اولین نماز جمعه ایاصوفیه در نزدیک یک قرن

با تبدیل موزه ایاصوفیه استانبول به مسجد، امروز جمعه ۲۴ ژوئیه (۳ مرداد) پس از ۸۶ سال دوباره در این محل نماز جمعه برگزار شد.

عمر بنای کنونی ایاصوفیه به قرن ششم میلادی می‌رسد که به عنوان یک کلیسای ارتدوکس در قسطنطنیه، پایتخت امپراتوری روم شرقی ساخته شد.

با قدرت گرفتن عثمانیان این کلیسا ۹ قرن پس از ایجادش به مسجد تبدیل شد و با شکل گرفتن ترکیه امروزی ایاصوفیه در سال ۱۹۳۴ موزه شد. این بنا یکی از جاذبه‌های اصلی گردشگری در استانبول و جزو میراث جهانی یونسکو است.

حال با اعلام رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، دوباره در ایاصوفیه نماز جمعه برگزار شد.

دادگاهی در ترکیه یک ماه پیش در بررسی وضعیت ایاصوفیه به عنوان موزه حکم داد استفاده از آن به عنوان هر مکانی جز مسجد "قانونا مجاز نیست".

تصمیم ترکیه برای تبدیل ایاصوفیه به مسجد با انتقادهای زیادی روبرو شده و از جمله پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان، آن را "دردناک" خوانده است.

در آماده‌سازی ایاصوفیه برای برگزاری نماز جمعه مسلمانان شمایل و دیوارنگاره‌های مسیحی آن با پارچه پوشانده شده است.

گروه‌های اسلام‌گرا و دست‌ راستی در ترکیه از بازگشت ایاصوفیه به وضعیت مسجد استقبال کرده‌اند. اما منتقدان سکولار و چپ‌گرای آقای اردوغان با این کار مخالفند.

رجب طیب اردوغان هنگام اعلام تصمیم برای تبدیل دوباره ایاصوفیه به مسجد گفت: "پس از ۸۶ سال ایاصوفیه دوباره مسجد می‌شود، همان طوری که سلطان محمد فاتح در حکمش آورده بود."

سلطان محمد دوم، ملقب به فاتح، شاه عثمانی بود که در جنگ‌های صلیبی پیروز شد و قسطنطنیه (استانبول امروزی) را فتح کرد.

سال‌ها است که رجب طیب اردوغان و حزب عدالت و توسعه او به سیاست "نوعثمانی‌گری" متهم می‌شوند که توسعه‌طلبی و ترکیبی از ملی‌گرایی و اسلام‌گرایی با تکیه بر عناصر تاریخی را دربرمی‌گیرد.

اولین نماز جمعه قرن ۲۱ ایاصوفیه در روزهای کرونا

علی یرلیکایا، استاندار استانبول، روز پنجشنبه گفت: "مسلمانان مشتاقند، همه می‌خواهند در بازگشایی مسجد باشند."

او در عین حال از نمازگزاران خواسته است برای پیشگیری از انتقال ویروس کرونا به یکدیگر با خود ماسک تنفسی و جانماز به ایاصوفیه ببرند و ملاحظات لازم برای مهار واگیری را در نظر بگیرند.

به گفته استاندار استانبول کادر درمانی هم در محل حضور خواهند داشت.

علی ارباس، وزیر دیانت در ترکیه، گفته ایاصوفیه می‌تواند تا هزار نمازگزار را همزمان در خود جای دهد.

آقای اردوغان روز جمعه جزو نمازگزاران بود.

ایاصوفیه همچنان به روی بازدیدکنندگان غیرمسلمان باز خواهد بود.