قتل جمال خاشقچی: بایدن در گفتگو با ملک سلمان موضوع حقوق بشر را پیش کشید

جو بایدن در گفتگو با ملک سلمان درباره مسایل حقوق‌بشری در این کشور با پادشاه عربستان سعودی سخن گفته است.

روز پنجشنبه، ۲۵ فوریه، کاخ‌سفید اعلام کرد که در این گفتگوی تلفنی رئیس‌جمهوری جدید آمریکا بر "اهمیت رعایت حقوق بشر و رعایت قانون" تاکید کرده است.

این تماس تلفنی پس از آن صورت گرفت که جو بایدن گفت گزارش نهادهای اطلاعاتی درباره نحوه قتل جمال خاشقچی را مطالعه کرده و این گزارش به زودی در دسترس عموم قرار خواهد گرفت.

این گزارش که انتظار می‌رود به زودی علنی شود احتمالا درباره نقش مستقیم محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی در صدور فرمان قتل جمال خاشقچی اطلاعات محرمانه‌ای را فاش خواهد کرد.

جو بایدن که منتشر کردن این گزارش را در دوران کارزارهای انتخاباتی خود وعده داده بود، گفته بنا دارد روابط واشنگتن با ریاض را شکل و شمایلی تازه ببخشد و بر خلاف دونالد ترامپ که از انتشار گزارش سیا درباره قتل جمال خاشقچی خودداری کرد، دستور داده مطابق قانون بخش‌های قابل انتشار آن هر چه زودتر علنی شود.

دونالد ترامپ در جریان این قتل از موضع‌گیری تند و مستقیم علیه محمد بن سلمان پرهیز کرد و مشاور ارشد او، جرد کوشنر، که داماد آقای ترامپ هم هست در چهار سال گذشته روابط بسیار نزدیکی با محمد بن سلمان برقرار کرده بود.

اما آقای بایدن به محض ورود به کاخ‌سفید کمک‌های نظامی آمریکا به ائتلاف جنگ یمن که عربستان سرکردگی آن را دارد قطع کرد و همچنین قرارداد فروش تسلیحات به عربستان و امارات متحده را متوقف کرد.

چند روز پیش هم وقتی خبرنگاران از جن ساکی، سخنگوی دولت درباره روابط و مکالمات میان جو بایدن و محمد بن سلمان سوال کردند خانم ساکی گفت طرف صحبت و تماس جو بایدن ملک سلمان، پادشاه عربستان، خواهد بود و نه ولیعهد او.

محمد بن سلمان هر گونه دست داشتن یا آگاهی از قتل جمال خاشقچی را انکار می‎‌کند اما گزارش‌های نهادهای اطلاعاتی ترکیه و آمریکا نقش او در این قتل را غیرقابل انکار ارزیابی کرده‌اند.

یک گزارش جدید هم که این هفته منتشر شد نشان داد هواپیمای خصوصی که گروه آمران قتل جمال خاشقچی با استفاده از آن به استانبول سفر کرده بودند متعلق به شرکتی است که محمد بن سلمان همه کاره آن است.

با این حال خاندان سلطنتی آل سعود این قتل فجیع را کار "گروه خودسری" از یگان اطلاعاتی خود می‌داند و دادگاهی در این کشور هم ۵ نفر را در همین رابطه محاکمه کرد و اگر چه در ابتدا آنها را به اعدام محکوم کرد اما سپتامبر سال گذشته دادگاه تجدیدنظر این احکام را به تحمل ۲۰ سال زندان تقلیل داد.

جو بایدن دقیقا چه گفته؟

آن طور که در بیانیه کاخ‌سفید از محتوای این مکالمه آمده، جو بایدن به طور مستقیم نامی از جمال خاشقچی در این گفتگو به میان نیاورده است: "پرزیدنت از آزادی چند فعال آمریکایی-سعودی از جمله لجین الهذلول (فعال حقوق زنان) استقبال کرده و به پادشاه عربستان در زمینه اهمیت نقش آمریکا در برجسته کردن مسایل جهانشمول حقوق بشری و برقراری قانون گفته است".

لجین الهذلول چند روز پیش و پس از تحمل حدود ۳ سال زندان آزاد شد هرچند همچنان ممنوع الخروج و ممنوع المصاحبه است.

کاخ سفید گفته دو رهبر همچنین درباره "همکاری پابرجای میان آمریکا و عربستان سعودی" در مقابله با تهدید ریاض از سوی گروه‌های مورد حمایت ایران گفتگو کردند.

"دو رهبر درباره ماهیت تاریخی روابط میان دو کشور سخن گفتند و موافقت کردند که به صورت دو جانبه درباره مشکلات و منافع دو طرف همکاری کنند."

جمال خاشقجی روز دوم اکتبر سال ۲۰۱۸ به همراه نامزدش به کنسول‌گری عربستان سعودی در استانبول مراجعه کرده بود. نامزدش مقابل کنسول‌گری به انتظار او ایستاد اما او هرگز از کنسولگری خارج نشد. به گزارش مقامات ترکیه او ابتدا خفه شد و سپس جسدش را ۱۵ نفر در داخل کنسولگری عربستان قطعه‌ قطعه و از آنجا خارج کردند. بقایای جسد او هرگز کشف نشد.

بیشتر بخوانید