ترکیه تعرفه گمرکی بر کالاهای آمریکایی را افزایش داد

ترکیه تعرفه گمرکی بر شماری از اقلام وارداتی از آمریکا را افزایش داده است و همزمان، برخی رسانه‌های ترکیه از استقبال مردم از درخواست رئیس جمهوری برای حمایت از پول ملی آن کشور خبر داده‌اند هر دامنه این استقبال و تاثیر احتمالی آن بر نرخ برابری لیر مشخص نیست.

روز چهاشنبه، ۲۴ مرداد (۱۵ اوت)، دولت ترکیه اعلام کرد که از یک رشته کالاهای وارداتی از آمریکا تعرفه گمرکی بیشتری دریافت خواهد کرد. در فهرست اعلام شده در روزنامه رسمی ترکیه، اقلام متنوعی شامل برنج، خودرو، نوشابه‌های الکلی، زغال سنگ و نظایر آن دیده می‌شود.

در پی انتشار این فهرست، معاون رئیس جمهوری ترکیه در توییتر خود نوشت که افزایش تعرفه گمرکی "در چارچوب اصل مقابله به مثل و به تلافی حملات اقتصادی آگاهانه ایالات متحده" صورت گرفته است. ساعاتی پیش از آن، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه، تلویحا هشدار داده بود که ممکن است کالاهای الکترونیکی ساخت آمریکا را تحریم کند.

روز جمعه این هفته، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا اعلام کرد که تعرفه گمرکی بر واردات آهن و فولاد از ترکیه را افزایش داده است. آقای ترامپ پیشتر اقداماتی را در جهت کاهش واردات فولاد و آلومینیوم از جمله از شماری از کشورهای غربی متحد ایالات متحده انجام داده است.

+ ترامپ تعرفه واردات فلزات از ترکیه را دو برابر کرد

+ سقوط لیر؛ وعده بانک مرکزی ترکیه تاثیر چندانی نداشت

+ آمریکا دو وزیر ترکیه را تحریم کرد

رئیس جمهوری آمریکا در جریان مبارزات انتخاباتی خود "سیاست تجاری دروازه‌های باز" ایالات متحده در مورد واردات برخی کالاها به خصوص فولاد را مورد انتقاد شدید قرار داده و آن را عامل ورشکستگی واحدهای تولیدی در آمریکا و بیکاری گسترده کارگران صنایع معرفی کرده بود. او گفته بود که کشورهای صادرکننده فولاد به آمریکا به راه های مختلف از جمله سوبسید حمایتی از تولیدات خود و وضع تعرفه بر واردات از آمریکا، امتیازی نابرابر در این زمینه به دست آورده و صنایع آمریکا را به ورشکستگی کشانده‌اند.

دونالد ترامپ همچنین گفته است که صنایع اساسی فلزی به خصوص فولاد و آلومینیوم در ساخت اسلحه و تجهیزات نظامی کاربرد دارد و از میان رفتن این صنایع در آمریکا به خاطر فشار واردات به معنی وابستگی صنایع نظامی به خارج بوده و با امنیت ملی این کشور مغایرت دارد.

علاوه بر ملاحظات اقتصادی، روابط سیاسی بین ترکیه و کشورهای غربی، از جمله ایالات متحده در چند سال اخیر به سردی گراییده است. کشورهای غربی ابراز نگرانی کرده‌اند که رجب طیب اردوغان که طی بیش از پانزده سال گذشته در سمت‌های نخست وزیر و رئیس جمهوری قدرت را در ترکیه در دست داشته به تدریج موازین دموکراسی در آن کشور را نادیده می‌گیرد. به خصوص پس از بازداشت‌ها و پاکسازی‌های گسترده پس از کودتای نافرجام تابستان دو سال پیش و تغییرات اخیر در قانون اساسی، ناظران غربی هشدار داده‌اند که ممکن است ترکیه، که زمانی به عنوان نمونه سازگاری اسلام و دموکراسی معرفی می‌شد، به سوی ایجاد یک حکومت خودکامه حرکت کند.

در حالیکه ترکیه همچنان یکی از اعضای سازمان پیمان اتلانتیک شمالی - ناتو - است روابط نظامی آن کشور با روسیه نیز باعث ناخرسندی کشورهای غربی و از جمله ایالات متحده شده است. همچنین، ادامه بازداشت آندرو برانسون، کشیش آمریکایی به اتهام ارتباط با رهبران کودتای سال ۲۰۱۶ و رد درخواست آمریکا برای آزادی او باعث روابط دو کشور را سرد کرده است.

دولت ترکیه برنامه‌ریزی این کودتا را به فتح‌الله گولن، روحانی مخالف رجب طیب اردوغان که مقیم آمریکاست نسبت داده و خواستار استرداد او بوده است اما آمریکا با این درخواست مخالفت کرده است. منتقدان رئیس جمهوری ترکیه از بازداشت آندرو برانسون به عنوان "گروگانگیری" نام برده و اقای اردوغان را متهم کرده‌اند که به منظور وارد کردن فشار بر آمریکا جهت استرداد آقای گولن، این کشیش آمریکایی را زندانی کرده است.

پس از آنکه رئیس جمهوری آمریکا مستقیما خواستار آزادی کشیش برانسون شد، دولت ترکیه وضعیت این شهروند آمریکایی را از زندان به حبس خانگی تغییر داد. در واکنش به این اقدام، دولت آمریکا وزیران کشور و دادگستری ترکیه را تحرم کرد و ترکیه نیز گفت که متقابلا دو وزیر آمریکایی را تحریم کرده است. روز چهارشنبه، دادگاهی در ترکیه با لغو حکم حبس خانگی آندرو برانسون مخالفت کرد.

نتایج اقتصادی بحران تجاری

در حالیکه شرایط اقتصادی ترکیه از جمله تورم و ضعف نسبی اقتصاد آن کشور پس از چند سال رشد و ثبات قیمت و نگرانی از سیاست‌های پولی و مالی دولت آقای اردوغان روند نزولی نرخ برابری لیر را از اوایل سال جاری به جریان انداخته بود، تصمیم دولت آمریکا به افزایش تعرفی گمرکی بر واردات فولاد و آلومینیوم از آن کشور در روز جمعه این روند را تسریع کرد. کاهش سریع نرخ لیر هر چند می‌تواند تحولی در جهت کاهش کسری تراز پرداخت خارجی این کشور تلقی شود، اما علاوه بر نگرانی در مورد افزایش نرخ تورم، شرکت‌های این کشور را که دارای بدهی خارجی هستند تحت فشار می‌دهد.

ارزش دلار در برابر لیر که پنجشنبه هفته گذشته کمتر از ۶ لیر بود، روز دوشنبه به نزدیک به ۷ لیر افزایش یافت هر چند در معاملات روز گذشته، لیر در برابر دلار اندکی تقویت شد. آقای اردوغان از مردم ترکیه درخواست کرده بود برای حمایت از پول این کشور، ارز و طلای خود را به لیر تبدیل کنند.

روز چهارشنبه، امروز، برخی رسانه‌های خبری ترکیه با انتشار تصاویری از چند صرافی در استانبول و حضور افرادی در برابر آنها، نوشتند که مردم ترکیه به خواست رجب طیب اردوغان پاسخ داده و برای فروش ارز در برابر صرافی‌ها صف کشیده‌اند و گفته‌اند که هدفشان حمایت از رئیس جمهوری است. هنوز مشخص نیست که آیا تبدیل ارز به لیر گسترده بوده و باعث تقویت پول ملی ترکیه خواهد شد یا جنبه تبلیغاتی داشته است.

روز گذشته تصاویری از صف خریداران در برابر فروشگاه‌های عرضه کالاهای لوکس خارجی منتشر شد که حکایت از آن داشت که مردم می‌کوشند قبل از افزایش بهای این کالاها در اثر ضعف لیر، خرید خود را انجام دهند.

کاهش ارزش پول ملی ترکیه بر نرخ برابری بر ارزش پول کشورهای رو به رشد نیز تاثیر گذاشته است و به عنوان مثال، روز گذشته ارزش روپیه هند در برابر دلار آمریکا کاهش قابل توجهی داشت.

همزمان، نگرانی در مورد چشم انداز اقتصاد جهانی و هشدار بعضی از کارشناسان که نسبت به بروز محدودیت‌های تجاری در سطح جهانی و در نتیجه آن، کاهش رشد و بروز رکود، باعث توجه سرمایه‌گذاران به امنیت سرمایه خود شده که نتیجه آن، تبدیل ارزهای مختلف به دلار آمریکا به عنوان پول امن بوده است. در نتیجه، ارزش دلار آمریکا در برابر اکثر ارزهای معتبر جهان روز گذشته افزایش یافت.

در عین حال تقویت دلار به افزایش صادرات و کاهش واردات آمریکا و پیشبرد هدف دولت آن کشور برای گسترش تولید و افزایش اشتغال کمکی نمی‌کند.