کردستان عراق؛ آغاز همه‌پرسی استقلال از زبان خبرنگار بی‌بی‎‌سی

مردم در اقلیم کردستان عراق به پای صندوقهای رای رفته‌اند تا در همه‌پرسی استقلال این منطقه شرکت کنند.

از ساعات ابتدایی آغاز همه‌پرسی صداى الله اکبر از مساجد و نواى ناقوسهاى از کلیساها اربیل به گوش مى‌رسد که به نوعى دارند "شکرانه برگزارى همه پرسى" را بجا مى آورند.

جلوى ساختمانها و برسردر بیشتر خانه‌ها و روى اتومبیلها پرچم کردستان عراق آویخته شده است و خیلیها اینجا درست مثل اینکه آماده عروسى رفتن مى‌شوند، لباس کردى مخصوص جشن به تن کرده و به سوى صندوقهاى راى مى‌روند.

نتیجه از همین حالا قابل پیش‌بینى است. راى بله با درصد بسیار بالا؛ بخصوص که شب گذشته احزاب کردى که مخالف این همه پرسى بودند یعنى حزب گوران یا تغییر و حزب اسلامى کردستان عراق هم از مردم خواستند تا در این راى‌گیرى شرکت کنند و راى مثبت بدهند.

برگه هاى راى به چهار زبان، کردى، عربى، سریانى و ترکى تهیه شده است. ظاهرا مقامات کردستان عراق مى خواهند این پیام را بدهند که با این همه پرسى براى استقلال کردهاى عراق است بقیه ساکنان این نواحى هم در آن شریک خواهند بود. هرچند معلوم نیست این چقدر قومیتهاى مختلف را بخصوص در مناطق مورد مناقشه مانند کرکوک راضى کند.

اما در عین حال باید گفت که بخش قابل توجهى از ترکمانها و عربهاى این شهر مخالف برگزارى همه پرسى در آن بودند. نکته دیگر فشارهاى بین المللى است و فشار دولت مرکزى در بغداد است.

شب گذشته (یکشنبه ۲۴ سپتامبر/۲ مهر) حیدر عبادى، نخست وزیر عراق، اعلام کرد که کنترل مرزها و فرودگاههاى کردستان عراق باید در اختیار بغداد قرار بگیرد؛ خواستى که عملى شدنش بالقوه مستلزم توسل به زور خواهد بود؛ چیزى که البته به نظر مى‌رسد آقاى عبادى سعى در اجتناب از آن دارد.

او چند روز پیش گفته بود مى‌داند که کردها سعى دارند بغداد را وادار به اقدام نظامى کنند و همان را به جامعه بین‌المللى به عنوان دلیل جدایى از عراق نشان دهند اما بغداد وارد چنین بازى نمى شود.

در عرصه بین‌المللى هم به ظاهر هیچ کشورى جز اسراییل تاکنون از این همه‌پرسى حمایت نکرده اما آقاى بارزانى دیروز (یکشنبه) در پاسخ به سوال از او درباره اینکه کدام کشورها از این اقدام حمایت مى کنند گفت "صبر کنید و از روز بیست و شش سپتامبر ببینیم کدام کشورها کم کم از ما حمایت مى‌کنند. آنچه در تلویزیونها گفته مى‌شود با آنى که در دیدارها به ما مى گویند فرق دارد."

به نظر مى رسد مقامات کردستان عراق و در راس آنها آقاى بارزانى به این نتیجه رسیده اند که هرقدر این تهدیدها تند باشند وضعیت منطقه در نهایت سبب خواهد شد که کشورهاى مخالف هم براساس منفعت خودشان اگر نه بلافاصله بعد از همه پرسى، اما به مرور از مواضع خود کوتاه بیایند.

شاید هم همین حالا که این مطلب را تمام مى کنم بعضى از همان جبهه مخالف پشت پرده پیامهاى مسالمت آمیزترى فرستاده باشند. هر چه هست، به رغم پیش بینیهاى بسیار درباره اینکه دولت منطقه اى اقلیم در نهایت در برابر این فشارها عقب‌نشینى مى کند، این همه پرسى امروز در حال برگزارى است. تحولى که به نظر عقبگردى نخواهد داشت.