جنگ اوکراین؛ شواهد دلخراش نشان از وقوع جنایت جنگی دارد

اوایل ماه مارس، فیلمی در سراسر جهان به اشتراک گذاشته شد که نشان می‌داد نیروهای روسیه در بزرگراهی در بیرون کی‌یف به مردی که دست‌هایش را بالای سرش گرفته بود تیراندازی می‌کنند. حالا که نیروهای روس از اطراف کی‌یف عقب رانده شده‌اند، جرمی بوئن، خبرنگار بی‌بی‌سی، توانسته است آثار شوم برجای مانده از اشغال کوتاه مدت این منطقه توسط روس‌ها را شخصا مشاهده کند.

این گزارش حاوی مطالبی است که ممکن است برای برخی بینندگان آزاردهنده باشد:

عبور از مسیری کمتر از ٢٠٠ متر بین دو روستای مریا و میلا، که در زبان اوکراینی "رویا" و "دلربا" معنی می‌دهند، کابوسی بود که در آن ١٣ جسد را شمردم.

دو نفر از کشته‌شدگان از غیرنظامیان اوکراینی هستند که روس‌ها آنها را کشته‌اند و بقیه اجساد هنوز شناسایی نشده‌اند. اجساد این افراد در همانجایی که کشته شده‌اند روی زمین افتاده و فقط دو نفر از آنها اونیفورم ارتش اوکراین را بر تن دارند.

گروه خبری بی‌بی‌سی توانست به محلی واقع در بزرگراه اصلی ئی-٤٠ کی‌یف برود که نیروهای اوکراینی تنها ١٠ ساعت پیشتر بار دیگر آن را پس گرفته بودند.

آثار جنگ و آتش شدید توپخانه همه جا به چشم می‌خورد. پمپ بنزین‌ها و هتلی که به خاطر اسپا و رستورانش معروف بود، کاملا ویران شده و حفره‌های ناشی از اصابت گلوله توپ در جابجای بزرگراه دیده می‌شد.

نیروهای اوکراینی که در میان ویرانه‌های یک گاراژ مشغول عوض کردن لاستیک پنجر یک خودرو نظامی بودند گفتند که روس‌ها در فاصله ٤ کیلومتری هستند و پس از یک درگیری سخت چند روزه سرانجام در ساعات اولیه صبح، افراد باقیمانده و خودروهای زرهی خود را از آن محل عقب کشیدند.

در دل ویرانه‌های جنگ، اجساد کشته‌شدگان و انبوهی از سئوالات و نگرانی در مورد اینکه آنها چه کسانی بودند و چگونه جان دادند برجای مانده بود.

به بعضی از سوالات از پیش پاسخی داده شده، مثلا در مورد زوجی که روز ٧ مارس به دست نیروهای روسیه کشته شدند و اجسادشان برجای مانده است.

ماشین زنگ‌زده و ترکش خورده آنها در نزدیکی یک پمپ بنزین در کنار جاده دیده می‌شود که سوخته و فقط پوسته‌ای از آن باقی مانده است. در کنار خودرو، بقایای سوخته و تاب خورده جسدی دیده می‌شود که می‌توان تشخیص داد جسد یک مرد است. حلقه ازدواج در انگشت جسد باقی مانده و در داخل ماشین، چیزی از بدن سوخته یک زن هم دیده می‌شود، با دهانی باز که گویی فریاد می‌کشد.

روز ٧ مارس ماجرای کشتن آنها توسط واحد پهپادی بوگاتی متعلق به نیروی دفاعی ارتش زمینی اوکراین هنگام عملیات تجسسی بر فراز این محل فیلمبرداری و توسط سازمان‌های متعدد خبری در سراسر جهان بازنشر شد. این فیلم خشم مشاهده کنندگان را برانگیخت زیرا مرد را نشان می‌داد که از خودرو پیاده شده و دست‌هایش را به علامت تسلیم بالای سرش گرفته و درست در همان زمان، نظامیان روسی با خونسردی محض او را به گلوله می‌بندند.

پرس و جوی بی‌بی‌سی حاکی از آن است که این اجساد متعلق به ماکسیم آیوونک و همسرش، کسینا است. آنها همراه با کاروانی متشکل از ١٠ خودرو غیرنظامی به خاطر پیشروی روس‌ها از محل زندگی خود فرار کرده و سعی داشتند به کی‌یف برسند.

همانطور که خودروها در جاده به سوی کی‌یف می‌رفتند با یک تانک روسی مواجه شدند که سنگری در داخل چمن کنار بزرگراه حفر کرده و در آن موضع گرفته بود. فیلم ویدیویی به وضوح حرف V را که یکی از شناسه‌های نیروهای روسی است روی تانک نشان می‌دهد. با مشاهده تانک، خودروهای دیگر کاروان به سرعت دور زدند و از همان راهی که آمده‌ بودند بازگشتند اما ماشین ماکسیم احتمالا به خاطر اصابت گلوله متوقف شد.

به محض توقف ماشین، ماکسیم بیرون پرید و دست‌ها را بالا برد. او در عرض چند ثانیه به ضرب گلوله کشته شد. همسرش هم در داخل خودرو کشته شد. پسر شش ساله خانواده و مادر سالمند یکی از دوستان ماکسیم دیگر سرنشینان ماشین بودند که در نهایت توسط سربازان روسی آزاد شدند.

این دو نفر در حالی که پیاده در کنار جاده سرگردان بودند توسط دیگران پیدا شدند. خانم سالمند گفت که ماکسیم از ماشین پیاده شده و در حالی که فریاد می‌زد تیراندازی نکنید، داخل ماشین بچه است به ضرب گلوله‌های سربازان روس کشته شد. به گفته مسئولان واحد پهپادی بوگاتی، دو بازمانده این حادثه زنده و در امنیت هستند اما به شدت از این واقعه تکان خورده‌اند.

آنچه که از خودرو باقی مانده نشان می‌دهد که آتش گرفته و سوخته اما این آتش‌سوزی نتیجه تیراندازی روس‌ها نبوده است. یک فرضیه این است که احتمالا خود روس‌ها خودرو و اجساد را به آتش کشیدند تا شواهد باقیمانده را از میان ببرند. فیلم گرفته شده توسط پهپاد اوکراینی در اختیار مقامات اوکراین و بخش تحقیقات جنایی پلیس لندن قرار گرفته است.

هشدار: در ادامه مطلب تصاویری دیده می‌شود که ممکن است برای بعضی ناراحت‌کننده باشد.

در طول یک جاده چند صد متری، خودروهای سوخته و اجساد بیشتری در کنار جاده دیده می‌شوند اما از نحوه کشته شدن آنها فیلم ویدیویی گرفته نشده است. یک فرضیه احتمالا معتبر این است که آنها هم توسط خدمه تانک‌ها یا نفرات واحدهای پیاده روسیه کشته شده‌اند.

باز هم نشانه‌هایی از تلاش برای از میان بردن اجساد مشهود است. بعضی از اجساد در محل کشته شدن رها شده تا از میان بروند اما اجساد دیگری را هم روی هم ریخته و اطراف آنها تعدادی لاستیک خودرو چیده‌اند. لباس‌های زغال شده نشان می‌دهد که کسانی کوشیده‌اند آنها را بسوزانند و برای اطمینان از سوختن آنها، لاستیک‌ها را هم به آتش کشیده‌اند.

بین حفره سنگر تانک و نقطه‌ای که ١٣ جسد در آن رها شده، اثر مسیر شلیک گلوله روی زمین مشخص است. تانک روسی از این محل رفته اما خدمه آن مقداری زباله شامل بقایای جیره جنگی ارتش روسیه را برجای گذاشته‌اند. در جنگل نزدیک به این محل، حداقل یک تانک دیگر دیده می‌شود که در اثر اصابت موشک ضد تانک سوخته است.

یک سرباز اوکراینی کیف پولی را که در تانک پیدا کرده بود نشان می‌دهد. مدارک شناسایی روسی، اسکناس‌های روسی و مقداری سکه بلاروس. حمله اصلی به سوی شمال غرب کی‌یف توسط واحدهایی صورت گرفت که با عبور از مرز بلاروس، متحد روسیه در این جنگ، وارد اوکراین شده بودند.

در نزدیکی تانک آسیب دیده، نشانه‌هایی از اردوی موقت یک واحد نظامی دیده می‌شود که ظاهرا سراسیمه محل را ترک کرده، با سنگرها، صندلی‌های تاشو و میزی که بقایای غذا و نوشیدنی روی آن انباشته شده است. این اردوگاه در احاطه توده‌های بزرگ زباله، غذای پسمانده و بطری‌های نوشابه الکلی است. سربازان اوکراینی گفتند که روس‌ها فروشگاه‌های پمپ‌بنزین‌ها را غارت می‌کردند.

در کنار میز، یک انبر بزرگ پیچ‌بُر و انبوه زباله دفن نشده در مسیر پیشروی نیروها دیده می‌شود که معمولا نشانه سربازانی است که انضباط نظامی ندارند.

بعد از اینکه سربازان اوکراینی گفتند تعداد بیشتری از تانک‌ها و خودروهای زرهی روسیه منهدم شده‌اند تصمیم گرفتیم دو سه کیلومتر دیگر هم جلوتر برویم.

در یک روستای کوچک، یک تانک و دو نفربر زرهی شکسته و سوخته دیده می‌شدند که از بعضی از آنها هنوز دود بلند می‌شد. ضربه گلوله ضد تانک باعث شده بود که برجک و توپ اصلی از بدنه تانک جدا شود و حفره‌ای در فاصله حدود پانزده متری ایجاد کند.

در جنگل‌های کاج واقع در دو طرف جاده، تعدادی سرباز اوکراینی با بیل مشغول حفر سنگر و حفره روباهی بودند و دیگران هم مشغول گشت‌زنی بودند. هنوز خیلی زود بود که بتوان گفت روس‌های برای همیشه از این محل رفته‌اند یا باز خواهند گشت.

اما آنچه واضح است اینکه نیروهای روسیه تحت فشار مداوم سربازان اوکراینی مجبور به عقب‌نشینی و واگذاری مناطق استراتژیک اطراف کی‌یف شده‌اند. و اینکه هر قدمی که آنها به عقب رانده شوند، پایتخت اوکراین و مردم آن از امنیت کمی بیشتر برخوردار خواهند شد.

با خروج روس‌ها، انتظار می‌رود شواهد بیشتری از کشتن غیرنظامیان توسط آنها به دست بیاید و پشتوانه گزارش‌های متعدد از این نوع وقایع قرارگیرد.

صحنه‌هایی که کنار این بزرگراه برجای مانده چیزی فراتر از مرگ وحشتناک انسان‌های قربانی تصمیم ولادیمیر پوتین برای حمله به اوکراین است. این محل صحنه وقوع جنایت است همراه با شواهدی که پس از آنکه روس‌ها رفتند، باید برای تحقیقات گردآوری و حفظ شود.

طبق قوانین جنگ، غیرنظامیان باید مورد حمایت قرار گیرند و اگر برخلاف این قوانین کشته شوند، مرگ آنها مصداق جنایت جنگی است.