درگذشت امیر کویت؛ شیخی که همواره حاکم کویت بود

شیخ صباح احمد جابر صباح امیر کویت در سن ۹۱ سالگی و پس از ۱۴ سال حکومت در این کشور درگذشت.

او سال‌ها پیش از آنکه به اتفاق آراء به عنوان امیر کویت برگزیده شود، عملاً حاکم این کشور بود.

بعد از آنکه پارلمان کویت امیر قبلی یعنی شیخ سعد عبدالله را به دلیل مشکلات جسمی برکنار کرد، تقریباً معلوم بود شیخ صباح جانشین او می‌شود.

شیخ سعد دو هفته بیشتر امیر نبود. او تازه دو هفته پیش از برکناری، جانشین امیر درگذشته یعنی شیخ جابر احمد شده بود.

شیخ صباح از دو دهه پیشتر با ضربان سازی که در قلبش کار گذاشته‌اند زندگی می‌کرد.

نقش آفرینی در سیاست خارجی

شیخ صباح چهارمین پسر امیر احمد اول به سال ۱۹۲۹ به دنیا آمد.

او در مدرسه مبارکیه در کویت درس خواند و کمی بعد به دربار پدرش - که از سال ۱۹۲۱ تا ۱۹۵۰ حکمرانی می‌کرد - پیوست.

او از سال ۱۹۵۵ تا ۱۹ ژوئن ۱۹۶۱ که کویت از تحت الحمایگی بریتانیا خارج شد، عضو "هیئت عالی" بود.

سال ۱۹۶۳، پس از یک سال که وزیر ارشاد و اطلاعات بود، به وزارت خارجه رفت و چهل سال وزیر خارجه بود. در دوران بلند وزارتش به عنوان دیپلماتی کارآمد شناخته می‌شد. او رئیس هیئتی بود که در اولین دوره حضور کویت در سازمان ملل متحد به اجلاس عمومی رفت.

شیخ صباح روابط نزدیکی با سران کشورهای دیگر برقرار کرد و در کاهش تنش‌های کویت با ایران نقشی مؤثر داشت. تابستان ۱۹۹۰ که صدام به کویت حمله کرد، این شیخ صباح بود که برای مداخله نظامی قدرت‌های جهان لابی کرد.

از سال ۲۰۰۱ که شیخ جابر، برادر ناتنی اش، سکته کرد، شیخ صباح به جای او در مجامع بین‌المللی حاضر می‌شد.

تغییر احتمالی قدرت در کویت و خطر آشکار شدن رقابت‌های قدیمی

نقش آفرینی در سیاست داخلی

شیخ صباح از اواخر دهه هفتاد میلادی در اجرای برنامه‌های داخلی شیخ جابر هم نقشی اساسی داشت.

فوریه ۱۹۷۸ که شیخ جابر به جای صباح سوم به امارت رسید، شیخ صباح معاون نخست وزیر شد. و این سمت را - به جز مقطعی کوتاه در دوران جنگ اول خلیج فارس - تا سال ۲۰۰۳ میلادی حفظ کرد.

ژوئیه آن سال، در حالی که وضع جسمی شیخ جابر و ولیعهدش، شیخ سعد، رو به وخامت گذاشته بود، شیخ جابر در فرمانی تاریخی دو پست ولیعهد و نخست وزیر را که تا آن زمانی یکی بود از هم جدا کرد و شیخ صباح را به نخست وزیری برگزید.

شیخ صباح با اختیارات گسترده نخست وزیر برنامه اصلاحات شیخ جابر را ادامه داد. در دولت او بود که برای نخستین بار در تاریخ کویت یک زن به مقام وزارت رسید. و در همین دوران بود که سرکوب اسلام گرایان مسلح آغاز شد و محتوای آموزشی مدرسه‌ها برای ترویج رواداری مذهبی تغییر کرد.

طی سال‌های نقش آفرینی شیخ صباح در سیاست کویت، این امیرنشین به یکی از متحدان اصلی کشورهای غربی در منطقه بدل شد - تا جایی که در سال ۲۰۰۳ میلادی به نیروهای آمریکایی اجازه داد از خاک کویت برای حمله به عراق استفاده کنند.

کویت حدود ده درصد منابع نفت جهان را در اختیار دارد. از این جهت نیز، نقش شیخ صباح به عنوان رئیس شورای عالی نفت کویت بسیار مهم بوده.