بحران اوکراین؛ پازل ژئوپولتیکی ولادیمیر پوتین

آیا تا به حال سعی کرده‌اید پازلی را که نیمی از قطعات آن گم شده باشد، حل کنید؟

چنین پازلی مایوس‌کننده است. گیج کننده است. و شما هرگز تصویر کامل را نمی‌بینید.

به دنیای سیاست کرملین خوش آمدید.

پی بردن به چیزی که ولادیمیر پوتین در حال فکر کردن و برنامه ریزی برای آن است، چالش برانگیز است و این همان چیزی است که کرملین آن را دوست دارد: همه را در حالت حدس و گمان نگه داشتن.

برنامه رئیس جمهور پوتین برای اوکراین چیست؟ آیا مسکو خود را برای تهاجمی تمام عیار آماده می‌کند؟ یا عملیاتی محدودتر؟ یا منظور از این نمایش قدرت صرفا بندبازی سیاسی و فشار سیاسی در (حداکثر میزان ممکن) است؟

پازل ژئوپولتیکی کامل نیست.

تکه‌های این پازلی که در اختیار داریم، باعث نگرانی غرب شده است:

واشنگتن حال به صورت مکتوب به خواسته‌های امنیتی مسکو پاسخ داده و کرملین گفته که واکنش آمریکا را بررسی و تحلیل خواهد کرد.

همزمان گفتگوهای پرمجادله ادامه دارد.

یوگنی پوپوف می‌گوید: "زیرساخت‌های ناتو را در اوکراین قرار ندهید. ما از شرکای خود در کشورهای عضو ناتو می‌خواهیم که خارج شوند. از مرزهای ما خارج شوید. از جمهورهای سابق شوروی خارج شوید، به این دلیل که این تهدیدی برای مردم روسیه است."

آقای پوپوف مجری یک "تاک شو" در تلویزیون دولتی روسیه و همچنین از نمایندگان پارلمان از حزب حاکم "روسیه متحد" است.

آقای پوپوف به من هشدار می‌دهد: "زمان درحال گذشتن است. شما باید هر چه سریع تر تصمیم بگیرید."

از او می‌پرسم: "وگرنه چه می‌شود؟"

او در پاسخ می‌گوید: "در غیر این صورت این واکنشی بسیار خطرناک برای کل جهان خواهد بود. برخی از مقامات غربی گفته‌اند که روسیه جراتی ندارد. آیا شما واقعا می‌خواهید این را ببینید؟"

مقامات روسی در ملاءعام اصرار دارند که ناتو خطری برای امنیت ملی روسیه است.

من شک دارم، برای من سخت است که باور کنم مسکو واقعا ناتو را یک تهدید می‌بیند.

تنها شش درصد از مرزهای روسیه به کشورهای ناتو می‌رسد. کرملین با برخی از اعضای ناتو مانند ایتالیا و مجارستان روابط خوبی دارد. حتی سیستم‌های تسلیحاتی به ترکیه از اعضای ناتو فروخته است.

و به خاطر داشته باشید که ناتو بیش از ۷۰ سال است که در مرزهای روسیه است.

علاوه بر این هیچ نشانه‌ای دال بر پذیرش اوکراین، گرجستان یا دیگر جمهوری‌های سابق شوروی در ناتو در آینده نزدیک وجود ندارد.

پس چرا کرملین تا این حد روی اتحاد ناتو متمرکز است؟

تا حدی این موضوع به دلایل داخلی مربوط می‌شود: واداشتن مردم روسیه به اتحاد علیه دشمن خارجی ادعایی.

اما شاید هم بهانه‌ای باشد برای استفاده از این لحظه برای تغییر شکل نظم امنیتی اروپا به نفع مسکو، ایجاد مجدد حوزه نفوذ روسیه و تلاش برای بازنویسی نتایج جنگ سرد.

آندری کورتونوف، مدیر کل شورای امور بین الملل روسیه معتقد است: "پوتین معتقد است که غرب از ضعف روسیه در دهه ۱۹۹۰ میلادی استفاده کرد و با روسیه منصفانه برخورد نشد و آن چه را که شایسته این کشور بود، بدست نیاورد. او (پوتین) درصدد تغییر دادن این وضعیت است."

به گفته آقای کورتونوف "استدلال پوتین بسیار ساده است. اکنون توازن قوا تغییر کرده است. دیگر دنیای تک قطبی غرب نیست. شما باید به حرف ما گوش بدهید و نگرانی‌های ما را جدی بگیرید."

بنابراین گام بعدی مسکو چه خواهد بود؟

بدون تمامی قطعات پازل، ما فقط می‌توانیم حدس بزنیم. این مسئله ممکن است به این بستگی داشته باشد که آیا پیشنهاد آمریکا برای مذاکره با روسیه در مورد برخی از جنبه‌های امنیت اروپا برای رضایت ولادیمیر پوتین کافی است یا خیر.

اگر این طور نباشد، چنانچه رهبر کرملین مصمم به از بین بردن ساختار امنیتی کنونی اروپا باشد، رویارویی نظامی و اصطکاک طولانی مدت بین شرق و غرب ممکن است.

آقای کورتونوف می‌گوید: "امیدوارم که پوتین از آن چه که تاکنون به دست آورده، راضی باشد. فکر می‌کنم که او تا حدودی موفق بوده. او گفتگویی را بر غرب تحمیل کرد. بنابراین او می‌تواند استدلال کند که ماموریتش انجام شده است. این که حفظ تنش در مرز اوکراین به او کمک کرد تا غرب را تشویق کند تا پیشنهادات روسیه را بررسی کنند."

اما آقای کورتونوف در عین حال می‌گوید: "اما او (پوتین) ممکن است تفسیر متفاوتی داشته باشد. او ممکن است بگوید که غرب در تلاش است تا روسیه را در مذاکراتی بی پایان و بیهوده درگیر کند و نفوذ غرب در اوکراین ادامه خواهد یافت."

آقای کورتونوف می‌افزاید: "اما از نظر داخلی، جامعه روسیه مشتاق یک جنگ بزرگ در همسایگی‌اش نیست. روس‌ها مشتاق یک عملیات نظامی بزرگ در اوکراین نیستند."