نشست اقلیمی مادرید با توافقی 'نیم‎بند' به پایان رسید

طولانی‌ترین مذاکرات اقلیمی سازمان ملل سرانجام در مادرید با توافقی به گفته خبرنگاران "نیم‌بند"، به پایان رسید. مذاکره‌کنندگان درباره موضوع اصلی یعنی افزایش اقدام جهانی برای کاهش گازهای گلخانه‌ای به توافق رسیدند اما درخصوص چند موضوع مهم دیگر نتوانستند به توافق برسند.

در نشست مادرید اتحادیه اروپا و کشورهای کوچک جزیره‌ای به دنبال اقدام بیشتر و سریعتر بودند اما طیفی از کشورهای دنیا از جمله آمریکا، برزیل، هند و چین مخالفت کردند.

توافق‌نامه نشست مادرید قرار بود روز جمعه (۱۳ دسامبر) نهایی شود اما برای آن به دو روز و شب مذاکره بیشتر نیاز بود.

به این ترتیب تمام کشورهای دنیا باید وعده‌های اقلیمی "تازه و بهبود یافته" خود را در اولین نشست اقلیمی مهم سازمان ملل ارائه کنند اما اختلاف بر سر موضوع‌های دیگر از جمله "تجارت (بازار) کربن" به نشست گلاسکو موکول شد.

این نشست که به کاپ-٢٦ موسوم است اواخر سال ۲۰۲۰ (١٩ آبان ١٣٩٩) در گلاسکوی اسکاتلند برگزار می‌شود.

توافق برای اقدام جدی‌تر وقتی حاصل شد که قرار شد کشورهای ثروتمندتر نشان دهند که پیش از سال ۲۰۲۰ وعده‌های اقلیمی خود را محقق کرده‌اند.

لورنس توبیانا یکی از مبتکران اصلی پیمان اقلیمی پاریس و مدیر بنیاد اقلیمی اروپا گفت: "این توافق واقعا ترکیبی از خوب و بد است و فاصله بعیدی دارد با آنچه علم می‌گوید باید انجام شود."

"بازیگران اصلی که باید این کار را در مادرید انجام می‌دادند انتظارها را برآورده نکردند اما به برکت ائتلاف کشورهای جزیره‌ای کوچک، اتحادیه اروپا، کشورهای آفریقایی و آمریکای لاتین و بر خلاف خواست بزرگترین آلوده‌کننده‌های دنیا به بهترین توافقی که می‌شد رسیدیم."

۲۷ کشور اتحادیه اروپا جمعه توافق کردند که تا سال ۲۰۵۰ "کربن‌خنثی" شوند (به استثنای لهستان). کربن-خنثی یا اقلیم-خنثی یعنی تولید گازهای گلخانه‌ای با جذب این گازها از جو زمین خنثی شود. گازهای گلخانه‌ای که خودروها و نیروگاه‌ها تولید می‌کنند با درخت و جنگل‌کاری و فناوری‌هایی که دی اکسید کربن را زیر زمین دفن می‌کنند از جو زمین بازجذب می‌شوند.

در نشست مادرید درباره موضوع بحث‌برانگیز تجات کربنی تصمیمی گرفته نشد و به نشست گلاسکو موکول شد، تصمیمی که فعالان محیط زیست از آن استقبال کردند.

تجارت کربن یعنی دولت یا شرکتی که بیش از حد تعیین شده در پیمان کیوتو دی‌اکسید کربن تولید کند می‌تواند بجایش از دولت یا شرکتی که کمتر از حد دی اکسید کربن تولید می کند اعتبار کربنی بخرد.

محمد آدو از اندیشکده "پاور شیفت" آفریقا می‌گوید: "جای شکر دارد که قوانین ضعیف یک سازوکار بازارمحور که برزیل و استرالیا تبلیغ می‍کنند و تلاش برای کاهش تولید گازهای گلخانه‌ای را خنثی می‌کند کنار گذاشته شد و ما در نشست اقلیمی ٢٦‌ام در گلاسکو به مخالفت با آن ادامه می‌دهیم."

بسیاری از حاضران در اجلاس از نتیجه نهایی راضی نبودند و احساس می‌کردند که این توافق فوریت و ابعادی که دانشمندان گوشزد می‌کند منعکس نمی کند و حتی با آن فاصله زیادیدارد.

دانشمندان می‌گویند برای جلوگیری از تغییرهای اقلیمی خطرناک باید اقدام موثر و فوری انجام شود چون با روند فعلی تا سال ۲۰۳۰، تغییرهای اقلیمی از آستانه خطر عبور خواهند کرد.

با این حال مذاکره کنندگان ممکن است راضی باشند که روند این مذاکرات دشوار و پیچیده را زنده نگه داشتند و به توافقی رسیدند.