روسیه ۱۰ دیپلمات آمریکا را اخراج کرد و به سفیر این کشور پیشنهاد ترک مسکو را داد

تنها یک روز پس از اعلام تحریم های جدید آمریکا علیه روسیه، مسکو در اقدامی تلافی جویانه گفته ۱۰ دیپلمات آمریکایی باید خاک روسیه را ترک کنند.

پاسخ روز جمعه، ۱۶ آوریل، روسیه اگر چه مقابله به مثل با تحریم‌های روز پنچشنبه واشنگتن علیه مسکو است اما جزییات آن نمایانگر این است که کرملین قصد افزایش دادن سطح تنش را ندارد چرا که مجازاتی هم‌طراز واشنگتن در نظر گرفته است.

آن طور که روز جمعه سرگئی لاوروف، وزیر خارجه کهنه‌کار روسیه اعلام کرد کرملین تصمیم گرفته به تلافی تحریم ۳۲ شرکت و نهاد روسی و اخراج ۱۰ دیپلمات روس از خاک آمریکا، ۱۰ دیپلمات آمریکایی را از مسکو اخراج کند و همزمان تهدید کرده که ممکن اس جلوی فعالیت نهادها و انجمن‌های غیردولتی فعال در روسیه که از طرف آمریکا حمایت ملی می‌شوند را هم بگیرد.

آقای لاوروف همچنین گفته وزارت خارجه روسیه پیشنهاد می‌کند سفیر آمریکا در مسکو به طور موقت به کشورش بازگردد.

کرمیلین همچنین ۸ مقام فعلی و سابق آمریکایی را از ورود به خاک روسیه منع کرده است.

در حالی که مسکو تصمیم خود را واکنشی به اقدامات کاخ‌سفید دانسته، آمریکا علت تحریم‌های جدید و اخراج دیپلمات‌های روسی را به حملات سایبری گسترده اخیر که به عملیات "سولار ویند" شهرت یافته مرتبط دانسته و همچنین دخالت مسکو در انتخابات ریاست‌جمهوری این کشور -که نهادهای اطلاعاتی آمریکا همچون سال ۲۰۱۶ نقش کرملین در آن را حتمی می‌دانند- مربوط کرده است.

جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا روز پنجشنبه گفت تحریم‌های جدید سیگنالی به مسکو است و به کرملین هشدار می‌دهد که مواضع واشنگتن علیه اقدامات آن سخت‌تر خواهد شد.

با این حال، به نظر می‌رسد رئیس جمهوری آمریکا باب گفتگو را برای مسکو باز گذاشته، آن هم بعد از یک دهه سردی و تنش جدی میان دو قدرت جهانی که در دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ هم بهبودی نیافت. جو بایدن و ولادیمیر پوتین همین سه‌شنبه (۱۳ آوریل) تلفنی با هم گفتگو کردند.

اما در مقابل، سرگئی لاوروف که به تازگی به تهران هم سفر کرده بود گفته تحریم‌های جدید آمریکا علیه مسکو «کاملا غیردوستانه و غیرمشوق‌آمیزند».

این دومین دور تحریم‌های عمده علیه روسیه پس از تحریم‌های ماه گذشته در واکنش به مسمومیت الکسی ناوالنی، منتقد دولت روسیه است که شامل تحریم ۷ مقام میان رتبه و ارشد روسی و بیش از دوازده نهاد آن کشور بود. روسیه می‌گوید که نقشی در مسمومیت آلکسی ناوالنی که اکنون در این کشور زندانی است نداشته است.

با این حال در واشنگتن کسی انتظار ندارد که چنین تحریم‌هایی اقدامات ادعایی مسکو علیه منافع آمریکا را متوقف کند و از نظر تحلیل‌گران، بیشتر جنبه مصرف روابط عمومی برای جو بایدن دارد که می خواهد نشان دهد مواضع او در برابر ولادیمیر پوتین نسبت به دونالد ترامپ سختگیرانه‌تر است.

بیشتر بخوانید

سال گذشته، پژوهشگران امنیت سایبری در آمریکا هک نرم افزاری به نام سولارویند SolarWinds را شناسایی کردند که به مجرمان سایبری امکان نفوذ و دسترسی به ۱۸۰۰۰ شبکه رایانه‌ای دولتی و خصوصی را می‌داد.

کارشناسان اطلاعاتی معتقدند که روسیه عامل این حمله بوده است. هکرها به پرونده‌های دیجیتالی چندین سازمان دولتی ایالات متحده از جمله وزارت‌های خزانه‌داری و دادگستری و چند اداره دولتی دسترسی پیدا کردند.

در ماه فوریه، براد اسمیت، رئیس مایکروسافت، گفت که این بدافزار "بزرگترین و پیچیده‌ترین" برنامه از این نوع بوده که تا کنون دیده شده است.

دسامبر گذشته، مایک پمپئو ، وزیر امور خارجه وقت آمریکا گفت که او معتقد است روسیه پشت این حمله قرار دارد اما افزود که پژوهشگران آمریکایی "هنوز سرگرم کشف جزئیات دقیق این حمله هستند".

با گذشت چند ماه، حالا ایالات متحده در نظر دارد تشکیلات اطلاعاتی روسیه را رسماً به انجام این هک متهم کند. روسیه هرگونه دخالت در این عملیات سایبری را تکذیب کرده است.

تجزیه و تحلیل به قلم گوردون کوررا، گزارشگر امنیتی

سال گذشته افشای اخبار مربوط به یک تهاجم سایبری عمده توسط نرم افزار سولارویند باعث ناخرسندی دولت آمریکا و طرح سئوالاتی در مورد نحوه پاسخگویی به آن شد.

برخی اعضای کنگره آن را "اقدام جنگی" دانسته و خواستار مقابله به مثل شدند، اما دیگران خاطرنشان کردند که روس‌ها دقیقاً به همان نوع جاسوسی مشغول بوده‌اند که آمریکا هم به صورت آنلاین در آن فعالیت دارد.

بالاخره دولت بایدن به این نتیجه رسید که ابعاد نفوذ در سیستم‌های آمریکایی در حدی بوده که دادن پاسخی مناسب را ایجاب ‌کند. اما سوال این بود که این پاسخ چه باید باشد؟ برخی از پاسخ‌ها "مخفیانه" داده خواهد شد و احتمالا در آنها تهاجم سایبری برای آسیب به عاملان این اقدام به کار خواهد رفت.

اما همچنین این بحث هم مطرح بود که چگونه باید واکنش حوادث سایبری را با سایر فعالیت‌های اطلاعاتی روسیه که آمریکا از آن ناراضی بوده ترکیب کرد. از جمله این فعالیت‌ها اتهام دخالت در انتخابات سال ۲۰۲۰، پاداش به طالبان برای حمله به سربازان آمریکایی در افغانستان و فعالیت روسیه علیه دولت اوکراین بوده است. بعضی از مقامات آمریکایی از جدا نگه داشتن این مسائل حمایت می‌کردند.

در پایان به نظر می‌رسد مقامات تصمیم گیرنده در دولت بایدن نتیجه گرفته‌اند که به همه این مسائل یکجا و با یک پاسخ واحد واکنش نشان دهند که شاید بیشترین تأثیر را داشته باشد.

اما آیا این تحریم‌ها واقعاً مانع اقدامات روسیه خواهد شد؟ تجربه گذشته نشان داده که چنین انتظاری بعید است. مسکو سال‌هاست که معتقد است با غرب درگیر است اما این درگیری یک درجه کمتر از جنگ سنتی است و واکنش آمریکا هم این نظر را تایید می‌کند. ظاهرا آمریکا خواسته است به جهانیان ثابت کند که در برابر حملات سایبری روسیه، موضع دولت بایدن شدیدتر از موضع دولت دونالد ترامپ است.

چرا روابط روسیه و دولت آمریکا چنین خراب است؟

آقای بایدن در اولین سخنرانی خود در مورد سیاست خارجی در ماه فوریه گفت که قصد دارد در برابر روسیه بایستد و متعهد شد که به اتهام حملات سایبری و دخالت در انتخابات علیه روسیه پاسخ دهد.

وی گفت: "روزهای نرمش ایالات متحده در برابر روسیه ... به پایان رسیده است."

جوبایدن به این ترتیب در صدد اثبات قاطعیت خود بود زیرا دونالد ترامپ با وجود تحریم روسیه به ندرت از ولادیمیر پوتین انتقاد می‌کرد.

ماه گذشته، برخی آژانس های اطلاعاتی گفتند که احتمال دارد روسیه کوشیده باشد از طریق آنلاین به تبلیغات انتخاباتی دونالد ترامپ در انتخابات کمک کند.

ایالات متحده همچنین علنا به روسیه در مورد اقدامات تهاجمی در اوکراین هشدار داده است. روسیه در حال تقویت حضور نظامی خود در نزدیکی مرز شرقی اوکراین است.

جو بایدن ماه گذشته در یک مصاحبه تلویزیونی در پاسخ به این سئوال که آیا فکر می‌کند آقای پوتین "قاتل" است، گفت این طور فکر می‌کند.

بیشتر بخوانید