بالاگرفتن بحران پناهجویان سرگردان در مرز اروپا؛ هشدار اردوغان و واکنش اتحادیه اروپا

اورزولا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا ضمن ابراز همدردی با ترکیه درباره درگیری‌ها در سوریه، اقدام آنکارا در باز کردن مرزهایش به روی پناهجویان برای ورود به اروپا را اقدامی "غیرقانونی" خواند.

خانم فن در لاین روز دوشنبه ۲ مارس، ۱۲ اسفند در یک نشست خبری گفت: "برای ما قابل درک است که ترکیه در رابطه با پناهجویان در یک موقعیت سخت قرار دارد. اما آنچه می‌بینیم نمی‌تواند پاسخ یا راه حلی باشد."

قرار است فردا، سه‌شنبه ۱۳ اسفند، چارلز میشل، رئیس شورای اروپا و اورزلا فن درلاین، رئیس کمیسیون اروپا همراه با کریاکوس میتسوتاکیس، نخست وزیر یونان به مرز یونان بروند و از نزدیک مساله پناهجویان را بررسی کنند.

همچنین چهارشنبه، وزرای داخلی کشورهای عضو اتحادیه اروپا، نشست ویژه‌ای را درباره مرزهای این اتحادیه با ترکیه و بحران هزاران پناهجویی که در مرز ترکیه و اتحادیه اروپا جمع شدند تشکیل می‌دهند.

پیشتر رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه هشدار داد که به زودی میلیون‌ها پناهجو به طرف اروپا به راه خواهند افتاد. آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان این را که ترکیه از طریق پناهجویان بخواهد به اروپا فشار بیاورد را "غیرقابل قبول" خواند.

آقای اردوغان، روز دوشنبه ۲ مارس، ۱۲ اسفند در یک برنامه تلویزیونی گفت که اتحادیه اروپا به ترکیه برای ایجاد منطقه امن در نزدیکی سوریه و اسکان دادن پناهجویان در آن هیچ کمکی نکرده است.

آقای اردوغان گفت که کشورش قادر نیست که موج تازه پناهجویان سوری را پذیرا باشد.

آقای اردوغان گفت: "یا ما می‌توانیم برای این مردم در سرزمین خودشان یک زندگی شرافتمندانه فراهم کنیم یا همه باید سهم خودشان را در این بار سنگین بپردازند. اکنون دوره فداکاری یکطرفه گذشته است."

از جمعه گذشته که ترکیه اعلام کرد که دیگر مانع حرکت پناهجویان به طرف مرزهای اروپا نخواهد شد، به گفته آقای اردوغان: "صدها هزار نفر از پناهجویان از مرز گذشته و به زودی این تعداد به میلیون‌ها پناهجو خواهد رسید."

مشخص نیست که آقای اردوغان ارقام خود درباره پناهجویان را بر چه اساسی می‌گوید. مقامات یونان اعلام کردند که از روز یکشنبه صبح (دیروز) حود یک هزار پناهجو از طریق جزایر آیگیان خود را به خاک یونان رسانده اند.

ترکیه از روز جمعه ۹ اسفند اعلام کرد که از این پس مانع پناهجویانی که قصد رسیدن به اروپا را دارند، نمی‌شود. این تصمیم که در واقع نقض تعهد پنج سال پیش ترکیه به اتحادیه اروپاست.

به دنبال موج پناهجویان به سوی اروپا در سال ٢٠١٥، دولت ترکیه پذیرفت که برای اسکان آنان در داخل خاک سوریه و مناطق در ترکیه اقدام کند. دولت ترکیه خواستار ایجاد منطقه حائل با سوریه جهت اسکان پناهجویان بوده است.

در پی اعلام تصمیم آنکارا برای باز کردن مرزهای خود به سوی اروپا، گروه‌های زیادی از پناهجویانی که در ترکیه هستند به طرف مرز یونان به راه افتادند.

روز شنبه درگیری‌هایی در مرز یونان به وقوع پیوست و پلیس یونان با شلیک گاز اشک آور سعی کرد که مانع ورود هزاران پناهجو به یونان شود. این کشور همچنین از سازمان مرزبانی اروپا (فرانتکس) برای محافظت از مرزهایش درخواست کمک کرد.

یونان همچنین در واکنش به این اقدام ترکیه، یکشنبه ۱۱ اسفند اعلام کرد که برای یک ماه آینده هیچ درخواست پناهندگی دریافت نخواهد کرد. یونان همچنین ترکیه را متهم کرد که پناهجویان را تشویق می‌کند که به طرف مرز یونان هجوم بیاورند.

دولت یونان در یک بیانیه به شدت از اقدام ترکیه درباره پناهجویان انتقاد کرد. در این بیانیه آمده: "ترکیه به جای بستن راه قاچاقچیان انسان، خودش به قاچاقچی تبدیل شده است."

در بیانیه یونان آمده که "این جا به جایی افراد" که آن را با هماهنگی ترکیه دانسته است "هیچ ارتباطی با قانون جهانی حق درخواست پناهندگی که شامل تک تک افراد می‌شود، ندارد"

آژانس پناهندگان سازمان ملل اعلام کرد که این تصمیم یونان هیچ پایه و اساس قانونی ندارد.

در روزهای اخیر و در پی بالاگرفتن تنش میان ترکیه و جنگجویان مورد حمایت این کشور با نیروهای دولتی سوریه در نزدیکی مرز ترکیه در استان ادلب، حدود نیم میلیون سوری به ترکیه گریختند.

ترکیه در حال حاضر میزبان ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار پناهجوی سوری است و همچنین پناهجویانی از کشورهای دیگر مانند افغانستان و ایران اما تا پیش از این مانع از عبور آنها از مرز و رسیدن آنها به اروپا می‌شد.