفته تا پیشمرگه‌های کرد و نیروهای مردمی شیعه، که تازه ائتلاف به رهبری آمریکا هم پشت‌شان است.

داعشی‌ها می‌گویند برای دفاع از اسلام جلوی خیل دشمنان ایستاده‌اند، و طرف مقابل بسیار قوی‌تر است. به این ترتیب آنها هواداران را برای شکست نظامی احتمالی آماده می‌کنند.

ابومحمد عدنانی، سخنگوی پیشین داعش که ماه اوت در حمله هوایی کشته شد، ماه‌ها پیش از جنگ موصل می‌گفت پیروی از "اسلام راستین" مهم‌تر از حکمرانی بر یک قلمرو است.

با این حال، دستگاه تبلیغاتی داعش هشدار داده که نبرد موصل نبردی طولانی خواهد بود و دشمنان بهایی سنگین خواهند پرداخت.

در گزارش‌های اینترنتی این گروه بیش از هرچیز به حمله‌های انتحاری اشاره می‌شود. داعشی‌ها مدعی‌ هستند در هفته اول نبرد روی‌هم ۵۸ حمله انتحاری داشته‌اند، و نه تنها جلوی پیشروی نیروهای دشمن را گرفته‌اند، که خسارات و تلفات سنگینی بهشان تحمیل کرده‌اند.

عقب‌نشینی و شکست معمولا در گزارش‌های داعش جایی ندارد؛ مثلا از انبوه روستاهایی که طرف مقابل پس گرفته خبری نیست. اما گاه به بعضی موارد اشاره می‌شود، از جمله از دست رفتن شهر برطله در شرق موصل یا محاصره بعشیقه در شمال شرقی موصل.

این در حالی است که مقام‌های عراقی می‌گویند در همان هفته اول عملیات حدود ۸۰ روستا را از داعش پس گرفته‌اند.

بعید است نبرد موصل سریع و آسان به پایان برسد. قدرت‌های منطقه‌ای و کشورهای غربی هم با جدیت اخبار جنگ را دنبال می‌کنند، به خصوص که داعش از "برادران" دینی خواسته هر جای جهان که می‌توانند به دشمنان حمله کنند.